— donderdag 3 maart 2022 09:47 | 0 reacties , praat mee

Liveblog Oekraïne: Vragen over wijsheid ban op RT/Sputnik; oorlogsmolestrisico apparatuurverzekering beperkt

Liveblog Oekraïne: Vragen over wijsheid ban op RT/Sputnik; oorlogsmolestrisico apparatuurverzekering beperkt
De ruïne van het regionale politiebureau van Kharkiv op 2 maart, na een Russische raketaanval. | Anadolu Agency

In dit artikel houden we je op de hoogte van de ontwikkelingen rondom de oorlog in Oekraïne en de impact op journalisten, media en de journalistiek. De NOS heeft een speciaal account geopend voor duiding van materiaal uit het oorlogsgebied. Er is discussie over de wijsheid van blokkades van Russia Today en Sputnik. Apparatuurverzekeraar DSV heeft het oorlogsmolestrisico voor apparatuur beperkt, wat vragen oproept bij verzekerden. Laatste wijziging: 11 maart 2022, 11:42

Beperking verzekering vanwege oorlogshandelingen
De NVJ meldt dat het veel vragen krijgt over het stopzetten van de dekking oorlogsmolestrisico door DSV Verzekeringen. DSV zegt er alles aan te doen om ook de oorlogsschade weer onder de dekking te laten vallen maar weet niet wanneer en hoe dat gaat lukken.

Opmerkelijke toast
Correspondent Raf Sanchez van NBC News deelt een opmerkelijke clip van financieel-economische zender RBC. Een gast die zou spreken over de aandelenmarkt opent een biertje en toast op het einde ervan. “Rust zacht, kameraad”.

Vertrek
Correspondent Gert-Jan Dennekamp vertrekt met zwaar gemoed uit Oekraïne, waar Nieuwsuur-collega Rudy Bouma hem gaat vervangen.

Michiel Driebergen is terug uit Oekraïne en is om half twee vanmiddag te gaat bij VPRO Bureau Buitenland op NPO Radio 1.

BBC-correspondent Lyse Doucet, zelf in Oekraïne, herinnert op Twitter aan de inzet en moed van zoveel mensen achter de schermen om journalistiek mogelijk te maken.

Correspondent Zuid-Oost Europa (en jarenlang Rusland-correspondent) David Jan Godfroid (NOS/Nieuwsuur) bericht over het einde van weer een onafhankelijke Russische zender.

NOS OSINT
Uit het Oekraïense oorlogsgebied komt veel beeldmateriaal, vaak gefilmd of gefotografeerd door gewone burgers. Het materiaal heeft zelden veel context. Toch is dit soort materiaal cruciaal om een beeld te vormen van het conflict - niet in de laatste plaats omdat journalisten niet of pas later ter plekke zijn.

Het onderzoeken van video’s, foto’s, documenten, sociale media posts en andere openbare bronnen heet Open Source Intelligence of OSINT. De NOS heeft nu het Twitter-kanaal nos_osint geopend, waar beelden worden geanalyseerd en geduid.

OSINT kan ook helpen bij het ontzenuwen van geruchten of desinformatie. Niet zelden worden beelden uit films en documentaires herverpakt en van verontwaardiging uitlokken nepnieuws voorzien.

Cameraman omgekomen
Berichten over de dood van journalist en cameraman Yevhenii Sakun zijn inmiddels bevestigd. De 49-jarige Sakun werkte voor het Oekraïense televisiestation LIVE toen hij omkwam bij de beschieting van de televisietoren in Kiev. Daarbij vielen nog vier andere doden.

Woordvoerder Gulnoza Said van persvrijheidsorganisatie CPJ veroordeelt de “roeloze Russische aanval” op de toren. Sakuns lichaam kon worden geïdentificeerd aan de hand van zijn perskaart.

Discussie over uitsluiten Russische media
Gisteren besloot de Europese Unie om Russia Today (RT) en Sputnik in alle lidstaten te verbieden vanwege hun “essentiële en instrumentele rol” bij het verspreiden van Russische propaganda rondom de oorlog in Oekraïne. Von der Leyen spreekt van giftige leugens van Kremlin-apologeten, die binnen de Unie niet gewenst zijn. Uitzendrechten zijn per direct gestaakt over alle vormen van media: kabel, satelliet, internet-televisie, website en apps. Alle lidstaten dienen de opschorting per direct door te voeren.

Er is discussie of het brede verbod wel wijs is. NVJ-secretaris Thomas Bruning noemt het onverstandig RT/Sputnik te weren. “Laten we alstublieft ons blijven onderscheiden als rechtsstaat en burgers zelf laten kiezen. Wetsovertredingen wel aanpakken, maar niet zoals Rusland zenders gaan verbieden”, schreef Bruning.

Hij krijgt bijval van onder meer voormalig hoofdredacteur en lid Raad voor de Journalistiek Hugo Schneider, die wijst op te verwachten maatregelen tegen Westerse journalisten en media.

De Britse journalist James Ball stelde gisteren op de Britse zender LBC dat de ban uiteindelijk de gewone Rus een extra nieuwsbron ontzegt. “De waarde van de BBC in Rusland is vele malen groter dan de schade die RT hier aanricht”, aldus Ball.

CNN-journalist Oliver Darcy schrijft dat RT desondanks een vervormende invloed op de publieke opinie kan hebben. De zender is een pure propaganda-machine, concludeert Darcy.

Hij wijst op het onvermogen Rusland als agressor te zien en op het scherm enkel termen te hanteren als ‘bevrijders’ en ‘denazificatie’, woordkeus rechtstreeks voorgeschreven door het Kremlin.

Meta-maatregelen
Nick Clegg, het recent officieel aangestelde hoofd Wereldzaken bij Facebook-moeder Meta, geeft op Twitter uitleg over maatregelen die het platform neemt tegen desinformatie en inperking van nieuws vanuit Russische staats-geaffillieerde media als RT en Sputnik.

Daarbij houdt Meta opties open voor gewone Russen om zich uit te spreken op Facebook, Instagram, Messenger en WhatsApp. Nieuws van staats-geaffillieerde media wordt niet langer actief gepromoot, aldus Clegg.

Merken in de spagaat
Grote bedrijven moeten, ondanks belangen in en banden met Rusland, een standpunt innemen. Oliebedrijven ShellBP trokken zich terug uit projecten met respectievelijk Gazprom en Rosneft.

Levensmiddelengigant Unilever gaat zover nog niet. In een interview met Adformatie zegt Hanneke Faber, president global foods & refreshment, onomwonden dat het onwaarschijnlijk is dat Unilever een standpunt inneemt. “We maken ons op dit ogenblik vooral zorgen om de veiligheid van onze mensen in die landen”, aldus Faber.

Adformatie wijst op een interview uit 2020 waarin Faber het activisme van ijsmerk Ben & Jerry’s (ook in Unilevers stal, red.) juist prees.

Voetbalclub Chelsea van de Russische miljardair Roman Abramovitsj gaat in de etalage. Geld uit de verkoop gaat in een speciaal fonds om slachtoffers van de oorlog in Oekraïne bij te staan, aldus Ambramovitsj. De oligarch is ook bezig al zijn woningen in Engeland te verkopen. Een potentiële koper is de Zwitserse miljardair Hansjörg Wyss, die de vraagprijs nog te hoog vindt.

Wyss is vaker in het nieuws omdat hij met een chequeboekje wappert. Hij zet zelden zijn handtekening: ook een potentiële overname van de noodlijdende uitgeverij Tribune Publishing door Wyss liep op een sof uit.

Russische bejaardenvrees
De Duitse journalist Thomas Dudek deelt een opmerkelijke arrestatie in Sint-Petersburg bij een anti-oorlogsdemonstratie. Demonstrante Elena Osipova, die de nazi-Duitse beleg van het (toen nog Leningrad genoemde) Sint-Petersburg overleefde, wordt door meerdere agenten naar een arrestantenbus geleid.

Bij dat beleg kwamen naar schatting een miljoen Russen om. “Tot zover de denazificatie van Oekraïne onder Poetin”, smaalt Dudek.

Bekijk meer van

Oekraïne liveblog
NVJ LID 26-05

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Lees ook deze artikelen

Praat mee