NVJ compleet lid

— donderdag 1 februari 2024, 15:07 | 0 reacties, praat mee

De gevolgen van grensoverschrijdend gedrag

De gevolgen van grensoverschrijdend gedrag
De meest genoemde gevolgen voor medewerkers - © Rapport onderzoekscommissie Gedrag en Cultuur Omroepen

Naar drugs grijpen om om te kunnen gaan met de gevolgen van het grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer bij de NPO. Relaties die werden beëindigd. Kamp(t)en met suïcidaliteit. Zo'n 90% van de 190 medewerkers heeft expliciet gesproken over de gevolgen die zij persoonlijk hebben ondervonden of bij anderen hebben geobserveerd. Dat zijn 167 personen. Wat zijn de gevolgen? Laatste wijziging: 1 februari 2024, 15:21

Mentale klachten
In het rapport (.pdf) gaan de vaakst genoemde gevolgen over mentale klachten: het gaat hier om bijna 85% van de gevallen. Ruim de helft van de mentale klachten die worden genoemd verwijst naar gevoelens van stress en klachten behorende bij angst en daarbij behorende lichamelijke klachten. Daarbij is vaak sprake van een combinatie van mentale klachten zoals depressie, verminderd zelfvertrouwen, en angst.

Een deel van de medewerkers benoemt dat zij te maken hebben met (nog) zwaardere mentale klachten, zoals klinische depressies en PTSS-klachten. Er zijn enkele medewerkers die kamp(t)en met suïcidaliteit.

Wat opvalt is dat bij ongeveer bijna 30%, mentale gevolgen volgens medewerkers na lange tijd nog steeds merkbaar zijn, ook wanneer de 24 medewerkers meerdere trajecten hebben doorlopen en therapieën hebben gevolgd.

Ondermijnende emoties
Naast de hierboven genoemde mentale klachten benoemen veel medewerkers dat de beschreven gebeurtenissen ondermijnende emoties bij hen oproepen waar ze zelf last van hebben. In ongeveer de helft van de gevallen wordt zo’n reactie genoemd, waarbij machteloosheid de boventoon lijkt te voeren. Ook noemen medewerkers emoties als boosheid, schaamte, verdriet, eenzaamheid en schuld.

Fysieke klachten
Fysieke klachten worden gemeld in ongeveer 70% van de gevallen, waarbij klachten gerelateerd aan burn-out en/of overspannenheid het vaakst genoemd worden. Daarnaast noemen medewerkers als gevolgen vaak: slaapproblemen, hoofdpijn (en migraine), hartkloppingen, misselijkheid, en paniekaanvallen.
Een aantal medewerkers geeft in de gesprekken aan dat zij binnen en buiten hun werk om middelen hebben gebruikt om met de situatie op het werk om te gaan. In de gesprekken zijn voorbeelden genoemd van het gebruik van alcohol, cocaïne en benzodiazepines.

Invloed op sociale relaties
Ongeveer 15% vermeldt dat de impact van de ervaringen op het werk niet alleen op henzelf een weerslag had, maar ook op anderen in hun privésfeer. In de gesprekken benoemen zij de druk die de sociale onveiligheid en het grensoverschrijdende gedrag legde op hun relaties met kinderen, familie en vrienden.
Medewerkers vertellen dat de mensen in hun privésfeer hen voorhielden hoe de gebeurtenissen op het werk ‘alle energie opslokten’ en een weerslag hadden op hun welzijn. Een deel benoemd in de gesprekken dat deze problemen (soms in combinatie met andere problemen) hebben geleid tot afbreuk aan of zelfs het beëindigen van de relaties met hun partner, kinderen en vrienden.

Schade aan loopbaan en financiële problematiek
Sommigen vertellen heel indringend over de schade aan hun loopbaan en financiële problemen die zij ondervonden naar aanleiding van de gebeurtenissen op het werk (respectievelijk zo’n 20% en 15% van de gevallen). Dit gaat met name om medewerkers die hebben ervaren dat zij zijn weggewerkt, weggepest of uitgesloten.

Ook medewerkers die dit zelf niet overkwam, geven in de gesprekken aan dat over anderen negatieve verhalen werden verspreid, en dat het hierdoor moeilijk werd voor deze medewerkers om een andere baan of andere klus binnen te halen.

Een deel van de medewerkers stelt dat zij zich hierdoor genoodzaakt zagen (of: zien) een baan onder hun niveau aan te nemen, of de sector te verlaten. Sommige medewerkers omschreven dit proces alsof hun ‘werkwereld instortte’. Ook benoemt een deel dat zij inkomsten misliepen doordat opdrachten werden afgebroken, omdat zij niet meer werden ingepland.
 
Gevolgen voor collega’s en de werkcultuur
Verschillende medewerkers vertellen over de effecten van het ervaren gedrag op de bredere gang van zaken op de werkvloer. Ruim 80% benoemt in de gesprekken dat de sociale onveiligheid en het grensoverschrijdende gedrag heeft geleid tot een angstcultuur.
Medewerkers geven aan dat deze angstcultuur ervoor zorgde dat teamleden geen ideeën durfden aan te dragen. In de gesprekken noemden ook veel medewerkers dat zijzelf en hun collega’s geen ruimte voelden om aan te geven dat zij het ergens niet mee eens waren, of dat zij ergens tegenaan liepen in hun werk. Het gevolg was dat intimiderende en seksistische gedragingen geïmiteerd werden, ook door degenen die zelf het doelwit waren.

Traumabonding
Ook wanneer gesproken wordt over een algemene angstcultuur beschrijft opvallend genoeg 25% van de gevallen dat het team waarmee zij direct samenwerkte heel hecht was. Zij schrijven dit soms deels juist toe aan de onveilige werksfeer. Doordat zij samen de sociale onveiligheid en het grensoverschrijdende gedrag meemaakten, zochten collega’s steun bij elkaar.
Sommige medewerkers omschrijven het als ‘traumabonding’. Een ‘hechte groep van mensen die eigenlijk aan het overleven waren’. Deze gedeelde ervaring heeft in sommige gevallen bijgedragen aan een sterke onderlinge band tussen (groepen) collega’s.

Wel zijn er ook medewerkers die een hechte groep van collega’s omschrijven, maar die hiervan zelf uitgesloten werden.

Wantrouwen
Ook zijn er medewerkers die er naar eigen zeggen volledig alleen voor stonden, en niet bij collega’s terecht konden voor steun. In ongeveer 20% van de gevallen wordt gesproken over een werkomgeving die gekenmerkt werd door veel onderling wantrouwen.

Aantasting journalistieke kwaliteit en creativiteit
Ook brengen medewerkers in zo’n 15% van de gevallen de sociale onveiligheid en het grensoverschrijdende gedrag expliciet in verband met verminderde creativiteit en journalistieke kwaliteit. Zij benoemen dat de enorme druk die er op medewerkers werd gelegd, of de geringe ruimte die werd geboden voor tegenspraak of discussie er bijvoorbeeld voor zorgden dat medewerkers bepaalde (vernieuwende) onderwerpen of gasten niet meer durfden aan te dragen. Deze onderwerpen lagen dan niet in lijn met de persoonlijke interesse of politieke voorkeur van de leidinggevende. Dit bracht volgens deze medewerkers de journalistieke kwaliteit in gevaar, die juist een zelfstandige kritische houding vergt.

Heb je vragen over zelfdoding? Bel 0900-0113 of ga naar de website 113.nl om (anoniem) te chatten.

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.