Opinie: de ‘regiobait’ van het AD is niet te harden

In uw gemeente rijden drie mensen in een oranje auto. En 4116 mensen bezoeken een sportschool in uw gemeente. Twee voorbeelden van ‘bullshitberichten’ die het AD en de aangesloten regiokranten met grote regelmaat op hun websites brengen. Arjen Lubach dreef er eind oktober de spot mee in zijn satirische avondshow. Het is nutteloze informatie, opgedoken in rapportjes, die iemand bij het AD in een computer stopt, waarna die 341 volstrekt identieke berichtjes uitspuugt, voor elke gemeente één.

Hou op met deze goedkope trucjes, schreeuwde Arjen Lubach in zijn show. “Het is regionale clickbait, luie kutjournalistiek”, voegde hij er nog aan toe. En of hij gelijk heeft!

In zijn uitstekende podcast ‘Komt een journalist bij de dokter’ verdedigt ook Joris Gerritsen, hoofdredacteur van De Gelderlander, het idee dat abonnees recht hebben om iedere dag minstens één bericht uit hun eigen gemeente te lezen. Niet per se de ‘bullshitberichten’ waar Lubach de draak mee stak, maar toch: de ondergrens voor zijn abonnees uit Winterswijk, Tiel of Wijchen ligt op één stuk per dag.

Ik heb lang genoeg bij het Brabants Dagblad gewerkt om te weten dat die eis is gestoeld op de aanname dat lezers van een regionale krant vooral nieuws van dichtbij willen lezen. Met die gedachte is ook niks mis: natuurlijk verlang je van je regionale krant dat die je op de hoogte houdt van het wel en wee in je eigen stad of dorp.

Maar de tijden dat redacties groot genoeg waren om daadwerkelijk in de haarvaten van de samenleving te zitten, liggen achter ons. Social media hebben de kranten in het defensief gedrukt, de oplages zijn in de afgelopen 25 jaar meer dan gehalveerd. Daarbij komt dat de Belgische eigenaren van DPG al die Nederlandse kranten niet uit liefdadigheid hebben gekocht, maar vooral om de eigen winsten op te stuwen. En dus zijn de redacties de laatste decennia navenant uitgekleed. Dat geldt in het bijzonder voor de regionale DPG-titels, die vaak niet veel meer zijn dan bijzettafeltjes van het AD.

Het is dan ook een illusie om te denken dat één enkele redacteur iedere werkdag een fatsoenlijk stuk kan leveren over de gemeente die hij of zij volgt. Dat kun je betreuren, maar het gat laat zich niet vullen met automatisch gegenereerd flauwekul-nieuws. Daar trappen lezers niet in.

Sterker nog: net als Lubach ergeren ze zich dood aan zulke berichten. Hebben ze bij de krant niks beters te doen dan het turven van oranje auto’s? Dat is wat de meeste abonnees zullen denken als ze weer eens op zo’n lui clickbaitbericht stuiten. Het verergert juist de journalistieke kwalen die Gerritsen in zijn podcast zo grondig aan de orde stelt.

Daarom: gun journalisten de tijd om een goed verhaal te maken. In Villamedia constateerde de te vroeg overleden collega Mark Hoogstad al in 2018 dat hij na zijn transfer naar AD/Rotterdams Dagblad ‘langzaam maar zeker transformeerde in een inktkoelie van de haast’. Alle ballen in de lucht houden met gehalveerde redacties: je kunt het proberen, maar de kans dat je fatsoenlijk journalistiek werk aflevert, is minimaal.

Twee dagen na de uitzending van Lubach pompten het AD en de regionale kranten opnieuw zo’n databerichtje rond, dit keer over de sterk stijgende aantallen miljonairs. De gemeente Vught telt nu 2300 miljonairs, Oisterwijk 2000 en Waalwijk 1300. Leuk om te weten? Misschien. Maar goede journalistiek zou zijn dat je gaat uitzoeken hoe het komt dat het aantal miljonairs zo snel groeit. En wat het betekent voor de lokale samenleving. Liever één keer per drie dagen een relevant verhaal dan elke dag een brokje non-nieuws. Het enige wat je met dat laatste bereikt, is dat je, zie de treffende satire van Arjen Lubach, de risée van journalistiek Nederland wordt.

René van der Lee werkte van 1987 tot 2024 bij het Brabants Dagblad en is nu zelfstandig journalist