Leaderboard Journalist van het Jaar PIP Den Haag

— donderdag 1 februari 2024, 12:19 | 0 reacties, praat mee

Wat schreef de commissie van Rijn over DWDD en NOS Sport?

De meldingen van grensoverschrijdend gedrag die binnen zijn gekomen bij de commissie Gedrag en Cultuur Omroepen

De publicatie over grensoverschrijdend gedrag bij DWDD was reden voor het onderzoek naar veiligheid en werkcultuur bij de NPO. Later volgden er meer zaken, zoals bij NOS Sport. In dit artikel zoomen we in op wat de Onderzoekscommissie Gedrag en Cultuur Omroepen (OGCO) van Martin van Rijn over die programma's heeft geschreven (.pdf). Laatste wijziging: 5 februari 2024, 13:46

DWDD
Bij het televisieprogramma De Wereld Draait Door is sprake geweest van pesten, (fysieke) intimidatie, seksisme en discriminatie.

Seksisme
Seksisme is een van de thema’s die veelvuldig wordt genoemd in gesprekken die zijn gevoerd met DWDD-respondenten. Zo werd het op de werkvloer als ‘normaal’ beschouwd dat mannelijke leidinggevenden met vrouwelijke collega’s in ondergeschikte posities naar bed gingen, schrijft de commissie. “In diverse gesprekken noemden zij bovendien voorbeelden van vrouwen die na het verbreken van een seksuele relatie met een hogergeplaatste niet langer welkom waren op de redactie. Ook gaven verschillende DWDD-medewerkers concrete voorbeelden van situaties waarin hen door anderen gevraagd werd de uiterlijke en seksuele voorkeuren van (informele) leidinggevenden te faciliteren.”

Fysieke intimidatie en chilling-effect
In het geval van DWDD valt het de commissie vooral op in hoeveel gesprekken mensen lieten weten angst en klachten te hebben ervaren als gevolg van grensoverschrijdend gedrag waar ze zélf niet het doelwit van waren. “Volgens vrijwel alle DWDD-medewerkers met wie de commissie sprak had het grensoverschrijdende gedrag een wezenlijke impact op de manier van werken, de groepsprocessen tussen collega’s op de werkvloer, en hun interacties met leidinggevenden.”

Dat bleek ook uit reacties van DWDD-medewerkers die een patroon van (fysieke) intimidatie melden. Verbale intimidatie kwam wekelijks en soms zelfs dagelijks voor. Met name het vernederende effect van publiekelijke verbale intimidatie voor de betrokken personen zelf en de bredere gevolgen daarvan voor anderen in de omgeving zijn in de gesprekken beschreven en als schadelijk benoemd. “Veel meer personen vertelden te hebben waargenomen dat anderen fysiek werden geïntimideerd. Zij beschreven vooral het beangstigende effect van het observeren van fysieke intimidatie – ook al was die niet op henzelf gericht.”

Dat bleek bijvoorbeeld ook uit het feit dat discriminerende ervaringen in de meeste gevallen niet met de commissie werden gedeeld door mensen die zelf het doelwit waren, maar door collega’s die deze voorvallen meemaakten en hier grote moeite mee hadden.

NOS en NOS Sport

Pesten en intimidatie
Op basis van de vragenlijst die gaat over de periode mei 2022 tot mei 2023 concludeert de commissie dat met name bij NOS Sport en NOS Nieuws nog steeds sprake is van meer grensoverschrijdend gedrag dan bij de rest van de landelijke omroep. Ruim 80 procent van de medewerkers op die redacties zei het afgelopen jaar te maken hebben gehad met pesten en intimidatie. Bij andere NOS-redacties lag dat percentage lager, maar nog steeds op 70 procent.

De vragenlijst over de periode mei 2022 tot mei 2023 is overigens ingevuld door 439 medewerkers van de NOS. Hiervan waren 96 medewerkers werkzaam bij NOS-Sport, 185 bij NOS-Nieuws en 156 bij overige onderdelen van de NOS, zoals ICT en NOS-evenementen.

Pestgedrag en (verbale) intimidatie
Vooral pestgedrag is een probleem. Als voorbeeld werd vaak geschetst hoe medewerkers op onprettige wijze op fouten werden gewezen, via de autocue of intercom terwijl collega’s konden meeluisteren.

Het gaat verder om bijvoorbeeld verbale intimidatie, in de vorm van (onnodige) stemverheffingen, schreeuwpartijen, het uitschelden, afsnauwen of schofferen van medewerkers, en het agressief reageren op feedback of kritiek. In ongeveer de helft van de gevallen gaan deze voorbeelden over het gedrag van (in)formeel leidinggevenden op de werkvloer.

De gegevens laten verder zien dat vragenlijstrespondenten werkzaam bij NOS-Sport beduidend vaker aangeven het afgelopen jaar in aanraking te zijn geweest met (verbale) intimidatie (56%) dan medewerkers werkzaam bij NOS-Nieuws (39%). Beide percentages zijn hoger dan bij de overige NOS-respondenten (31%) of respondenten in de rest van de publieke omroep (26%).

Seksisme
Ook hier is seksisme een groot onderwerp. Van de vragenlijstrespondenten werkzaam bij NOS-Sport geeft 23% aan het afgelopen jaar in aanraking te zijn geweest met een vorm van seksisme. Dit is significant hoger dan bij NOS-Nieuws (13%), en ruim twee keer zo hoog als bij de overige NOS-respondenten (10%) en respondenten van andere omroepen (11%). Op dit thema springt NOS-Sport er in de vragenlijst dus uit.

NOS-Sport-medewerkers noemen in de gesprekken dat het vaak gaat om seksuele grappen/opmerkingen op de werkvloer. Verschillende personen schetsen voorbeelden van collega’s bij NOS-Sport die op de werkvloer het onderwerp seks bespraken. 

Een aantal vrouwelijke gesprekspartners gaf expliciet aan zich hierdoor niet prettig te voelen op de redactie, en de NOS-Sport redactie daarom liever te vermijden.

Ook werden in gesprekken over NOS-Sport vaker dan bij NOS-Nieuws voorbeelden geschetst van aanhoudende verzoeken van collega’s voor intiem of seksueel contact, die in de ogen van gesprekspartners ongepast waren. Zij vertelden ook dat er door collega’s op vrouwen wordt “gejaagd”, dat vrouwen “loslopend wild” zijn, of zich als vrouw “prooi voelden.

In enkele gesprekken – met medewerkers van beide afdelingen - werden daarnaast voorbeelden gegeven van seksuele intimidatie in de vorm van ongewenst fysiek contact, en in de vorm van (geheime) intieme relaties op de werkvloer tussen (in)formeel leidinggevenden en ondergeschikten.

Over beide afdelingen vertelden enkele medewerkers te hebben waargenomen dat vrouwen die zich niet seksueel beschikbaar opstelden – bijvoorbeeld door niet in te gaan op seksuele avances of door seksueel of intiem contact af te breken – vervolgens weggepest werden.

En uit gesprekken komt naar voren dat met name discriminatie in de vorm van racisme plaatsvindt, al zijn ook andere vormen van discriminatie op beide afdelingen genoemd, zoals leeftijdsdiscriminatie (ten koste van de oudere generatie) en homofobie.

In een eerdere versie van dit bericht spraken we over de vragenlijst van het afgelopen jaar. Dat is nu aangepast in de vragenlijst lopend van mei 2022 tot en met mei 2023.

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, coördinator magazine

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.