Stephan Komduur: radio- en podcastmaker: ‘Geduld is belangrijk, je moet niet te snel te veel willen’

‘Als kleine jongen deed ik al de dj’s van 3FM na en maakte ik online radioprogramma’s. Ik was toen vooral met muziek bezig, maar gaandeweg sloop het nieuws in mijn programma’s. Op een gegeven moment had ik een jaar lang een eigen programma op de Nijmeegse lokale omroep: “Komduur op 1” heette dat. Hoe verder het jaar vorderde hoe vaker ik nieuwsitems ging maken. Ik wilde gewoon meer verdieping.’

‘Op mijn 18de kwam ik als stagiair terecht bij De Nieuws BV. Ik bedacht de vragen voor Willemijn Veenhoven en Patrick Lodiers, de toenmalige presentatoren, en dacht: eigenlijk wil ik die vragen gewoon zelf stellen. Ik ben heel blij dat me dat inmiddels is gelukt.’

‘Ik heb een paar jaar nachtprogramma’s gepresenteerd en dat is een ongelooflijke leerschool voor mij geweest. Ik heb allerlei soorten mensen geïnterviewd en van alles meegemaakt – van stroomuitval tot gasten die niet op kwamen dagen. Ik raak echt niet meer zo snel van de leg als er iets onverwachts gebeurt.’

‘Ik denk dat ik van nature goed contact kan maken met mensen, of het nu een politicus is of een toeslagenouder. Vaak zie ik gasten pas voor het eerst als ze de studio in komen en ik de presentatietekst al aan het voorlezen ben. Toch lukt het me dan vaak om gedurende de 8 of 9 minuten dat een item duurt contact met mensen te maken, zodat ze zich op hun gemak voelen om hun verhaal te vertellen.’

‘Het is fijn om niet meer alleen in de nacht te hoeven werken, maar ik mis soms wel dat je in de nacht ook je eigen technicus bent. Een uitzending wordt vaak net wat strakker als je zelf dat schuifje open mag zetten.’

‘Ik luister zelf graag naar radio­presentatoren die in control zijn. Je hoort dat ze het stuur stevig in handen hebben en niet zo snel in de stress schieten. Zelf heb ik dat inmiddels ook wel. Ik denk niet als ik de studio in loop: “o fuck, wat ga ik nu weer doen”.’

‘Soms laat ik me nog te veel meeslepen door mijn emoties. Voor De Nieuws BV interviewde ik NSC-politicus Nicolien van Vroonhoven over de nieuwe transgenderwet. Zij had een voorstel ingediend om die wet niet meer te behandelen en ze gebruikte argumenten die ze regelrecht had overgenomen van de far right movement in Amerika. Bijvoorbeeld dat vrouwen niet meer veilig zouden zijn in kleedkamers voor vrouwen en dat soort onzin. Ik was kritisch en beheerst, maar op een gegeven moment raakte ik zo geïrriteerd dat ze maar geen concrete antwoorden gaf, dat ik me te veel liet meeslepen. Dat komt een interview niet ten goede. Als mensen vastlopen in de modder dan moet je dat bij hen laten is de les die ik daarvan heb geleerd. Iemand als Sven Kockelmann kan dat heel goed.’

Tekst loopt door onder de foto (beeld Duco de Vries).

‘Het is een misverstand dat jonge mensen zoals ik alles in 40 seconden moeten kunnen snappen. Ook wij hebben behoefte aan verdieping en die biedt NPO Radio 1 naar mijn smaak te weinig. We moeten niet terug naar vroeger, toen er geen horizontale programmering was en een uitzending gerust twee uur kon duren. Maar inmiddels zijn we een beetje doorgeschoten naar de andere kant. Het is voor het overgrote deel eerstelijnsnieuws wat je hoort. Natuurlijk heb je genoeg podcasts waar je verdieping kunt vinden, maar ik vind dat de radio dat ook moet bieden.’

‘In 2022 won ik de Philip Bloemendal Prijs voor jonge radio- en televisiemakers. Een hele eer. In die tijd presenteerde ik nog voornamelijk in de nacht. Dan rijd je aan het begin van de nacht over een lege snelweg naar Hilversum, je presenteert je programma en aan het einde van de nacht rijd je weer over een lege snelweg terug naar huis. Door die prijs realiseerde ik me: hé, ik word gehoord en gewaardeerd.’

‘Het is inspirerend om samen met de makers van Zembla de podcast van dat programma te maken. Ze zijn soms maanden of jaren heel monomaan met een onderzoek bezig, ik heb daar veel respect voor.’

‘Ik ben een groot fan van Met het Oog op Morgen. Ik luister het meestal de ochtend erna, dan ben ik vaak aan het hardlopen of wandelen. Ik heb al een paar keer een mail aan de eindredacteur willen sturen met het voorstel om in de zomer bij wijze van afwisseling jonge presentatoren achter de microfoon te zetten. Ik heb die mail nooit verstuurd, maar misschien moet ik dat dit jaar maar eens doen. Ook veel van mijn vrienden zijn fan van de podcast van Met het Oog op Morgen, maar dat komt misschien ook omdat ik het programma enthousiast bij mijn vrienden promoot.’

‘Chris Kijne is mijn favoriete Oog-presentator. Hij heeft een unieke stem, met een wat laconieke en enigszins ironische toon. En hij maakt heel weinig fouten. Ik kan daar erg van genieten.’

‘Geduld is belangrijk, je moet niet te snel te veel willen. Ik zie regelmatig presentatoren die te vroeg worden gebracht, of allerlei dingen doen die niet bij ze passen. BNNVARA is voorzichtig met mij, maar ik voel wel hun vertrouwen.’

‘Ik presenteer graag omdat ik snap hoe je een verhaal moet vertellen. Als een vriend een anekdote aan andere vrienden vertelt val ik vaak in de rede om het net even wat spannender of begrijpelijker te maken.’

‘Ik verbaas me er altijd over hoe makkelijk collega’s van de ene naar de andere omroep gaan, alsof ze inwisselbaar zijn. Voor mij is het progressieve profiel van BNNVARA erg belangrijk. Mijn ouders waren ooit allebei krakers en ik ben in een woongroep geboren. Dus dat progressieve is me echt met de paplepel ingegoten. BNNVARA is een beetje als familie voor mij.’

‘Ik ben een nieuwsjunk en moet mezelf soms afremmen om niet de hele dag documentaires te kijken en podcasts te luisteren, zeker nu er zoveel gebeurt in de wereld. Maar laatst was ik een weekje ziek en toen was er voor het eerst een moment dat ik het allemaal niet meer kon aanzien. Ongetwijfeld speelde de griep ook een rol, maar ik werd echt even bevangen door een gevoel van uitzichtloosheid.’

‘Mijn tip voor jonge journalisten: zoek een goede stageplek. Naast De Nieuws BV heb ik ook bij de programma’s Kunststof en Mangiare stage gelopen. Niet alleen heb ik veel geleerd bij die programma’s maar door die stages kende ik ook veel mensen bij de publieke omroep. Dat netwerk maakt het een stuk gemakkelijker als je na je studie een leuke baan zoekt.’