Freelancespagaat: ‘Al die fusies zijn voor freelancers allesbehalve gunstig’
Lisanne van Sadelhoff is freelancer en schrijft in deze column over de freelancespagaat waar ze geregeld in terechtkomt. Dit keer: 'De overname van RTL door DPG Media paste volgens CEO Erik Roddenhof ‘perfect in de toekomststrategie van DPG Media’. Maar de overname past iets minder in de toekomststrategie van de gemiddelde freelancer, zo durf ik Roddenhof te verzekeren – en ieder ander die dit plan naïef toejuicht.'
Mijn aantal opdrachtgevers zou in de afgelopen jaren verdriedubbeld zijn, ware het niet dat DPG Media iedereen en z’n moeder al wist over te nemen. Waren eerst De Gelderlander, Het Parool en Flair drie compleet verschillende opdrachtgevers van mij – nu vallen ze onder één en dezelfde noemer.
Al die fusies zijn voor freelancers allesbehalve gunstig zolang de Belastingdienst vasthoudt aan de nu bestaande regels om schijnzelfstandigheid van zzp’ers te voorkomen. ‘Als u meer dan 3 dagen bij 1 opdrachtgever werkt, bent u waarschijnlijk in loondienst bij deze opdrachtgever.’
Het medialandschap verandert drastisch, en vooralsnog veranderen de regels voor de freelancers niet mee. Er was een tijd dat ik gerust één dag in de week bij Libelle (Sanoma), kon werken, twee dagen bij De Gelderlander (Wegener), een dag bij de Volkskrant (PCM) en één dag bij Nu.nl, en daar geen haan naar kraaide, simpelweg omdat het een gezonde freelanceconstructie was. Als ik daar nú mijn weken mee zou vullen, ben ik volgens de Belastingdienst in ‘verkapt loondienst’.
En om het de freelancer nog wat onmogelijker te maken, staat nu RTL op het DPG-wensenlijstje. De plannen belandden op tafel bij de ACM (Autoriteit Consument & Markt), onze fijne waakhond die bij de vorige fusies in zijn mand sliep of kwijlend op een bot aan het kauwen was, maar in elk geval níét de ogen op freelancers had gericht. Want wat doet het met onze tarieven als wij ál ons werk op zo ongeveer nog maar één plek kunnen uitoefenen? Hoe zit het met doorplaatsingen?
En dan nog die freelance-overstijgende vraag: wat betekent zo’n overname voor de o zo belangrijke pluriformiteit van ons medialandschap, en de onafhankelijkheid van kranten, tijdschriften en online media?
Alle freelancejournalisten die ik ken, deden direct waar ze altijd goed in zijn: ze klommen in hun pen. ‘Ik hoop dat u dit wil meenemen bij de beoordeling van het fusieverzoek’, zo sloot een collega haar brief af. Zo’n contactformulier voor ‘klachten, meldingen en tips’ invullen voelde een beetje als dweilen met de kraan open, als roepen in de woestijn, maar het dweilen had vooralsnog zin, de roependen zijn vooralsnog gehoord.
‘De ACM wil meer onderzoek doen naar de gevolgen van de overname voor de positie van zowel journalisten in vaste dienst als freelancers’, zo kwam afgelopen 17 mei naar buiten.
De ACM heeft de ogen open. Nu is de vraag of de waakhond wakker blijft.
Praat mee