vlaams-nedellandse-beurs

— dinsdag 27 september 2022, 16:31 | 0 reacties, praat mee

OCW: ‘Schijn van belangenverstrengeling’ bij topambtenaar OCW en NPO

Marjan Hammersma - © ANP/Roy Tee

Bij het afhandelen van een klacht van een klokkenluider bij de NPO heeft de top van het ministerie van Onderwijs ‘niet correct’ gehandeld. Aan het gedrag van Marjan Hammersma, de secretaris generaal op het ministerie, kleeft de ‘schijn van belangenverstrengeling’. De hoogste ambtenaar op het ministerie meldde niet dat ze bevriend was met Shula Rijxman. bestuursvoorzitter van de NPO, Dat had ze wèl moeten doen. Laatste wijziging: 28 september 2022, 09:46

Dit stelt minister Robbert Dijkgraaf van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op basis van onderzoek van de Auditdienst Rijk (ADR) in een Kamerbrief.

De dienst onderzocht de kwestie omdat de klokkenluider boos was dat hij in het ongewisse was gelaten dat Hammersma bevriend was met Rijxman toen hij zijn beklag deed.

De klokkenluider kwam in maart 2020 op het ministerie terecht nadat hij bij Kamerleden Zohair El Yassini (VVD) en Harry van der Molen (CDA) een anonieme klacht wilde indienen over onrechtmatige salarisstructuren bij BNN VARA. De Kamerleden verwezen de klokkenluider door naar minister Arie Slob, die voor het gesprek zijn hoogste ambtenaar inschakelde: Marjan Hamersma.

De klokkenluider kreeg daarbij de toezegging dat de afhandeling van de klacht zou worden gedaan door een OCW medewerker die ‘op verre afstand staat van de betreffende portefeuille’.

Aan die eis werd niet voldaan. Hammersma onderhield tijdens het gesprek een innige relatie met NPO-voorzitter Shula Rijxman. Maar die band meldde ze niet in het gesprek met de klokkenluider, onthulde BNR-podcast Koster & Van Dijk eerder deze zomer.

‘Verwijtbaar’
Haar politieke baas - minister Dijkgraaf - vindt dat verwijtbaar, schrijft hij in de Kamerbrief.

‘Rondom de melding is een schijn van belangenverstrengeling ontstaan omdat de SG niet transparant is geweest in het melden van haar vriendschappelijke relatie met de toenmalige voorzitter van de NPO. Dat heeft achteraf geleid tot een onveilig gevoel bij de melder. Deze situatie had zich niet mogen voordoen.’

Dijkgraaf twijfelt echter niet aan de goede intenties van zijn secretaris generaal. ‘Ik heb geen reden de integriteit van de SG in twijfel te trekken en heb er vertrouwen in dat we de komende tijd in gezamenlijk overleg kunnen komen tot structurele verbeteringen als ook verdere invulling van de gewenste cultuur en het gevraagde leiderschap.’

De relatie tussen Rijxman en Hammersma kwam in december 2021 naar buiten in een publicatie op Follow the Money. De site was in bezit van een hotelreservering voor een hotel in Dokkum in augustus 2021 met de volgende aanhef: ‘Ze kijken uit naar onze komst.. en ik kan niet wachten tot het zaterdag is! xx’, schreef Hammersma toen aan Rijxman.

Hammersma claimde toen tegenover FTM geen bemoeienissen (meer) te hebben met NPO-aangelegenheden en aldus ook niet zakelijk te zijn gelieerd aan Rijxman. Hammersma stelde bovendien dat ze privé en zakelijk goed kon scheiden en derhalve geen melding hoefde te maken van hun relatie.

‘Niet mogen gebeuren’
Dijkgraaf is het daar niet mee eens en meent dat de vriendschap wel openbaar gemaakt had moeten worden.

‘De SG had haar vriendschappelijke relatie explicieter moeten afstemmen’, stelt hij. Hij baseert zich hierbij op de Gedragscode Integriteit Rijk. Die code schrijft voor dat een ambtenaar een vriendschap moeten melden wanneer ‘schijn van belangenverstrengeling’ een rol speelt. Daarnaast had Hammersma bij haar gesprek een derde persoon moeten laten aanschuiven om een gespreksverslag te laten opmaken, zegt Dijkgraaf. Dat liet ze ook na.

‘Dit had niet mogen gebeuren.’

Aantekeningen
Uit het naar de Kamer gestuurde verslag van de ADR komt naar voren dat Hammersma tijdens het gesprek met de klokkenluider, op 7 juli 2020, niet alleen sprak over de ‘financiële constructie, maar ook over ‘meerdere elementen’. Die bestonden, zo kwam eerder al naar voren in podcast Koster en Van Dijk, uit opmerkingen over het onprofessioneel gedrag van de top van de NPO, vooral Shula Rijxman, de vriendin van Hammersma. Aantekeningen van het gesprek wilde Hammersma niet delen met de ADR onderzoekers, omdat daarmee naar eigen zeggen ‘de vertrouwelijkheid en de identiteit van de melder in het geding zou komen.’ De inhoud van de aantekeningen van het gesprek zijn uiteindelijk wel gedeeld met de minister.

De conclusies in het rapport zijn niet volledig voor het publiek toegankelijk, schrijft Dijkgraaf: ‘In het rapport dat ik openbaar aan uw Kamer aanbied is op enkele punten informatie weggelakt ter bescherming van de identiteit van de melder, zoals ook is gedaan in het kader van het Wooverzoek. Nu ik hecht aan het verschaffen van maximale transparantie aan uw Kamer wordt het gehele rapport vertrouwelijk ter inzage gelegd zodat de commissieleden hier alsnog kennis van kunnen nemen, met hierbij wel de kanttekening dat deze vertrouwelijke informatie geen onderdeel kan uitmaken van het publieke debat.’

Bekijk meer van

Shula Rijxman Publieke Omroep

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.