EHRM: gebrekkige Britse sleepwet in strijd met mensenrechten
De Grote Kamer van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft na acht jaar juridisch gevecht tussen de Britse regering en Privacy International geoordeeld dat de massale verzameling van data door de Britse inlichtingendiensten onwettig is. Het bestaan van dit sleepnet werd door klokkenluider Edward Snowden in 2013 aan het daglicht gebracht.
Volgens de Grote Kamer is de Britse aanpak in strijd met wetgeving rond het recht op privacy en de vrijheid van meningsuiting. De rechters uitten kritiek op het gebrek aan onafhankelijk toezicht, het ontbreken van een goede onderbouwing bij aanvragen voor bulkverzameling zelf en het gebrek van interne goedkeuring rond zoektermen die individuen zouden kunnen identificeren.
Onder het huidige programma zijn onvoldoende juridische en onafhankelijke waarborgen ingebouwd om te voorkomen dat het brongeheim van journalisten in gevaar komt, stelt het Hof.
Volgens het EHRM is onder deze omstandigheden het verzamelen van gegevens óver communicatie net zo schadelijk voor privacy als het verzamelen van inhoudelijke gegevens.
Het Britse sleepnet moet meer waarborgen krijgen, die bovendien gewicht moeten hebben, rigoreus geïmplenteerd zijn en van start tot eind gecontroleerd kunnen worden. Eind vorig jaar was het Europees Hof van Justitie kritisch op massale ongerichte verzameling van gegevens.
This quotes one of the judges at the European Court of Human Rights today. It is hard to overemphasize how far we've come from the pre-2013 world when even the highest judicial authorities are beginning to acknowledge the devastating consequence of two decades' mass surveillance: https://t.co/mU8gZkxf85
— Edward Snowden (@Snowden) May 25, 2021
Organisatie Privacy International stelt dat de uitspraak ook buiten Groot-Brittannië effect zal hebben. “Het Hof heeft vandaag nog eens benadrukt dat inlichtingendiensten niet op eigen houtje kunnen opereren, in het geheim, zonder enige vorm van toestemming of toezicht”, aldus hoofd juridische zaken Ilia Siatitsa.
Ook in Nederland is er kritiek op de vrije hand die inlichtingendiensten zich toekennen. Er circuleren voorstellen om de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) in het voordeel van inlichtingendiensten aan te passen. Dat baart toezichthouders TIB/CTIVD zorgen.
Praat mee