VVOJ conferentie

— maandag 2 mei 2016, 16:39 | 1 reactie, praat mee

Persvrijheid gaat niet over Facebook of Twitter

© ANP

Morgen worden op de Dag van de Persvrijheid Facebook en Twitter op de korrel genomen. Door Bits of Freedom nota bene, een lobby die manipuleert zoals Shell, Greenpeace en grootbanken, altijd goed voor wat pavlov-quotes voor luie journalisten. Bits of Freedom is te spreken genodigd op het Festival van het Vrije Woord morgen, met als motivatie: ‘Dit jaar is het overkoepelende thema de “Red Line”. Is er een grens op wat je mag schrijven, filmen en fotograferen?...Wat is hierbij de rol van sociale media ondernemingen zoals Facebook en Twitter?’

Bits of Freedom formuleert als fraaie wetmatigheid: “naarmate de marktmacht (en daarmee de publieke rol) van een platform groeit, moet het belang van de vrijheid van meningsuiting steeds zwaarder wegen ten opzichte van het belang van ondernemersvrijheid. Gezien bovenstaande voorbeelden zouden we het de ‘fuck-factor’ kunnen noemen.”

Hoe verzin je het? Ondertussen zelf wel aan de Facebook klikfabriek (in dubbele betekenis) blijven meewerken en helpen die macht te vergroten. In plaats van juist te vechten voor behoud van het open internet zoals dat oorspronkelijk bedoeld was door wetenschappers.

En wat heeft het met persvrijheid te maken? Vrije meningsuiting is op zich al complex (lees Micha Wertheim), te meer als je 200 regimes te vriend wilt houden. Maar persvrijheid is fundamenteler voor ons: mogen vertellen wat er aan de hand is. Die wordt in veel landen verkracht (Lees de Russofobie, afscheidsstuk van Raymond van den Boogaard) en verliest bij ons snel aan bereik ten faveure van meningen.

En de pers heeft overigens weinig te klagen bij Facebook gezien de steun. Facebook investeert in journalistiek, en Google nog veel meer; liefdadigheid uit het p.r.-budget. Belangrijkste adviseur van Mark Zuckerberg en commissaris is al tien jaar Don Graham, gewezen uitgever van Washington Post.

Heijne en Wijnberg

Meningendiarree - dus ook dit stukje, ja – vormen derderangs journalistiek. Veel urgenter is het probleem hoe we feiten en verbanden daartussen nog bij het publiek over het voetlicht krijgen. Hoe keren we het schip van de mediacratie waar media en parlement gemakshalve op gesprongen zijn ten behoeve van popie-jopie producties tot aan branded content, inclusief het noodzakelijk gebruik van Facebook en Twitter voor marketing.

Bas Heijne neemt nu terecht de commercie van de AD-redactie op de korrel. Maar waarom niet de introductie van Het Blad door zijn eigen krant? Chanel, Hugo Boss en andere luxe-adverteerders op een bedje van Paul ‘seks’ Verhoeven toegang bieden tot goed gevulde portemonnees van dames op leeftijd?

Persvrijheid deels opofferen om juist die gelijktijdige voortreffelijke NRC weekendkrant met veel onderzoek te kunnen bekostigen staat niet zover af van het hoereren waar de AD zich toe genoodzaakt voelt om te overleven. Maar bewegen we mee in deze wind die de persvrijheid tart? Een zelfmoordstrategie volgens Wijnberg, of noodzaak om mee te blijven doen?

Aandacht nog te redden?

Waarom steeds meer tweederangs (interviews, analyses) en derderangs (meningen) en zelfs vierderangs (branded content) journalistiek publiceren en uitzenden? Hoe houden we eersterangs journalistiek (onderzoek, feiten, verbanden) van bijvoorbeeld Follow the Money op de been voor een groot publiek?

Hoe krijgen we bijvoorbeeld weer parlementaire journalistiek die over de inhoud gaat en niet de democratie mede om zeep helpt met de focus op #ophef? En die het publiek niet als saai terzijde schuift? Staat het publiek nog pal voor persvrijheid met het schenken van aandacht?

Zullen we morgen in het debat over persvrijheid de hand eens in eigen boezem steken, in plaats van ‘hunnie’ de schuld te geven en te delen in de goedkope verontwaardiging van Bits of Freedom over Facebook?

Peter Olsthoorn

Bekijk meer van

Praat mee

1 reactie

J.C. Roodenburg, 6 mei 2016, 15:51

En op het nieuwste van het nieuwste in de journalistiek gaat Peter nog niet in:  journalisten die onder het mom van onafhankelijkheid zich laten inpakken door commerciële bedrijven. Dat was altijd zo, maar het begint met de sociale media zo langzamerhand uit de hand te lopen.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.