Hier hadden we het over in 2024 #3: het dossier persbreidel

Strategic Lawsuits Against Public Participation zijn rechtszaken waarbij bewuste juridische intimidatie plaatsvindt, bedoeld om publiek debat te ondermijnen. Hoe werkt het? En heeft de Europese ­anti-SLAPP-wetgeving voldoende tanden om dit misbruik van het procesrecht in te perken?

‘Bij SLAPP is het vaak duidelijk dat het de eiser helemaal niet om schadevergoeding gaat. Het is hem erom te doen de verweerder de mond te snoeren’

Zes jaar lang moesten de Vlaamse onderzoeksjournalisten van Apache zich verdedigen tegen een schier oneindige reeks klachten van een malafide projectontwikkelaar die toevallig ook een jeugdvriend is van Bart De Wever, de machtigste politicus van België. Hoofdredacteur Karl van den Broeck blikt terug in dit persoonlijke verhaal.

‘En plots waren we paria’s’

Op 28 mei wint Zembla in hoger beroep en komt er een voorlopig einde aan een vier jaar durende juridische strijd tussen het onderzoeksjournalistieke programma van BNN-VARA en granuliet-producent Graniet Import Benelux. Zembla-journalisten Roelof Bosma en Marco de Lange blikken terug op het conflict.

‘We hoorden ook dat het bedrijf mensen om ons heen benaderde. Dat ging om personen uit de lokale, provinciale en de landelijke politiek. Maar ook collega-journalisten. Eigenlijk iedereen die maar een beetje bij dit onderwerp betrokken was of zou raken. Dat voelde niet prettig.’

In de rubriek De Schepping vertellen journalisten zelf over de totstandkoming van hun werk. Dit keer Olivier van Beemen over het boek ‘Ondernemers in het wild. Het ontluisterende verhaal van een club witte weldoeners in Afrika’. Van Beemen en zijn uitgever kregen te maken met dreigementen van de NGO African Parks.

‘Tijdens het veldonderzoek kreeg ik te maken met een geweigerde persaccreditatie in Rwanda, zat ik om onduidelijke redenen urenlang vast in Congo en werd ik in Benin beschuldigd van spionage.’

Het verhaal van Olivier van Beemen kreeg vorige maand nog een staartje. De onderzoeksjournalist wil een klacht indienen bij het Meldpunt voor juridische intimidatie journalisten, maar stuit op een probleem. De Amsterdamse deken van de orde van advocaten bij wie dit meldpunt is gevestigd blijkt ook juridische belangen te behartigen voor de ngo African Parks, die hem confronteert met een ‘multimiljoenen’-claim vanwege zijn boek ‘Ondernemers in het wild – Het ontluisterende verhaal van een club witte weldoeners in Afrika’.