Wetsvoorstel ingediend om Nederlandse wetgeving in lijn te brengen met Europese SLAPP-regels
Staatssecretaris Rechtsbescherming Teun Struycken heeft een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer waarmee de Nederlandse regelgeving in lijn wordt gebracht met de Europese wetgeving inzake zogeheten Strategic Lawsuits Against Public Participation of SLAPP-zaken. Dat zijn rechtszaken waarbij gerichte juridische intimidatie plaatsvindt, bedoeld om publiek debat te ondermijnen. Ze worden vaak tegen journalisten of mediabedrijven ingezet.
“De bijdrage van onder andere journalisten, mensenrechtenorganisaties en wetenschappers aan het publieke debat is onmisbaar in een sterke rechtsstaat. Deze bijdrage moet niet belemmerd worden door langdurige en kostbare rechtszaken”, aldus Struycken. “Deelnemers aan het publieke debat moeten zich daartegen kunnen verweren, anders dreigt het ernstige gevolg dat mensen het zwijgen wordt opgelegd via de rechtsgang. Met deze wetgeving vergroten we het bewustzijn van de mogelijkheden om op te treden tegen het monddood maken van deze stemmen in het publieke debat.”
In 2023 werden er 166 rechtszaken gestart die onder de SLAPP-definitie vallen. De Europese richtlijn anti-SLAPP-richtlijn werd in 2024 ingevoerd.
De overheid stelde vorig jaar dat de huidige Nederlandse wetgeving de meeste elementen uit de Europese richtlijn al dekt en wilde enkel zekerheidstelling voor de proceskosten en schadevergoeding regelen. In het wetsvoorstel wordt inderdaad de mogelijkheid geregeld dat de verweerder de rechter kan vragen om een zekerheid van de eiser. “Met die zekerheid kan de betaling van de proceskosten en schadevergoeding worden gewaarborgd in het geval de rechter oordeelt dat de procedure een SLAPP is.”
Maar uit onderzoek van Free Press Unlimited (FPU) bleek eerder al dat in Nederland wordt onderschat hoe vaak juridische druk hier voorkomt. En door te stellen dat de Europese anti-SLAPP richtlijn al grotendeels is gedekt door huidige Nederlandse wetgeving, wordt de aard en de omvang van SLAPP-zaken in Nederland onvoldoende erkend, stelde de Nederlandse Anti-SLAPP werkgroep, waarin diverse maatschappelijke en journalistieke organisaties zijn verenigd, vorig jaar.
De richtlijn moet uiterlijk 7 mei 2026 zijn omgezet in nationale wetgeving. Meer bij de Rijksoverheid
Praat mee