NVJ compleet lid

— donderdag 1 februari 2024, 07:00 | 5 reacties, praat mee

Recensie: ‘De Belg’ van Mark Koster toont onthutsend, dystopisch beeld van de clickbait-machine van Van Thillo

Recensie: ‘De Belg’ van Mark Koster toont onthutsend, dystopisch beeld van de clickbait-machine van Van Thillo
© Prometheus

Vorige week verscheen 'De Belg', geschreven door Mark Koster. Een biografie van Christian Van Thillo, de ondernemer die met zijn familiebedrijf De Persgroep, later DPG, eerst België veroverde en vervolgens Nederland. Joost Ramaer las 'De Belg' en deelt zijn verbazing met de Villamedia-lezer. Laatste wijziging: 1 februari 2024, 19:25

Stijn De Paepe schrijft iedere dag een gedicht voor de Vlaamse krant De Morgen, waarin hij reflecteert op het nieuws. Zijn verzen worden niet zo goed gelezen, weten de permanent draaiende algoritmes van eigenaar en uitgever DPG Media. Maar in 2021 blijkt De Paepe terminale kanker te hebben. De krant stuurt een collega naar zijn huis voor een larmoyant sfeerverhaal van liefst 2.414 woorden.

‘In de tuin maken de kinderen het konijnenhok schoon, voor ze met hun moeder naar de kapper gaan. Een heel gewoon familietafereel met dat verschil dat de vader des huizes erg ziek is.’

Pats, vijftig nieuwe abonnees. ‘Stijn converteert!’, roept een chef ter redactie opgetogen, ieder vernis van beschaving voorbij. De anecdote staat in De Belg van Mark Koster, een boek dat deze week uitkomt. De Belg is een biografie van Christian Van Thillo, de ondernemer die met zijn familiebedrijf De Persgroep, later DPG, eerst België veroverde en vervolgens Nederland. Maar het meest lezenswaardig zijn niet de talloze sappige verhalen over Van Thillo zelf.

‘Dystopisch beeld’
Dat zijn de laatste hoofdstukken, die een onthutsend, dystopisch beeld schetsen van de clickbait-machine waarin Van Thillo zijn mediarijk heeft herschapen. Een jaar nadat De Paepe is overleden, warmt De Morgen diens lichaam nog eens op met een memorial van een reeks artikelen: ‘Je bent er nog. Je bent overal.’

Koster heeft zelf wat metingen gedaan: ‘Wie op het woord kanker zoekt bij De Morgen, treft tientallen verhalen over de dodelijke ziekte.’

In februari 2022 onthult Yves Gijrath in zijn podcast ‘het ultieme lezersverraad’. De hoofdredacteuren van alle DPG-kranten hebben zes jaar lang verzwegen dat hun ‘superhoofdredacteur’ en Van Thillo-vertrouweling Jaak Smeets zich stelselmatig heeft vergrepen aan vrouwen binnen het bedrijf. Zij staan lelijk te kijk, net als hun hoogste baas. Maar de clickbait-machine voegt zich snel en soepel naar de nieuwste abonnee-magneet: #MeToo. ‘De verhalen over grensoverschrijdend gedrag van bekende mensen behoren al snel tot de meest gelezen stukken van het concern’, schrijft Koster.

Eredivisie in de interne matrix
Zulke artikelen halen steevast het Gouden Kwadrant, de eredivisie in de interne matrix waarmee DPG alle producties waardeert naar hun digitale bereik. Klassiek journalistiek werk, over het beleid van de Europese Centrale Bank bijvoorbeeld, belandt even zeker in De Kelder, het degradantenhoekje.

‘De redacteur die te lang in de kelder zit’, aldus Koster, ‘is als een bak yoghurt die over de datum is. Die moet een keer open, anders kan hij door de gootsteen.’ DPG spoelt talloze kelderbewoners door het putje, en met hen hun kennis, ervaring en netwerk, want die tellen niet meer.

Het machtigste mediaconcern in ons taalgebied is als de hoogovens van IJmuiden, maar dan gevoed met emoporno. Het meest verzengende fornuis in de reeks is het AD, digitaal de grootste krant van Nederland. Nu wil Van Thillo zijn stokerij nog verder uitbreiden met de streamer en tv-kanalen van RTL Nederland. Eerder wilde RTL fuseren met Talpa van John de Mol, die Van Thillo toen al een paar keer te slim af was geweest.

Angstzweet
‘Ik kon het niet geloven toen ik het hoorde’, schrijft Angela de Jong op de dag dat RTL en Talpa dit bekendmaken.

De Jong is de tv-criticus van het AD, en de grootste ster uit het Gouden Kwadrant. Haar dagelijkse column levert de krant ieder jaar duizenden nieuwe abonnees op. Deze ‘koningin van het columnistengilde’, aldus Koster, ‘hakt daarna onophoudelijk in op de aanstaande fusie van de DPG-concurrenten.’ Van Thillo hoeft daar niets voor te doen. Zijn paladijnen volgen zijn lijn al uit eigen beweging.

Een van hen karakteriseert deze geesteshouding in De Belg in een vlaag van zelfkennis als ‘vorauseilender Gehorsam’.

RTL-Talpa werd uiteindelijk verboden door de Autoriteit Consument & Markt. Binnenkort moet de ‘waakhond’ over de vrije mededinging oordelen over DPG-RTL. Angela de Jong staat al klaar, met haar bijl in de aanslag.

Het angstzweet in het ACM-kantoor is op grote afstand te ruiken.

DISCLAIMER: Joost Ramaer wordt in het dankwoord van dit boek als meelezer opgevoerd. Volgens Ramaer omdat hij Koster tijdens het lezen van het nog ongepubliceerde manuscript op enkele onjuistheden heeft gewezen. Villamedia was daar niet van op de hoogte. Het spijt Ramaer zeer dat hij Villamedia niet vóór publicatie heeft verteld dat hij als meelezer vermeld stond.


‘De Belg. Christian Van Thillo, de mediakoning van de Lage Landen.’, door Mark Koster. 448 pagina’s. Uitgeverij Prometheus, Amsterdam. Prijs 24,99 euro (paperback) of 14,99 euro (e-book).

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

5 reacties

Bob Lagaaij, 1 februari 2024, 13:28

Joost Ramaer - het scherpste mesje in de bestekla als het om media gaat - laat het toch niet bij dit stukje; wat zeg ik: deze
uitgebreide column?

Inge, 1 februari 2024, 18:21

Joost Ramaer wordt uitgebreid bedankt door Mark Koster voor de medewerking aan zijn boel. En mag daarna een ‘recensie’ schrijven over datzelfde boek?! Staat er verder niemand in het adressenboekje van Villamedia? Of is de redactie bang voor een genuanceerde bespreking van het werk van een van de columnisten?

Th. den Boer, 1 februari 2024, 21:13

Tsjongejonge, ik vroeg me na lezing al af of dit nou een recensie betrof of wat oprispingen uit een modderige echoput. Het laatste dus, een gevalletje journalistieke inteelt. Over integriteit gesproken…
Wil ik ook nog even hebben opgemerkt dat De Belg na jaren van mismanagement het merendeel van de Nederlandse krantentitels van de ondergang heeft gered. Nietwaar, Joost Ramaer? Best knap in een tijd van almaar dalende oplages.

Bob Lagaaij, 2 februari 2024, 18:38

Nou nou collega’s. Omdat Joost Ramaer wordt bedankt in het boek van Mark Koster - adembenemend; lees het! - is hij ineens ,,guilt by association’‘? Ramaer heeft het Vlaamse mediamodel (DPG, Mediahuis) de laatste jaren gevolgd als weinig anderen, dus het is niet zo gek wanneer hij voor De Belg e e n van de bronnen is. En voorts: DPG heeft misschien titels gered, maar geen kranten.

AJM Engbers, 7 februari 2024, 13:38

In ‘De Belg’ wijdt Mark Koster ook enige hoofdstukken aan de Stentor. Het zijn brisante hoofdstukken die DPG nu dwingen kleur te bekennen. Lees hieronder waarom.

In januari 2015 ben ik vertrokken als hoofdredacteur van de Stentor. Dat impliceert dat ik nooit voor DPG heb gewerkt. Evenmin heb ik ooit samengewerkt met mijn opvolger Allard Besse.
Mijn vertrek als hoofdredacteur betekende voor mij een nieuwe levensfase. Met de Stentor heb ik me nooit meer bemoeid, heb me over de nieuwe koers zelden uitgelaten. Wel heb ik sindsdien enkele oud-collega’s op afstand gevolgd, voornamelijk via Facebook. Daar las ik enkele jaren geleden tot mijn schrik dat een oud-collega, die ik mij herinner als een rustige en betrouwbare vakman, helemaal los ging op Allard Besse. Hij vergeleek hem op dit semi-open netwerk met oud nazi-kopstukken. En hij noemde namen van andere oud-collega’s die al even vertoornd waren. Ik heb daarop nogal bezorgd Villamedia gebeld met de vraag of dit soms een verhaal over onveiligheid op de redactievloer waard was. Het antwoord van Villamedia was destijds opmerkelijk genoeg ontkennend.

Mark Koster heeft mij geïnterviewd voor zijn boek ‘De Belg’. Niet over de Stentor van Allard Besse, maar over mijn (beperkte) ervaringen met de DPG. Daar heb ik zonder last of ruggespraak antwoord op gegeven. Want als abonnee van enkele DPG-kranten, en als betrokken bewoner van mijn regio, vind ik wat van hun populaire koers. Maar daar gaat het in deze reactie niet over.

Door mijn afstand tot de Stentor heb ik pas in de afgelopen dagen écht zicht gekregen op wat er na mijn vertrek bij de Stentor is veranderd. Ik vind het een ontluisterend beeld. Ik lees in ‘De Belg’ over een hoofdredacteur die journalistieke grondregels met voeten treedt (twee afwezige columnisten in een reportage opvoeren alsof ze er wél bij waren) en die journalisten eindeloos treitert en kleineert. Wat ik in het boek lees gaat over een intens onveilige werkomgeving waar mensen gedwongen worden te vertrekken of mee te buigen. Koster onderbouwt zijn beklemmende verhaal met tien verschillende bronnen. Ik heb te doen met de Stentor-journalisten die in deze giftige atmosfeer hebben moeten werken. Het roept het beeld op van een situatie die minstens zo erg is als bij De Wereld Draait Door of Studio Sport.
En wat valt in deze dagen daarom extra op: terwijl grensoverschrijdende tv-coryfeeën in alle DPG-kranten, en dus ook bij de Stentor, aan de schandpaal worden genageld, blijven de misstanden bij de Stentor zelf vooralsnog onbenoemd. Sterker nog, Allard Besse heeft na zijn Bokito-gedrag in Zwolle een promotie gekregen en zit nu hoog op de DPG-apetrots in Rotterdam. Ongetwijfeld om vanaf die hiërarchische zetel zijn bijzondere opvattingen over journalistiek en management te delen met de hoofdredacteuren die hij aanstuurt.
Mij zal benieuwen wat de DPG met deze brisante informatie van Koster doet. Houden ze Allard Besse de hand boven het hoofd en sanctioneren ze daarmee impliciet zijn gedrag? Met andere woorden, keurt DPG het verzinnen van journalistieke verhalen en het moedwillig creëren van een onveilige werkomgeving goed? Vinden ze dat zelfs een promotie waard? Of onderkennen ze dat Besse bij de Stentor waardevolle journalistieke principes met voeten heeft getreden en een onveilige werkomgeving heeft gecreëerd?
Wat laat DPG het zwaarst wegen; welk bedrijf wil DPG zijn?


 

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.