website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Kees Schaepman: Soms zinkt de moed mij in de schoenen. Journalisten hebben geen rechte rug

Kees Schaepman — Geplaatst in Recht op Thursday 5 April 2018, 10:13

De Centen Soms, heel soms, als ik laat doordringen hoe journalisten met zich laten sollen, zinkt de moed mij in de schoenen. Vol jaloezie kijk ik dan naar andere beroepsgroepen waarmee ik binnen Lira te maken krijg. Bijvoorbeeld, naar scenarioschrijvers die al jarenlang eensgezind en met rechte rug zich teweer stellen tegen kabelexploitanten en omroepen om hun rechten te verdedigen.

Of, nog maar een voorbeeld, naar de dames (en een enkele heer) van het Valentijngenootschap die onvermoeibaar op de bres blijven staan voor de promotie van het romantische boek en de streekroman. Wat steekt de strijdbaarheid van mijn toch zo kritische collega’s daar dan pover bij af.

In februari werden de resultaten gepubliceerd van de derde Monitor Freelancers en Media.

Een paar gegevens daaruit.

Bijna de helft van de ondervraagden schat de eigen onderhandelingsvaardigheden in als matig tot slecht. Schrijvende journalisten en schrijvers onderhandelen minder dan, bijvoorbeeld, fotografen en illustratoren over vergoedingen voor hergebruik van hun werk. 

Ruim een kwart van de freelancers die de vragenlijst invulden, vindt auteursrechten niet belangrijk.  Van degenen die over hun rechten zelfs niet onderhandelen met opdrachtgevers (meer dan 15 procent), zegt ruim veertig procent dat na te laten omdat ‘onderhandelen niet op prijs wordt gesteld’ of dat zij niet durven te onderhandelen.

Van de Wet Auteurscontractenrecht die in de zomer van 2015 van kracht werd,  heeft twee derde van de freelancers nooit gehoord. Terwijl die wet juist bedoeld is om hun onderhandelingspositie te verbeteren. Het uitgangspunt is dat makers ten opzichte van exploitanten van hun werk de zwakkere partij zijn, omdat het voor de laatsten dagelijkse praktijk is om overeenkomsten te sluiten en zij voldoende geld hebben om juridisch advies in te winnen. Acht van de tien freelancers weten niet dat er een Geschillencommissie Auteurscontractenrecht is.

Op de vraag of zij eventueel een geschil zouden voorleggen aan die commissie, zeggen twee van de drie ondervraagden dat niet te willen.

De gemiddelde freelancer is en blijft een hoog opgeleide en onderbetaalde professional. Ik ben trots op mijn vak, maar als ik afga op de resultaten van de Monitor stellen veel freelancers zich tegenover hun opdrachtgevers vaak op als Keesje, het dankbare diakenhuismannetje uit de Camera Obscura.

Ze laten de verdediging van hun rechten over aan belangenbehartigers en blijven intussen braaf stukjes inleveren voor het uurloon van een pizzabezorger.

Soms zinkt de moed mij in de schoenen. Gelukkig duurt dat nooit lang. Want journalistiek blijft toch het mooiste vak van de wereld en is het waard ervoor te blijven vechten.

Maar barricades beklimmen wij helaas alleen om verslag te doen van andermans strijd.

 

Tips:

- Informeer jezelf over de Wet Auteurscontractenrecht en de Geschillencommissie
- Wie ‘Auteurscontractenrecht’ intikt op Google vindt tal van verwijzingen naar juridische sites waarop de wet handzaam wordt uitgelegd

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.