Leaderboard Journalist van het Jaar PIP Den Haag

— vrijdag 6 oktober 2023, 08:00 | 0 reacties, praat mee

De journalistieke kieswijzer: de verkiezingsplannen van D66

Het concept verkiezingsprogramma van D66 wordt overhandigd aan lijsttrekker Rob Jetten. - © Remko de Waal

Op woensdag 22 november gaat Nederland naar de stembus. Maar welke partijen hebben het beste voor met de journalistiek? Villamedia zet in deze reeks de belangrijkste speerpunten met betrekking tot ons vak, vrije nieuwsgaring en persveiligheid uit de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen op een rijtje. In deze achtste aflevering: D66. Laatste wijziging: 9 oktober 2023, 11:49

Op bladzijde 175 (van 231) van het concept-verkiezingsprogramma ‘Nieuwe energie voor Nederland(.pdf) van D66 is dan eindelijk het hoofdstuk over media te vinden.

De partij schrijft: ”Betrouwbare en goed toegankelijke informatie vormt de basis van elke democratie. Inwoners verdienen dan ook bescherming tegen manipulatie, buitenlandse beïnvloeding, desinformatie en een tekort aan informatie. Gedegen (onderzoeks)journalistiek scheidt feiten van fictie en helpt kiezers een afgewogen keuze te maken. Objectieve, onafhankelijke en betrouwbare media zijn dan ook essentieel. D66 wil daarom een publieke omroep die zich richt op de kerntaken: informatie, cultuur en educatie. De inhoud moet leidend zijn. Daarnaast moet journalistiek, zowel lokaal als (inter)nationaal, beter ondersteund en beschermd worden.”

Omroepen
D66 wil meer en structureel investeren in lokale en regionale omroepen. “We verdelen deze investeringen landelijk zodat omroepen niet afhankelijk zijn van financiering van de lokale instituties die zij kritisch controleren.”

“D66 staat voor een sterke rol van de NPO in de samenwerking met de omroepen, waarbij gestreefd wordt naar een kleiner aantal herkenbare omroepen met meer ruimte voor buitenproducenten. Hiertoe zouden omroepen zich niet langer hoeven te verantwoorden op ledenaantallen, maar op moderne criteria die in het verlengde liggen van de kerntaken van de publieke omroep. Wanneer ze niet aan deze criteria voldoen, verliezen omroepen hun plek in het bestel.”

De partij voorziet een reclamevrije publieke omroep. Ter compensatie krijgt de publieke omroep extra geld van de staat en wordt er gezocht naar andere inkomstenbronnen voor de omroepen.

Voor desinformatie is wat betreft D66 op de publieke omroep geen ruimte: “We verstevigen de rol van de NPO ten opzichte van omroepen zodat zij beter tegen desinformatie kunnen optreden. De journalistieke code moet voor de omroepen juridisch bindend worden, met passende sanctiebevoegdheden.”

De partij wil ook dat de publieke omroep met commerciële omroepen samenwerkt aan NLZiet: “Eén volwaardig platform voor alle Nederlandse programma’s, documentaires en speelfilms. Omroepen mogen zelf kiezen in welke vorm zij hun producties aanbieden. NPO-content wordt breder beschikbaar voor andere mediapartijen, ook commercieel.”

D66 heeft plannen om de Mediawet te wijzigen en daarin verplichtingen vast te leggen voor zogeheten audiodescriptie, waarmee mensen met een handicap programma’s van de publieke omroep beter moeten kunnen volgen.

“We breken het subsidiebestel open om beter te kunnen inspelen op nieuwe kunstvormen en nieuwe verhalen, type makers, verdienmodellen, creatieve praktijken en nieuwe (digitale) manieren om werk van makers bij het publiek te krijgen.

We verhogen de investeringsverplichting voor Nederlandse film en series, zodat de opbrengsten gebruikt kunnen worden om nieuwe Nederlandse content te maken. We stellen een vergelijkbare investeringsverplichting in voor audiodiensten die verdienen aan content van Nederlandse makers.”

Veiligheid
“De overheid bestaat uit iedereen die op een of andere manier bezig is met de uitvoering van een publieke taak. […] Het bedreigen en beledigen van degenen die voor ons aan het werk zijn, is voor D66 onacceptabel. Het ondermijnt de democratie en vormt een bedreiging voor de waarden waar wij als Nederland voor staan. Een overheid die levert is ook een overheid die staat voor zijn mensen en te allen tijde zorgt voor een veilige werkomgeving.”

Onafhankelijke media kunnen enkel bestaan als journalisten veilig en in vrijheid hun werk kunnen doen, stelt D66. “We investeren structureel in persveiligheid en breiden de capaciteit uit. Ook investeren we extra in het beschermingspakket voor freelancers en in de Balie Persvrijheid.”

Het bedreigen van politici, journalisten, vertegenwoordigers in de rechtsketen, politieagenten, zorgmedewerkers en anderen met een publieke taak is voor de partij onacceptabel.

“Het moet makkelijker worden om aangifte te doen van dit soort bedreigingen. Opsporing, vervolging en berechting moeten in de gehele strafrechtketen prioriteit krijgen”, stelt de partij.

“We richten naar voorbeeld van PersVeilig één steunpunt in voor alle beroepen met een publieke taak, waar werknemers en werkgevers terechtkunnen voor onder andere advies en hulp bij aangiften. Wanneer sprake is een verhoogd dreigingsniveau, moeten bedreigden kunnen rekenen op bescherming van de overheid. Het huidige stelsel van bewaken en beveiligen schiet daarin tekort.”

Het programma vervolgt: “We investeren in en hervormen het stelsel, waarbij meer mogelijkheid wordt geboden tot maatwerk in persoonsbeveiliging en waarbij de te beveiligen personen meer aanspraak krijgen. De aanbevelingen van het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar de moorden op Redouan B., Derk Wiersum en Peter R. de Vries voeren we uit.”

D66 wil verder een Europees steunfonds voor onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Het fonds moet een breed medialandschap in elk Europees land helpen waarborgen. Daarnaast moeten er noodvisa komen voor buitenlandse journalisten in levensbedreigende situaties.

Sociale mediabedrijven
Over sociale mediabedrijven zegt D66 dat die journalisten en onafhankelijke mediahuizen moeten betalen voor het journalistieke materiaal dat zij van hen hergebruiken op hun platforms. Op die manier moeten opbrengsten gaan naar zij die het hebben geproduceerd, in plaats van naar grote techbedrijven.

Online haat en intimidatie wordt strenger worden bestreden. “Dat doen we onder andere door sociale mediaplatforms te verplichten haatdragende content te weren.”

“Betrouwbare informatie is nodig voor gewogen democratische keuzes. Techbedrijven en sociale mediaplatforms hebben in deze informatievoorziening een verantwoordelijkheid en D66 wil hen aan die verantwoordelijkheid houden. In het onderwijs zijn aandacht en tijd voor goed burgerschap en mediavaardigheden van belang.”

De overheid moet bedrijven aansporen om burgers inspraak te geven bij de wijze waarop sociale mediaplatforms opereren. “Bij de grote rol die deze platforms spelen in onze samenleving hoort inspraak van gebruikers.”

Het organiseren van tegenmacht tegen de toenemende macht van de grote techbedrijven noemt D66 cruciaal. “De overheid moet het voor burgers mogelijk maken om zich collectief tegen bedrijven te organiseren.”

D66 zegt op Europees vlak samenwerking te willen bevorderen, om ongewenste inmenging van buitenlandse machten tegen te gaan. “Er is geen plaats voor ongewenste buitenlandse beïnvloeding die tot ondermijning van onze democratische rechtsstaat, vrijheden en open samenleving leidt.”

Er moeten volgens D66 grenzen gesteld worden aan inzet van van technologie - hardware en software - uit landen die een ‘strategische opponent’ zijn. Dat is een veiligheidsrisico dat moet worden bestreden.

ZZP
In lijn met het arbeidsmarktakkoord verkleint D66 de verschillen in de fiscaliteit en de sociale zekerheid tussen verschillende vormen van werk om concurrentie op basis van arbeidsvoorwaarden te voorkomen. “Hierdoor wordt de aard van het werk bepalend voor de vorm van de arbeidsrelatie, in plaats van de kosten.”

D66 wil ook een persoonlijk leerbudget invoeren zonder vervaldatum, “die je met je meeneemt totdat er een moment komt waarop omscholing nodig is.”

Het minimumloon wordt in 2028 verhoogd naar tenminste €17,50, de bijstand stijgt volledig mee. Ook de AOW gaat omhoog, zodat gepensioneerden er netto op vooruit gaan en de AOW meer in evenwicht komt met andere uitkeringen.

Sociale zekerheid moet gelden voor alle werkenden. “Als eerste stap voeren we een betaalbare collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering in voor zelfstandigen, zoals geadviseerd door de Stichting van de Arbeid. Hierbij steunt D66 de mogelijkheid voor een opt-out voor zelfstandigen die een uitgebreidere private verzekering willen zoals een beroepsverzekering. Voorwaarde is wel dat de private verzekering ten minste dezelfde dekking en premie heeft, de opt-out uitvoerbaar en betaalbaar is en niet de solidariteit van de publieke verzekering ondermijnt.”

Schijnzelfstandigheid wil D66 hard aanpakken, alsook mogelijkhedenvoor collectieve onderhandelingen voor zelfstandig ondernemers vergroten. Dat moet tegenwicht bieden aan de marktmacht van opdrachtgevers. “Bij het afsluiten van cao’s moeten alle werkenden voor wie de cao gaat gelden beter worden betrokken, ook niet-leden, en het toetsen van draagvlak en representativiteit moet beter worden geborgd.”

De partij wil ook dat de criteria op basis waarvan je als zelfstandige kunt ondernemen veel duidelijker worden, zodat er “ruimte en rust” ontstaat voor deze ondernemers. “Door de definitie en het begrip gezag meer aan te passen aan de huidige tijd, moet het onderscheid tussen een werknemer en een zelfstandige veel duidelijker worden.”

Pensioen
Met het aannemen van de pensioenhervorming is volgens D66 een hele grote stap gezet naar een “eerlijker, transparanter, persoonlijker en toekomstbestendig pensioen. De komende jaren zullen vooral in het teken staan van implementatie van deze pensioenwet. Ook na het werkende leven moeten mensen in vrijheid hun leven vorm kunnen geven naar eigen inzicht. D66 is van plan na de invoering van de pensioenhervorming verder te bouwen aan pensioenen die mensen keuzevrijheid én zekerheid voor later geven.”

In dat licht moet het makkelijker worden om, als je dat wilt, na de AOW-leeftijd (al dan niet gedeeltelijk) te blijven doorwerken. “Het wordt mogelijk om de AOW tot maximaal drie jaar later actuarieel neutraal in te laten gaan. Daardoor wordt de AOW-uitkering ietsje hoger als deze een jaar of een paar jaar later ingaat.”

Na implementatie van de pensioenhervorming wil D66 keuzevrijheid binnen het pensioenstelsel uitbreiden. […] “Voorwaarde hierbij blijft dat mensen voldoende pensioen opbouwen. Het wetsvoorstel over het opnemen van het bedrag ineens bij pensionering wordt ook versneld doorgezet.”

Met de initiatiefwet van D66, de Wet eigen strategie pensioenfonds (Wesp), krijgen deelnemers meer inspraak op het beleggingsbeleid van hun pensioenfonds. En de afspraken over diversiteit in pensioenfondsbesturen uit de code pensioenfondsen worden wettelijk geborgd en gehandhaafd.

Nieuwe visie op nieuwe technologie
De macht van de grote technologiebedrijven is enorm. Er moet meer inspraak komen voor eindgebruikers. “Door zeggenschap te organiseren over wat er met je gegevens gebeurt. Door technologie duurzaam en waardengedreven te ontwikkelen. Daar hoort een overheid bij die gebruikmaakt van de mogelijkheden die digitalisering biedt, maar die ook begrijpt dat persoonlijk en fysiek contact onvervangbaar en onmisbaar is. Digitale inclusie staat centraal binnen de digitale overheid.”

Om het gebruik van technologie rechtvaardiger te maken, is democratische grip en controle cruciaal. “Wij vergroten de grip op technologie met een verantwoordelijke minister, stevigere parlementaire controle, burgerfora, regulering en beter toezicht. Mensen krijgen meer zeggenschap over hun gegevens. Voortaan zetten we technologie in om de democratie te versterken.”

D66 voorziet verder een groter mandaat voor de staatssecretaris voor Digitale Zaken. De partij wil een minister van Digitale Zaken die leiding geeft aan een overkoepelend ministerie van Digitale Zaken. “Deze minister zorgt voor bundeling van kennis en expertise binnen de overheid, bijvoorbeeld door een pool van IT-talent in te stellen die werkt aan grote maatschappelijke opgaven.”

“Parlementaire controle op technologische toepassingen is essentieel. De Tweede Kamercommissie Digitale Zaken blijft. Ook investeren we extra in parlementaire ondersteuning op het vlak van ICT en digitalisering.”

D66 is blij met de komst van de Europese Wet inzake digitale markten. “Of deze wet ook daadwerkelijk gaat leiden tot minder marktmacht van de grote techbedrijven, gaan we zien. Daarom maken we een jaar nadat de wet in werking is getreden de balans op. Als dan onvoldoende resultaat is geboekt, wil D66 dat techbedrijven alsnog worden opgeknipt.”

“De digitale publieke ruimte is grotendeels in handen van grote techbedrijven. D66 wil dat de overheid actief bijdraagt aan de ontwikkeling van open-source initiatieven voor discussieplatforms, zoals Mastodon en Pol.is. Bestaande experimenten met Pol.is breiden we uit. Hiervoor pleiten we ook in Europa.”

Toezicht op algoritmes en AI
Het toezicht op algoritmes en AI wordt steviger. “We verhogen het budget van de algoritmewaakhond. Toezichthouders zoals de Autoriteit Financiële Markten, de Autoriteit Consument & Markt, de Autoriteit Persoonsgegevens en het Commissariaat voor de Media, hebben voldoende middelen nodig om toezicht te kunnen houden op Europese regelgeving. D66 zal streng controleren of de overheid deze wetgeving effectief implementeert.”

D66 wil ook dat een Europese Digitale Identiteit (eID) open-source wordt ontwikkeld, “zodat iedereen kan controleren of privacy wordt gerespecteerd. De gegevens slaan we niet op één plek op, maar op de apparaten van gebruikers, en de gegevens worden niet commercieel gebruikt”.

En om de opbrengsten van technologie eerlijker te verdelen, wil D66 dat technologiebedrijven belasting betalen over de winsten die zij maken met hun digitale diensten. Daarnaast komt er om de individuele vrijheid van ideeënvorming en de democratie te beschermen tegen desinformatie en manipulatie een verbod op het gebruik van microtargeting voor politieke advertenties. Ook reguliere advertenties worden niet meer getoond op basis van persoonlijke profielen, maar alleen nog op basis van de directe context van de webpagina.

Gegevensuitwisseling (interoperabiliteit) tussen digitale platforms, zoals berichtenapps, is een prioriteit voor D66. “Zo krijgen mensen meer keuzevrijheid en concentreert macht zich minder sterk bij een handjevol platforms.”

“Dankzij de Wet inzake digitale diensten zijn sociale mediaplatforms verplicht om gebruikers een alternatief algoritme aan te bieden. D66 wil dat niet-gepersonaliseerde algoritmes de standaard worden en dat mensen altijd betekenisvolle toestemming geven om inhoud op basis van gepersonaliseerde algoritmes te zien.”

D66 eist dat Europese Unie in de toekomst ook de effecten van algoritmes op mentaal welzijn meeneemt en zo nodig aan banden legt. Sociale mediabedrijven moeten volgens D66 zogeheten escalatiekanalen hebben, waar slachtoffers van bedreiging terechtkunnen om strafbare content offline te halen.

“Dankzij de AI-Verordening zijn leveranciers van zogeheten foundation models zoals ChatGPT verplicht om inzichtelijk te maken op welke data die ze gebruiken intellectueel eigendom rust. D66 onderschrijft het belang van deze stap en wil waar nodig het intellectueel eigendomsrecht aanscherpen.”
Tracking-cookies worden standaard uitgeschakeld. “We pleiten in Europa voor aanpassing van de Cookiewet (Telecommunicatiewet).”

D66 wil dat Nederland het AI-Verdrag van de Raad van Europa versneld ondertekent en moedigt ook andere landen aan dit te doen.

De partij maakt zich verder hard voor de arbeidsomstandigheden van werknemers bij online platforms en bedrijven achter generatieve AI. “We willen een Europese richtlijn die het mentale welzijn van medewerkers beschermt en eerlijke lonen afdwingt.”

End-to-end encryptie blijft wat D66 betreft een grondrecht. “Zo kunnen advocaten, journalisten, mensenrechtenactivisten en ieder ander veilig online communiceren zonder dat ze bespioneerd worden door kwaadwillenden. Metadata (data over data, zoals wanneer, naar wie en hoe laat berichten zijn verzonden) worden opgenomen binnen het briefgeheim.”

Anonimiteit op sociale media blijft tussen gebruikers onderling gewaarborgd. Wel wordt de identiteit traceerbaar wanneer iemand de wet overtreedt.”

“Om onze onafhankelijkheid te vergroten, gaan we meer van onze data hosten binnen Nederland. Servers die gebruikt worden door de (semi)overheid staan op Europese bodem, tenzij er goede reden is dit niet te doen. We vergroten daarmee onze digitale autonomie en stimuleren Cloudinfrastructuur op Europees niveau.”

In de huidige maatschappij is het haast onmogelijk om mee te kunnen doen zonder een aantal digitale voorzieningen, zoals e-mail of office-software. Momenteel is deze markt in handen van grote techbedrijven. “Deze publieke voorzieningen worden publiek toegankelijk. Open-source software en open standaarden vormen het uitgangspunt bij de overheid. Dit draagt bij aan digitale inclusie, participatie, controle en de bescherming van privacy.”

Europa
D66 noemt het beschermen van de rechtsstaat en verder vormgeven van de Europese grondrechten belangrijker dan ooit. EU-waarden zijn de basis van EU-lidmaatschap en rechten voor lidstaten. “De jaarlijkse rechtsstaat-APK – dankzij voorstellen van D66 nu een realiteit – in de vorm van een Commissierapport over de rechtsstaat waarin alle lidstaten worden gemonitord, moet worden versterkt.”

D66 wil verder dat de Europese Commissie sneller kan handelen wanneer rechtsstatelijke gebreken zijn geconstateerd. “De Commissie moet daarbij onafhankelijk van de Raad opereren. Als na sancties geen verbetering optreedt, moet de Commissie de macht krijgen om de sanctie(s) te verzwaren.”
D66 blijft zich inspannen voor het stopzetten van geldstromen naar lidstaten die de rechtsstaat afbreken. En het ontnemen van stemrecht moeten tot de sanctie-opties behoren voor de Commissie.

“Lidstaten waar een artikel 7-procedure tegen loopt, zouden geen voorzitter meer mogen worden van de Europese Unie. Ook moet met een nieuw verdrag worden overwogen hoe de EU lidstaten effectiever op de reservebank kan plaatsen als ze de spelregels herhaaldelijk breken.”

Mensenrechten
Nederland zet zich in voor wereldwijde versterking van mensenrechten, met bijzondere aandacht voor lhbtiq+-rechten, voor journalisten en voor niet-gelovigen. “We zijn voorstander van het gebruik van het Europese mensenrechten-sanctieregime (Magnitsky-wetgeving), zoals bijvoorbeeld bij Rusland, Wit-Rusland en China. Hiermee kunnen individuele mensenrechtenschenders buiten de Europese Unie gestraft worden in hun portemonnee en is reizen naar de Europese Unie niet meer mogelijk.

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, coördinator magazine

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.