— maandag 8 maart 2021, 11:25 | 0 reacties, praat mee

Toezichthouders inlichtingendiensten vrezen voor verzwakking van hun rol

Plannen om de rol van toezicht op inlichtingendiensten AIVD en MIVD te beperken zullen ten koste gaan van privacy van gewone burgers. Het demissionnaire kabinet werkt aan zo'n beperking, omdat de Evaluatiecommissie Wet op inlichtingen- en veiligheidsdiensten (ECW) in januari constateerde dat de inlichtingendiensten meer speelruimte willen.

De rol van toezichthouders Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) en de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) werden vergroot, als wisselgeld na het door kabinet verloren raadgevend referendum over de sleepwet.

In NRC zeggen TIB-voorzitter Mariëtte Moussault en CTIVD-voorzitter Nico van Eijk dat de huidige voorstellen om de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) in het voordeel van inlichtingendiensten aan te passen hen grote zorgen baart.

De ECW beval in het eindrapport aan om bij bulkdata geen onderscheid meer te maken hoe deze verkregen werd (hacken, kabelinterceptie of via een informant) in ruil voor meer ingebouwde waarborgen én een langere bewaartermijn tot wel drie jaar, waarbinnen diensten de data op waarde moeten schatten.

De CTIVD schreef in januari onomwonden dat “de operationele belangen van de diensten ten behoeve van de bescherming van de nationale veiligheid en de belangen van de bescherming van fundamentele rechten van de burgers in het rapport van de ECW niet in balans zijn.” De CTIVD had verder juist bezwaar gemaakt tegen langere bewaartermijnen.

TIB-voorzitter Moussault zegt dat overheid en inlichtingendiensten de rol van toezichthouders blijkbaar hebben onderschat. “De verwachting was denk ik dat we drie keer per jaar voor de bühne iets als onrechtmatig zouden beoordelen. Dat we echt op de rem trappen vinden de diensten moeilijk te accepteren.”

Zonder toezicht en kaders waarbinnen bulkdata binnengeharkt mag worden opereren inlichtingendiensten als in een surveillancestaat, stellen de voorzitters. De TIB en CTIVD bepalen kaders waarbinnen de diensten opereren, nog voor acties doorgang mogen vinden.

Sommige tapverzoeken worden door TIB afgekeurd. De toezichthouders constateerden de afgelopen jaren problemen met bewaartermijnen, onvolledige implementatie van de wet uit 2018, het te makkelijk delen van gegevens met bevriende landen en ongericht gebruik van nieuwe bevoegdheden, zoals hacken.

Van Eijk en Moussault willen dat ze de bevoegdheid krijgen om bindende sancties op te leggen bij overtredingen, zoals de Nederlandse Zorgautoriteit of de Autoriteit Persoonsgegevens dat kunnen. Dat is cruciaal bij toezicht op inlichtingendiensten “waar alles supergeheim is”, stelt Van Eijk. Meer bij NRC

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.