Pilot van start om betere bescherming te bieden aan freelance journalisten en kleine redacties die met SLAPP’s te maken krijgen
Onderzoekscollectief Spit en Free Press Unlimited werken samen in een eenjarige pilot om betere bescherming en hulp te kunnen bieden aan freelance journalisten en kleine redacties die met SLAPP-zaken te maken krijgen. Dat meldt het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SvdJ). SLAPP, Strategic Lawsuits Against Public Participation, zijn zaken waarbij bewuste juridische intimidatie plaatsvindt om publicatie te voorkomen of om ervoor te zorgen dat journalisten niet meer over bepaalde onderwerpen schrijven.
Hoewel er al deels hulp bestaat in de vorm van Balie Persvrijheid van de NVJ en het Persvrijheidsfonds, moet die hulp toegankelijker worden, stellen Parcival Weijnen, onderzoeksjournalist en medeoprichter van onderzoekscollectief Spit en Jasmijn de Zeeuw van Free Press Unlimited bij het Stimuleringsfonds.
Beiden zien het aantal SLAPP’s toenemen en de impact ook. “Ik heb inmiddels drie SLAPPs gehad en er loopt er momenteel nog eentje”, aldus Weijnen. “Dat brengt enorm veel kosten en stress met zich mee.” Ook ligt zelfcensuur op de loer. Zo twijfelt Weijnen of hij bepaalde onderwerpen nog wil onderzoeken. “Je bent weken kwijt zonder dat je ervoor wordt betaald.”
Lees hier alles over het SLAPP-dossier | Villamedia
Hulp voorafgaand aan publicatie
De initiatiefnemers onderzoeken samen hoe juridische en financiële hulp beter georganiseerd kan worden. Ook is er overleg met de NVJ. De Zeeuw: “Veel hulp komt nu pas ná publicatie, terwijl je juist in de aanloopfase advies nodig hebt”. In die periode wordt namelijk de meeste schade aangericht, stelt ze.
Er wordt bijvoorbeeld gedacht aan een overzicht van zogeheten ‘high risk’-onderwerpen, zodat freelancers en kleine redacties nog vóór publicatie hulp kunnen inschakelen. “Zoals een advocaat die je artikel controleert om te kijken of het overeind zou blijven mocht het tot een rechtszaak leiden, die je helpt met het opbouwen van de bewijslast en die je uiteindelijk ook bijstaat in de rechtbank, mocht het zover komen”, legt De Zeeuw uit.
Wetsvoorstel ingediend om Nederlandse wetgeving in lijn te brengen met Europese SLAPP-regels | Villamedia
Start pilot
In augustus komt er eerst een inventarisatie. Er wordt dan gekeken naar waar freelancers en kleinere redacties in de praktijk tegenaan lopen, welke hulp er al is, maar ook waar de gaten zitten. Er volgen verder rondetafelgesprekken met freelancers, redacties, juristen en fondsen.
“We denken aan een soort dashboard waar je als freelance onderzoeksjournalist of lid van een collectief of kleine uitgeverij toegang hebt tot directe juridische hulp”, zegt Weijnen. “Er zijn al wat fondsen beschikbaar voor als er een SLAPP tegen je wordt aangespannen, vanuit Europa bijvoorbeeld, maar de weg ernaartoe is vaak te ingewikkeld. We willen dat centraliseren en zichtbaarder maken.”
Praat mee