De Schepping van Judit Neurink: De werkelijkheid die leidde tot een spannend boek

Het was in Irak, vlak na de val van Saddam Hoessein. Ik was er om verslag te doen voor Trouw en de VPRO-radio. Het was de tijd van blijdschap over de val van de dictator, en dank aan de Verenigde Staten die dat mogelijk hadden gemaakt. De eerste barstjes waren echter al zichtbaar; het naar huis sturen van leger en ambtenaren werd de bezetter niet in dank afgenomen.

De communicatie ging alleen via de satelliettelefoon, en ik herinner me dat ik vanaf het dak van mijn hotel in de sjiitische heilige stad Najaf verslag deed omdat ik alleen daar bereik had.

Raar, natuurlijk in een land met zo’n achterstand. Journalisten waren welkom, maar er was ook wantrouwen, want waren we wel echt van de pers? Achter onze rug werd geroddeld dat we voor de CIA werkten. Al die vragen die we stelden. En ja, de apparatuur die we hadden.

Terecht? Achteraf weet ik dat de Franse fotograaf die ik in Basra ontmoette, in de verdachte categorie viel. Toen had ik nog geen argwaan. Zelfs al werd zijn werk nauwelijks gepubliceerd.

De affaire die ik met hem had was kort en hevig. Dat komt met het werk, is me vaak gezegd: de spanning, stress en indrukken leiden ertoe dat mensen troost bij elkaar zoeken – of zoiets. Het duurde daarna nog even voor ik de dingen had opgeteld en tot de conclusie kwam dat de Fransman niet was wie hij zei. Dat hij voor een geheime dienst werkte.

Toen ik uiteindelijk na elf jaar in Irak te hebben gewoond vertrok en spannende romans ging schrijven, bleef dat verhaal jeuken. In al mijn romans heb ik elementen verwerkt die tegen de werkelijkheid aan schuren, en zo kreeg ‘mijn’ Fransman een hoofdrol in een daarvan. In ‘De Franse misleider’ zijn werkelijkheid en fantasie echter zo verknoopt, dat ik als enige weet waar de een ophoudt en de ander begint.

Het boek is niet alleen spannend, maar geeft ook een inkijkje in het werk van (foto)journalisten op dat grensgebied van oorlog en vrede. Dankzij mijn werkreizen met Eddy van Wessel kon ik Anna, de hoofdpersoon, fotograaf maken. Eentje waarvan Van Wessel zelf na het lezen van het boek overigens zei dat ‘ze wel ballen’ heeft. Daar zou Anna trots op zijn geweest.