NVJ compleet lid

— vrijdag 29 december 2023, 11:00 | 0 reacties, praat mee

Hier hadden we het over in 2023 #1: koopkrachtcompensatie, redacties kleuren geel en staken

Hier hadden we het over in 2023 #1: koopkrachtcompensatie, redacties kleuren geel en staken
© Eva Plevier

2023 gaat de boeken in als het jaar waarin redacties van dagbladen en tijdschriften geel kleurden en staakten. Met een inflatie van 10 procent in 2022 werk je als journalist de hele maand december voor niets. Reden te meer om bij de nieuwe onderhandelingen voor de cao Uitgeverijbedrijf koopkrachtreparatie te eisen. Laatste wijziging: 29 december 2023, 13:58

Her en der zetten uitgevers stapjes met indexatie van tarieven. Dat desondanks veel journalisten moeten sappelen is én een deel van (freelance) journalisten in armoede terechtkomt is ronduit schokkend te noemen.

De conclusies uit de Monitor Freelancers en Media 2023 logen er niet om. Maar liefst 40 procent van de 790 respondenten aan het onderzoek stelde “amper of niet” rond te kunnen komen. Van de deelnemende freelancers is 36 procent aangewezen op inkomen van een partner, vergelijkbare cijfers met 2020.

Journalist Lisanne van Sadelhoff stelde de juiste vraag in haar column over de freelancespagaat: zouden leidinggevenden zélf akkoord gaan met een loonsverlaging? De vraag stellen is hem beantwoorden.

Compensatie niet voor freelancers en stagiaires
Vanuit de werkgevers komt er in september wat beweging. Maar enige koopkrachtcompensatie blijkt alleen voor vaste medewerkers in het verschiet te liggen. Freelancers vallen zowel bij NRC als bij DPG media buiten de boot. Ook bij Mediahuis Limburg worden medewerkers gecompenseerd, maar stagiaires en freelancers zijn uitgesloten van de eindejaarsuitkering.

De onvrede groeit. Bij DPG Media nemen ze het leiding niet in dank af dat freelancers opnieuw worden vergeten. Verder vinden NRC-collega’s de eenmalige compensatie niet toereikend, omdat deze hun werkelijke inkomensverlies slechts beperkt compenseert.

Acties
Na de zomer worden de eerste vriendelijke acties opgetuigd, voordat de eerste cao-onderhandelingen plaatsvinden. Bij NRC wordt een korte werkonderbreking van vijftien minuten georganiseerd. De nieuwsvoorziening lijdt niet onder de actie. Ook bij DPG Media houden ze een ‘koffiedrinkactie’.

De eerste openingszet binnen de cao tussen de NVJ en de werkgevers is volgens de NVJ “volstrekt ontoereikend”. De werkgevers willen voor 2024 6 procent geven en in 2025 nog eens 3 procent. De inzet van de NVJ bij de cao-onderhandeling is een loonsverhoging van 15 procent, gebaseerd op de inflatiecijfers van het CBS. De NVJ kijkt hiervoor naar het verleden (10 procent koopkrachtverlies in 2022-2023) en naar de toekomst (5 procent, in lijn met de verwachte inflatie in 2024 en een eerdere looneis door de FNV).

De acties gaan door en de burelen kleuren langzaam geel, de gekozen actiekleur.

Eindbod
De acties hebben nog niet het gewenste resultaat. Na de derde onderhandelingsronde komen de werkgevers plotseling met een eindbod. Daarin wordt, met ingang van 2024, een bruto-stijging van 160 euro per maand voorzien, met een 2 procent structurele stijging per 1 april. In 2025 volgt dan 80 euro bruto per maand met 1,5 procent structurele loonstijging met 1 april van dat jaar.

Onderhandelaars van de NVJ stellen zwaar teleurgesteld te zijn over het bod, dat volgens de vakvereniging in de meeste gevallen nog steeds tot loonverlies van één maandsalaris leidt. Het eindbod wordt dan ook met negatief stemadvies aan NVJ-leden voorgelegd.

Het actiecomité, bestaande uit werknemers en freelancers, gaat zich buigen over vervolgstappen.

Tweede actie
Er komt een tweede actie. Voorafgaand aan die actie eind november vragen de actiecomités van de kranten in een brief steun van hun hoofdredacteuren.

Het ‘koffiemoment’ duurt de tweede keer ook geen kwartier, maar een uur. En er doen dit keer meer redacties mee. Zowel de redacties van de Volkskrant als Parool en Trouw volgen in de voetsporen van NRC. Ook de redacties van FD, NU.nl en Villamedia doen mee.

Bij de tweede actie blijkt dat de actiebereidheid groot is. En er was een opvallende hoofdrol voor een gele rups. Bijna duizend journalisten legden het werk neer. Blijven werkgevers bij het eindbod, dan zullen volgens de NVJ mogelijk “heftigere” acties volgen.

DPG Media voert eindbod werkgevers door
DPG media komt vervolgens met een opvallende vlucht naar voren. De uitgever voert het eindbod van de werkgevers in één keer door, waardoor medewerkers er per 1 januari 2024 gemiddeld 9,4 procent op vooruit gaan. De uitgever neemt deze beslissing omdat, na het mislukken van de onderhandelingen, volgens DPG Media “de kans op een nieuw cao-akkoord nog ver weg is en tegelijkertijd het einde van het jaar snel nadert.”

Omdat DPG Media de werkcode voor freelancers heeft ondertekend, zal deze loonsverhoging ook in freelancetarieven terug te zien zijn.

Een week later volgt Mediahuis ook het plan van DPG Media.

Ultimatum
Een derde actie blijft in de lucht hangen indien de uitgevers van landelijke en regionale media - alsmede enkele online titels - niet reageren op het laatste ultimatum in de cao-onderhandelingen. Komt het tot een staking, wordt het werk voor een halve dag neergelegd. Dinsdag 19 december wordt voorzien als actiedag.

De stakingsbereidheid groeit. Ook uniek: verschillende deelredacties van De Telegraaf zijn ook bereid om mee te doen aan een werkonderbreking.

Overname RTL
Dan komt het bericht dat DPG Media bereid is véél geld neer te tellen voor een overname van RTL Nederland. Er is een bedrag van 1,1 miljard euro gemoeid met de overname.

De NVJ is “op zeer onplezierige wijze verrast” door het overnamenieuws. “Het vergroot de machtspositie van een nu al dominante speler in het Nederlandse journalistieke medialandschap en heeft zowel op redactioneel niveau, voor onze leden, als voor het publiek grote gevolgen.”

Verder zijn the optics van een uitgever met hand op de knip voor werknemers maar tegelijk forse financiële speelruimte niet bijster goed.

Dan volgt een doorbraak. In het weekend voor het verstrijken van het ultimatum gaan uitgevers Mediahuis en DPG Media in op de eisen van de NVJ. Het verbeterde voorstel van de twee grootste journalistieke werkgevers houdt het volgende in:

Het oorspronkelijke ‘eindbod’ van 9,4 procent gaat nog steeds per 1 januari 2024 in. Deze loonsverhoging is een gemiddelde dat hoger of lager kan uitpakken afhankelijk van het salaris. Deze verhoging is voor 1 jaar (in plaats van verspreid over 2 jaar) en geldt daarnaast voor alle freelancers. Per 1 januari 2025 volgt daar bovenop een verhoging van 2 procent - ook die is van toepassing op alle freelancers. Mocht de inflatie voor 2025 meer dan 4% bedragen, is afgesproken dat er opnieuw onderhandeld kan worden voor een reparatie van de koopkrachtdaling.

De staking van 19 december was daarmee van de baan. De NVJ ziet genoeg aanknopingspunten in het voorstel om de vastgelopen onderhandelingen weer op te starten.

Wordt vervolgd.

Het einde van het jaar is een tijd van terugblikken en lijstjes maken. De komende dagen publiceren we daarom de top 10 van thema’s en artikelen die het meeste werden gelezen op Villamedia in 2023. De top top 10 tot nu toe lees je hier.

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.