Praktisch: tips om je tarief te indexeren

Weet wat je waard bent
Wil je inflatie corrigeren met een hoger tarief, dan moet je eerst weten hoe hoog de inflatie is én hoe hoog je tarief zou moeten worden. De NVJ en de Auteursbond hebben daarvoor ieder hun eigen rekentool ontworpen. Bij de NVJ Indexatietool vind je drie ‘rekenmachines’, voor drie specifieke situaties (één voor freelancers bij de omroepen, één voor freelancers bij DPG Media en één voor freelancers bij overige media). De Indexeercalculator van de Auteursbond is wat meer rechttoe, rechtaan.

Neem zelf het initiatief
Hoewel er opdrachtgevers zijn die uit zichzelf het tarief van freelancers indexeren (zoals de VPRO Gids en Omroep Flevoland recentelijk deden), gebeurt er bij veel media-organisaties niets aan de tarieven als je er niet zelf om vraagt. Maak je wensen duidelijk en geef zelf aan hoe hoog je vind dat je inflatiecorrectie moet zijn. De kans dat je opdrachtgever meteen met je voorstel akkoord gaat is klein. Maar het is in ieder geval een duidelijke aanzet tot onderhandelen.

Lees je in
Kennis is macht. Lees je in over de Werkcode bij DPG Media en de Fair Practice Code bij de publieke omroep. Daarin staat onder andere dat een freelancer die per uur betaald moet worden 150 procent van het cao-loon moet krijgen. Weet je niet onder welke cao-schaal je werkzaamheden zouden vallen als je ze in dienstverband zou uitvoeren? Win dan advies in, bijvoorbeeld bij de NVJ.

Deel kennis met andere freelancers
Praat ook met andere freelancers en vraag hen wat hun tarief is. Misschien is het een van je concullega’s al gelukt indexatie voor zichzelf te regelen. Is je netwerk klein? Op Facebook is een groep waar freelance journalisten met elkaar praten en elkaar verder helpen. Die groep telt inmiddels bijna 2000 leden.

Doe het niet alleen
Van de NOS tot het ANP en van de Volkskrant tot tijdschriftuitgeverij Hearst Magazines Netherlands: bij steeds meer media trekken freelancers gezamenlijk aan de bel als ze ergens mee zitten. Het adagium ‘samen sterk’ leidt niet altijd tot inwilliging van alle wensen. Maar samen optrekken versterkt wel je onderhandelingspositie.

Creëer reuring
Hoewel er sinds een paar jaar verbetering in zit, weten veel collega’s in loondienst vaak niet wat hun freelance collega’s nou eigenlijk verdienen. En ook het soms grote verschil tussen het uurloon van de loondienstcollega en het tarief van de freelancer is bij hen niet altijd bekend. Wil je pleiten voor een hoger tarief, dan is het goed om ook de collega’s in vaste dienst te laten weten wat er speelt. Als zij hun steun geven, zoals in 2021 bij NRC gebeurde toen 180 collega’s een brief aan de hoofdredactie en uitgever tekenden, staat sterker.

Kom beslagen ten ijs
Is het gelukt om een gesprek te regelen met een chef of hoofdredactie? Bereid je dan goed voor. Bedenk waarom je tarief geïndexeerd zou moeten worden. En maak dat ook inzichtelijk. Zet al je argumenten eerst op een rij en stamp ze in je hoofd. Een goede tip van freelancer Jolan Douwes, die haar tarief bij Intermediair omhoog wist te krijgen: oefen ook thuis voor de spiegel. ‘Dan hoor je jezelf praten en merk je of je onzeker of juist standvastig overkomt.’

Spreid je risico
Sowieso een must voor freelancers: zorg ervoor dat je niet te afhankelijk bent van één of twee opdrachtgevers. Spreid je werkzaamheden over meerdere opdrachtgevers uit. Dat geeft je meer ruimte om te onderhandelen. Dat is ook belangrijk met het oog op schijnzelfstandigheid, de situatie waarin je als freelancer zó afhankelijk bent van één opdrachtgever dat je eigenlijk verkapt in dienst bent. Want hoewel de Belastingdienst op dit moment niet heel streng optreedt tegen zulke constructies, moet dat vanaf 2025 wel gebeuren.

Zoek het hogerop
Wil je chef je tarief niet verhogen? Stap dan naar de hoofdredactie. Wil de hoofdredactie ook niets aan je tarief doen, zoek het dan nog een stapje hogerop. Dat is precies wat fotojournalist David van Dam en een groep andere fotojournalisten begin 2021 deden, toen de hoofdredactie van NRC geen indexatie wilden geven. De fotojournalisten namen contact op met de ondernemingsraad en de redactieraad van NRC en stapte daarna naar de directie. ‘Nadat de directie met de Raad van Bestuur had gesproken, was het binnen een paar weken geregeld’, aldus Van Dam eerder tegen Villamedia. Bij het dagtarief kwam er 13 procent bij. Het opdrachttarief ging met 7 procent omhoog.’

Begin weer opnieuw…
Is je tarief indexeren niet gelukt? Probeer het dan over een jaar gewoon weer opnieuw. Want ook als het niet lukt maak je op die manier duidelijk dat er wel echt iets aan het tarief zou moeten gebeuren.

...of maak je uit de voeten
Kom je echt nergens in de tariefonderhandelingen en vind je dat je toch echt meer waard bent? Wees dan niet bang je heil elders te zoeken. Zeker in de huidige arbeidsmarkt, waar in vrijwel iedere beroepsgroep een tekort is aan mensen, liggen ook de freelance-opdrachten voor het oprapen.

Zoek je nieuwe opdrachten, kijk dan ook eens bij onze opdrachtendatabank Villamedia Opdrachten. Liever in loondienst? Kijk dan bij onze vacatures.