Vanaf 1 juli deel oorlogsarchief digitaal doorzoekbaar bij het Nationaal Archief
Een deel van het gedigitaliseerde deel van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) is vanaf dinsdag 1 juli digitaal doorzoekbaar in de studiezaal van het Nationaal Archief. Dat meldt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) dinsdag. Het Nationaal Archief (NA) heeft verschillende maatregelen genomen om de privacy van mogelijk nog levende personen die in de dossiers voorkomen te beschermen.
De privacyrisico’s vormden het grootste struikelblok voor het online doorzoekbaar maken van het omstreden oorlogsarchief. De digitale toegankelijkheid in de studiezaal van het NA is een tijdelijke oplossing. Uiteindelijk wil minister Bruins dat het archief online doorzoekbaar wordt voor iedereen.
Tot nu toe is onderzoek in het CABR alleen mogelijk door raadpleging van de papieren dossiers. Op 23 juni, een week voor de opening, kunnen belangstellenden via de website van het NA een plek achter een van de vijf computers reserveren. Alleen mensen met een onderzoeksbelang, zoals nabestaanden van slachtoffers, kunnen onder voorwaarden in de studiezaal hierin onderzoek doen.
Een van de maatregelen die is getroffen om persoonsgegevens te beschermen is bijvoorbeeld dat de terminals beveiligd zijn tegen het verspreiden van digitale stukken. Ook is het niet toegestaan om kopieën te maken van het gedigitaliseerde archief en worden bezoekers gewezen op de eisen die de AVG stelt aan het verwerken en verspreiden van persoonsgegevens. De al genomen maatregelen sluiten voor een groot deel aan bij de adviezen van de AP.
Het advies dat de minister niet volledig overneemt van AP is het registreren van het zoekgedrag van bezoekers. Hij vindt het een inbreuk op de privacy om zoekgedrag te volgen, vast te leggen en te controleren van bezoekers die onderzoek doen naar het lot van hun familie of vanuit wetenschappelijk perspectief onderzoek doen.
Naar verwachting is er meer belangstelling dan dat er plek is bij het NA. De afgelopen maanden bleek de interesse in het archief al groot. Mogelijk wordt het later dit jaar ook mogelijk om digitaal onderzoek in de regio te doen. Het ministerie van OCW trekt eenmalig 5,1 miljoen uit voor de technische ontwikkeling van de tijdelijke voorziening, de inrichting van de faciliteit bij het NA en op termijn bij de Regionale Historische Centra door het hele land.
Toezichthouder Autoriteit Persoongegevens (AP) en het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) kwamen dinsdag ook met hun adviezen over het CABR. Zij waren kritisch over de wettelijke bescherming van de persoonsgegevens van levende mensen.


Praat mee