website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Verliefd op een collega? Wie gaat dat wat aan?

Jolan Douwes — Geplaatst op donderdag 16 augustus 2018, 11:54

© Joep Bertrams

Praktijk De redactie is dé datingplek bij uitstek. Niemand kijkt ervan op, maar relaties op de werkvloer kunnen ook wel eens lastig zijn. Helpt het om richtlijnen of een meldplicht te hebben? ‘Je zou denken dat ze niet passen bij de vrijgevochten media, maar ze winnen terrein.’

Het gerucht doet al lange tijd de ronde, maar nu is er het bewijs. Een van de eindredacteuren heeft een relatie met een vijftien jaar jongere redactrice. Deden ze er eerst nog geheimzinnig over, nu is hij weg bij zijn vrouw. Waarom krijgt zijn nieuwe geliefde een topklus die iedereen wel wil? Zo goed is ze toch niet?

Omroepbazen en presentatrices, hoofdredacteuren en secretaresses, verslaggevers en collega’s van de concurrent, relaties zijn er in alle soorten en maten, openlijk of in het geheim. Volgens het Centraal Bureau voor Statistiek vrijt ruim 4 procent van de Nederlandse werknemers met een collega. In de journalistiek zal dat percentage niet lager liggen.

Sinds jaar en dag is de redactie dé plek om een nieuwe liefde te vinden. Niets mis mee, maar tortelduiven kunnen ook veranderen in verdrietige of kwade exen. Niet fijn om elkaar tegen te komen bij redactievergaderingen en personeelsfeesten. Zo zijn er meer hachelijke situaties te noemen. Een reorganisatie waar een leidinggevende moet beslissen wie eruit moet - toevallig niet zijn partner. Of een opbloeiende liefde tussen een 45-jarige chef en een 22-jarige stagiaire: romantisch, maar hoe gaat hij haar beoordelen?

Zodra liefde op de werkvloer leidt tot integriteitsproblemen, zoals een paar maanden geleden bij GroenLinks en bij Justitie, verschijnen er artikelen over richtlijnen of - nog een stap verder - een meldplicht. Zonder dat er ruchtbaarheid aan is gegeven, zijn die al de media-wereld ingeslopen. Voor zover bekend begon de Limburgse omroep L1 er als eerste mee. Sinds 2010 zijn relaties op dezelfde afdeling niet gewenst. Wie toch een liefdesaffaire begint, moet naar een andere afdeling of een andere baan zoeken.

Volgens hoofdredacteur Leo Hauben is dat nog niet voorgekomen. Al houdt hij een slag om de arm: ’Het is geen onderwerp waar ik dossiers van bijhoud.’ Hij heeft geen idee of de richtlijnen effectief zijn. Na enig aandringen voegt hij daar via de mail aan toe: ’Ze bieden in elk geval duidelijkheid.’

Conflict
Duidelijkheid? Een redacteur bij een ander mediabedrijf kreeg juist een hoogoplopend conflict over de richtlijnen van zijn werkgever. Die had een meldplicht ingesteld voor het geval werknemers het bed delen met een collega of een ondergeschikte. NVJ-advocaat Yvonne Berkeljon raakte bij deze zaak betrokken. Vanwege de privacy kan ze niet in detail treden.

De redacteur had zijn relatie met een vrouwelijke freelancer niet tijdig gemeld. Hij vond dat de regel daar niet voor gold: freelancers stonden er niet bij. De werkgever maakte er vervolgens een integriteitsprobleem van. Het conflict over de meldplicht werd een van de redenen voor ontslag. 
Onterecht, vindt Berkeljon: ‘De lange arm van de werkgever reikt wel erg ver als het om relaties gaat. Bovendien kreeg de freelancer geen opdrachten meer. Dat zij ook werd gestraft, vond ik beneden peil. Ik was er graag de discussie over aangegaan met de werkgever. Maar mevrouw was geen NVJ-lid.’
 
Even pijnlijk vond de advocaat het ontslag van een getrouwde leidinggevende, een aantal jaar geleden. Hij was nogal close met een ondergeschikte, zijn vrouw wist nergens van. ’Je zou denken dat je daar niet de zwaarste sanctie voor hoeft op te leggen. Er waren ook geen klachten van collega’s. Maar de man ging niet in verzet tegen zijn ontslag, omdat het thuisfront niets van zijn affaire mocht weten. Zo kon de werkgever de discussie uit de weg gaan.’ Berkeljon is overigens geen voorstander van richtlijnen voor hechte relaties op het werk. ‘Er zitten altijd rafelranden aan waarover je eindeloos in discussie kunt gaan.’

Onrust
Journalisten die willen vertellen over liefde op de werkvloer zijn niet snel gevonden. Een oproep op Twitter levert reacties op, maar alleen anoniem. De teneur is negatiever dan verwacht. Een verslaggever schijft dat relaties onvermijdelijk zijn, maar wel kunnen leiden tot onrust. Zeker wanneer er sprake is van een ongelijke machtsverhouding. ’Ik vind dat de leiding had moeten ingrijpen toen er klachten kwamen.’ Overplaatsing naar een andere afdeling had volgens hem al geholpen.

Het is niet makkelijk om een relatie te hebben op het werk, weet Mark Snijders (51), oud-hoofdredacteur van Omroep Gelderland. ‘Je hebt een grote verantwoordelijkheid om daar professioneel mee om te gaan.’ Snijders heeft zijn vrouw Ilse de Graaf op de redactie leren kennen toen ze nog verslaggever waren. Ze hebben nu twee puberzonen en werken als zelfstandig journalist. 

‘Bij de omroep hadden we als stelregel: geen onderonsjes op de werkvloer en geen fysiek contact. In vergaderingen konden we ook kritisch zijn tegen elkaar. We bleven er alert op hoe onze relatie door anderen werd ervaren. Natuurlijk werd erover gepraat. Maar wij waren niet de enigen - het stikte van de stellen op de werkvloer.’

Toen Snijders werd voorgedragen als hoofdredacteur, was hij degene die begon over zijn relatie. De sollicitatiecommissie voorzag geen problemen, omdat hij er altijd integer mee was omgegaan. In die tijd kwam het voorstel om richtlijnen in te stellen ook al voorbij, maar Snijders was mordicus tegen. Een meldplicht noemt hij waanzin.

’Een media-organisatie haalt zich er een hoop ellende mee op de hals. Is er al sprake van een relatie als collega’s drie keer een date hebben gehad? Vallen vriendschappen of familierelaties er ook onder? En wat wil je met een meldplicht bereiken? Ik vind het getuigen van een tunnelvisie. Bovendien botst het met het recht op privacy.’

Passende maatregelen
Rechters laten privacy zeker meewegen als het tot rechtszaken komt. Toch kunnen ze oordelen dat het belang van de werkgever ontslag rechtvaardigt. Zo was er een gerucht-makende rechtszaak in 1998: de algemeen directeur van Feyenoord was ontslagen vanwege haar relatie met haar Ajax-collega. De rechter was het daarmee eens, maar de vrouw kreeg wel een flinke ontslagvergoeding mee.

Of regels zulke arbeidsconflicten kunnen voorkomen, is de vraag. Maar er zijn al reglementen in omloop die werknemers moeten ondertekenen. Daar staan intimiderende zinnen in, zoals: ‘Wanneer sprake is van een relatie met een collega of een concurrent, behoudt de werkgever zich het recht voor om passende maatregelen te nemen.’ Snijders: ‘Je zou denken dat regels niet passen bij de vrijgevochten media, maar ze winnen terrein.’

De eerder genoemde eindredacteur en zijn vijftien jaar jongere redactrice zijn trouwens weer uit elkaar. Zij vond een andere baan en hij liep wekenlang rond met een somber gezicht. Op de werkvloer was daar weinig begrip voor.

Wel/geen regels voor relaties op de redactie
• Limburgse omroep L1: richtlijnen sinds 2010, geen meldplicht.
• NPO: geen richtlijnen, wel interne klachtenregeling voor ongewenste omgangsvormen en twee vertrouwenspersonen.
• De Persgroep, uitgever van onder meer het AD, de Volkskrant en het Het Parool: geen richtlijnen. Als er problemen ontstaan, worden medewerkers erop aangesproken.
* RTV Rijnmond heeft richtlijnen sinds 2012 en een meldplicht bij leidinggevenden.
* RTV Utrecht inventariseert of richtlijnen nodig zijn.
* Tijdschriftuitgever Sanoma: geen richtlijnen.
* VPRO: gedragscode voor omgangsvormen en een meldplicht. Plus een klachtenregeling en drie vertrouwenspersonen, van wie één extern.

2 reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

  1. 1. Annemiek Onstenk, 20 augustus 2018, 11:09

    Alleen maar traditionele patronen op redacties, Jolan? Mannelijke (hoofd)redacteuren die ‘omlaag’ daten met vrouwelijke collega’s? Geen bazinnen met mannelijke collega’s, of same sex dates?

  2. 2. Annelies Karman, 20 augustus 2018, 18:13

    Toevallig, ik wilde hetzelfde tikken als Annemiek hier al heeft gedaan. De voorbeelden zijn wel erg ouderwets.

expertisedag 2019

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.