Publieke omroep gaat hervormen: Vier omroephuizen en NOS vormen nieuw bestel
De publieke omroep gaat hervormen. Vier omroephuizen en de NOS vormen samen het nieuwe bestel. "Met minder bestuurlijke drukte en meer gezamenlijke verantwoordelijkheid kan de publiek omroep zich focussen op het maken van goede programma's, sterke journalistiek en digitale vernieuwing", licht minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het wetsvoorstel toe.
In het wetsvoorstel, waar iedereen vanaf vrijdag een mening over kan doorgeven, staat ook hoe de omroephuizen moeten worden opgezet, maar nog niet welke omroepen samen een omroephuis moeten gaan vormen.
Het was al bekend dat KRO-NCRV, Omroep Max en WNL willen samen verder willen. Dat geldt ook voor de EO, VPRO en Human. Maar of dit de daadwerkelijke samenstellingen worden is nog niet bekend.
De twee taakomroepen NTR en NOS hebben geen leden en gaan onder de naam NOS verder.
ON buiten de boot
Als de omroepen er zelf niet uitkomen, dan kan de minister zelf met een voorstel komen. Als dat nog niet genoeg is, kan ervoor worden gekozen om omroepen buiten het bestel te laten als die geen aansluiting vinden bij andere omroepen.
Dat mogen omroepen ook zelf beslissen. Dat betekent feitelijk dat de omroep stopt. Vooralsnog is alleen van Ongehoord Nederland bekend dat die buiten de boot lijken te vallen, al heeft Letschert dinsdag ook bekendgemaakt de licentie van de aspirant-omroep te willen intrekken.
Stichtingen
De nieuw op te richten omroephuizen moeten stichtingen worden. Bestuurders en toezichthouders kunnen maximaal twee periodes van vier jaar zitten. Na het vertrek uit zo’n functie kan iemand twee jaar lang geen vergelijkbare functie binnen het omroepbestel bekleden.
Die maatregel is ook bedoeld om onveiligheid op de werkplek tegen te gaan en werd geadviseerd in het rapport van de Onderzoekscommissie Gedrag en Cultuur omroepen uit 2024. Het moet onder meer machtsmisbruik en vriendjespolitiek tegengaan.
De Tweede Kamer debatteert in 2027 over de hervorming van de NPO. De wet moet in 2028 ingaan, waarna de omroepen de omroephuizen kunnen oprichten. De hervorming moet in 2029 klaar zijn.
Grote taak voor Commissariaat voor de Media
Het Commissariaat voor de Media (CvdM) moet daarnaast een grotere toezichtstaak krijgen na de hervorming van de NPO in 2029. Letschert wil het commissariaat meer mogelijkheden geven om in te grijpen.
De minister heeft na de hervorming zelf juist geen mogelijkheden meer om in te grijpen.
Net als nu moeten omroepen eerst zelf zorgen voor goede kwaliteit en goed toezicht. Het CvdM krijgt na de hervorming de mogelijkheid om in een uiterst geval bestuurders van een omroephuis weg te sturen.
Bijvoorbeeld als het een financiële janboel is of als er andere grote problemen zijn die intern niet worden opgelost.
Praat mee