Veel kosten voor eigen rekening buitenlandcorrespondenten
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) heeft de resultaten bekendgemaakt van het vervolgonderzoek over de financiën van buitenlandcorrespondenten. De resultaten zijn niet positief: heel veel kosten komen voor rekening van de correspondent. Ruim vier op de tien freelance correspondenten (42 procent) verdienden in 2025 zelfs netto minder dan 25.000 euro. "Het is deprimerend om te zien dat onderzoek na onderzoek aantoont dat de positie van buitenlandcorrespondenten precair en moeilijk is, terwijl zij zo'n belangrijk onderdeel vormen van de nieuwsvoorziening," zegt Milen van Boldrik, secretaris zelfstandigen bij de NVJ. "Een arbeidscontract zou hen beter beschermen en minder kwetsbaar maken."
Veertig freelance buitenlandcorrespondenten gaven inzicht in hun financiële situatie. “Vooral op het gebied van inkomen in relatie tot de verantwoordelijkheid en zwaarte die deze functie met zich meebrengt hebben deze freelancers het ontzettend moeilijk,” legt Van Boldrik uit. Kosten die freelance journalisten zelf betalen zijn bijvoorbeeld voor apparatuur, verzekeringen, visa of accreditatie, hogere huisvestingskosten en veiligheidsuitrusting en -training. Ook het bijhouden van een lokaal netwerk wordt niet betaald.
Gebrek aan onderhandelingsruimte
Daarnaast melden freelance buitenlandcorrespondenten een gebrek aan onderhandelingsruimte over het tarief. Ze stellen dat er praktisch geen ruimte is om in gesprek te gaan over het tarief. Als er al tariefsverhogingen zijn dan lopen ze meestal via automatische indexatie door afspraken die zijn gemaakt tussen de beroepsvereniging en opdrachtgevers.
Uit het onderzoek blijkt verder dat acht op de tien (81 procent) per stuk worden betaald, dus ze krijgen een bedrag per woord, teken, bijdrage, item of (live-)optreden. Niemand wordt per uur betaald en slechts een enkeling (zeven procent) kan een dagtarief rekenen.
Veel correspondenten krijgen een zogeheten ‘retainer’, een vaste maandvergoeding. Het bedrag is wisselend. Sommigen ontvangen een paar honderd euro, anderen krijgen ruim 4.000 euro per maand op hun rekening bijgeschreven. Inflatiecorrectie werd de afgelopen drie jaar bij twee op de tien respondenten niet toegepast. Twee op de tien maken zelfs melding dat de retainer juist werd verlaagd.
Verbeteringen
In het onderzoek geeft een groot deel van de freelance correspondenten aan behoefte te hebben aan een vaste basis. 48 procent noemt een (hogere) vaste maandvergoeding als mogelijk verbeterpunt. 44 procent zou graag een hoger stuktarief zien en 39 procent noemt een regeling voor pensioen en arbeidsongeschiktheid als optie voor verbetering van de positie. Daarnaast ziet 35 procent een oplossing in een hogere toeslag voor de dure standplaats.
Van Boldrik is strijdlustig. “De tarieven blijven echt achter en de onderhandelingsruimte is zeer beperkt. Wij kunnen dit als NVJ niet loslaten. Deze groep verdient beter en hoort een sterkere positie te hebben. Wij gaan opnieuw in gesprek met redactieraden en directies om de positie van correspondenten aan te kaarten. Als alleen gesprekken nergens toe leiden gaan we ons met de bij ons aangesloten correspondenten beraden hoe verder.” Meer bij de NVJ
Praat mee