Toeval speelt een grote rol in de Schepping van fotograaf Wesley Verhoeve

Voor ‘NOTICE Journal, Volume Two’ ging ik in de zomer van 2025 naar Oekraïne, naar de familie van mijn partner Anastasiia. Ik wist niet van tevoren dat ik uiteindelijk een boek zou maken van de foto’s die ik tijdens deze reis heb gemaakt, maar zo is het gegaan. Ik koos ervoor om vooral het kleine vast te leggen, niet het geweld maar juist het alledaagse leven dat ook doorgaat. Dat wat er op het spel staat en wat het betekent om je vast te houden aan wat normaal voelt in een tijd die dat niet is.

De vorm vond ik in de camera die ik meenam. Ik koos voor een Olympus Pen-F uit 1964. Een half-frame camera, wat betekent dat elk 35mm-negatief in twee verticale frames wordt gesplitst. Twee beelden per negatief, dus 72 opnames op een rol van 36. Die twee frames staan altijd naast elkaar op de contactstrook, of je dat nu wilt of niet.

Dat was mijn belangrijkste redactionele keuze, eentje waarin ik koos voor een stukje toeval. Ik wilde het in de camera laten gebeuren en dan zien welke twee beelden bij elkaar kwamen te staan, in plaats van het achteraf op de computer te bedenken. Elk diptiek moest op het moment zelf ontstaan. Ik bedacht het niet op dat moment, maar liet het gebeuren, gedreven door instinct en toeval. De koppelingen zijn in het veld gemaakt, soms met seconden ertussen, soms met minuten. In het boek staan 71 van deze in-camera diptieken.

Deze methode past bij hoe het leven daar werkt. Dingen staan naast elkaar die elders niet naast elkaar zouden staan. Een bruiloft selfie en een muur van zandzakken, gemaakt binnen één draaibeweging van het lichaam. De camera legt die gelijktijdigheid vast op een manier die mij met losse frames niet was gelukt.

Mijn tweede keuze betrof de reis zelf. Ik ging als familie, niet als fotograaf met een opdracht. Ik sliep in het huis, hielp met tuinieren, dronk thee aan dezelfde tafel. Dat soort toegang krijg je niet via een fixer of een redactie. Ik ben nu ook gewoon familie, alleen dan met een camera, altijd dingen aan het vastleggen die niet per se bijzonder lijken voor de andere mensen daar.

Het mooiste wat ik daar vond, was een sterke herkenning, een connectie met mijn kindertijd in een klein plattelandsdorpje waar mijn oma woonde, honderden kilometers van het kleine plattelandsdorpje waar de oma van mijn partner woont. Maar zoveel gelijkenissen, van het eten tot het bijgeloof en de manier waarop familie het allerbelangrijkste is. Ook, of misschien vooral, in een tijd van oorlog.

Vorige maand ben ik teruggegaan, een jaar na mijn eerste bezoek. Het blijft een oersterk volk, maar het was dit jaar zwaarder dan vorig jaar. Meer aanvallen, minder steun. De oorlog is onderwerp van elk gesprek. Dit moet ophouden. Oekraïne is een soeverein land met een schitterende cultuur. Ik hoop dat mensen die dit stuk lezen er in de nabije toekomst veilig naartoe kunnen reizen om al die schoonheid te ervaren.