website over journalistiek

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

‘Over een jaar zijn de cijfers van Vrij Nederland verdubbeld’

Jolan Douwes — Geplaatst in Werk op donderdag 29 juni 2017, 13:36

Interview ‘Vrij Nederland, is dat niet een zinkend schip?’ Ward Wijndelts, sinds een half jaar hoofdredacteur van het opinietijdschrift, hoort die opmerking wel eens. Sinds hij met een kleinere redactie werkt aan vernieuwing, begint VN weer te groeien. Een loopbaaninterview met een gedreven optimist die altijd al krantjes maakte.

Het duurt even voordat het vergaderzaaltje vrij is. Redacteur Sander Donkers voert er druk gebarend een telefoongesprek. Als hij naar buiten komt, doet hij uitvoerig verslag. Het rommelt bij het vrouwenvoetbal en een trainster liep net leeg aan de telefoon. Ward Wijndelts (41) luistert, stelt vragen en raakt al even enthousiast. Dit verhaal in aanbouw kan weleens aanslaan bij de nieuwe lezers van Vrij Nederland.

Trots vertelt de hoofdredacteur even later dat hij die ochtend een abonnee aan de lijn had. ‘Voor het eerst leest mijn zoon van 22 het blad’, had de man gezegd. Wijndelts wijst het artikel aan over een politiek incorrecte vlogger in het juninummer – dat had de doorslag gegeven. Het verhaal geeft inzicht in de leefwereld van YouTubers en heeft een speelse vorm.

Tot begin dit jaar werkte Wijndelts nog bij NRC Media. Hij was daar hoofdredacteur van het online platform Mindshakes. Vanaf 2015 heeft hij geëxperimenteerd met artikelen, video’s, strips en illustraties die jongeren moesten lokken naar de kwaliteitsjournalistiek. Mindshakes kreeg duizenden likes op Facebook en won journalistieke prijzen. Maar de krant heeft het project in januari dit jaar stopgezet, omdat commercieel succes uitbleef.

Wijndelts was toen al begonnen bij het 77 jaar oude progressieve weekblad dat net was veranderd in een maandblad. De redactie had heftige ruzies achter de rug en collega’s uitgezwaaid die weg moesten of wilden. Financieel stond het blad er ook niet florissant voor. Toch zei de nieuwe hoofdredacteur monter in NRC Handelsblad: ‘We gaan radicaal aan de slag.’

Sindsdien heeft hij weinig interviews gegeven. Nu hij resultaat kan tonen en kan retweeten dat lezers het blad ‘ouderwets goed’ of zelfs ‘dope’ vinden, neemt hij de uitnodiging voor dit loopbaaninterview binnen tien minuten aan. Aan de telefoon belooft hij een typerende jeugdfoto te zoeken. Een voorwerp dat moet symboliseren hoe hij in zijn werk staat, neemt hij ook mee.

Wist je meteen welke foto je zou kiezen?

‘Mijn moeder heeft me foto’s gestuurd, maar ik zag mezelf niet vaak terug zoals ik nu ben. Op deze vakantiefoto herken ik mezelf wel. Ik ben een jaar of 8 en ik heb een balletje in mijn hand dat vastzit aan een touw. De bedoeling was dat ik ermee ging gooien, maar ik fabriceerde er iets anders van. Dat zie ik mijn zoon nu ook doen: constellaties bouwen, iets nieuws tot stand brengen.’

Wat was je voor jongetje?
‘Ik was extravert en sociaal. Noodgedwongen misschien, omdat ik geen broers en zussen had. Dat sociale heeft me veel gebracht, want ik heb hechte vriendschappen opgebouwd.’

Welke levensles gaven je ouders je mee?
‘Ik kom uit een progressief nest waar studeren werd gestimuleerd. Het was belangrijk dat ik naar de universiteit zou gaan, want mijn moeder had die kans niet gekregen. Toen ik als puber twee jaar niets deed, was dat een probleem. Die wens om alle potentie te benutten, heb ik nu ook bij mijn twee kinderen. Voor hun latere studie hebben mijn vrouw en ik al een spaarrekening geopend.’

Dat klinkt serieus.

‘Ik ken mensen die met meer schwung durven te leven. De drang om me te ontwikkelen heb ik wel altijd boven mijn zekerheid gesteld. Toen ik bij universiteitsblad Folia werkte, stroomde het geld binnen. Collega’s kochten huizen, maar ik dacht: dat ga ik niet doen. Ik wilde niet dat Folia mijn eindstation zou zijn. Nu heb ik ook ontslag bij NRC Media genomen voor een jaarcontract bij VN. Een moeilijk besluit, ik speel met het lot. Maar ik ben wel trots dat ik het aandurf.’

Waarom koos je voor VN?
‘Dat heeft ook te maken met mijn jeugd. Mijn ouders hadden tientallen jaren een abonnement. Als jongetje las ik de kinderrubriek De Blauw Geruite Kiel. Later las ik de columns van Piet Grijs hikkend van het lachen voor aan vrienden. Nu wil ik graag met deze gideonsbende de allerbeste journalistiek van Nederland bedrijven. ‘Hier zitten raspaardjes, ik kan ze stuk voor stuk noemen. Het is verdrietig dat de redactie inmiddels zo klein is, maar onze redacteuren hebben bijna allemaal een Tegel gewonnen. Sommigen zijn enorm goed in onderzoeksjournalistiek, anderen hebben het mooiste pennetje. We hebben er columnisten, zoals Jamal Ouariachi en Lisa Bouyeure, bij gevraagd die ook een jonger publiek aanspreken.’

Een medewerker zei dat je het chagrijn hebt omge­bogen in enthousiasme.
‘Ik kwam bij een gewonde club die een rottijd achter de rug had. Er was veel verdriet, maar de redactie wil de toekomst in. Dat is een collectief proces. Ik merk dat ik veel vertrouwen krijg, al moet de reality check nog komen.’

Wijndelts klapt zijn computer open. Op het scherm verschijnt een grafiek die hij een week eerder aan de directie heeft laten zien. ‘Hier zie je het effect van onze brede strategie. Ik geloof in print, maar de relatie met de abonnee komt primair tot stand via de digitale weg. Daar hebben we nog meer op ingezet. In december hadden we per maand 250.000 unieke bezoekers op de website, nu meer dan 450.000. Toen ik binnenkwam, kreeg het blad 30.000 likes op Facebook. Nu kan ik al 52.000 duizend likes laten zien.’

Een politieke column van cabaretier Freek de Jonge, maar ook nieuwsbrieven en video’s helpen om de aandacht te trekken. Zo heeft een VN-filmpje over de inzichten van Dick Woudenberg, een vroegere nazi, meer dan twee miljoen bezoekers getrokken. Een video met de nieuwe columnist Roxane van Iperen over de koolstof-zeepbel, is al meer dan een miljoen keer bekeken.

Indrukwekkend, maar hoe verdien je daar geld mee?
‘Als ik hier een jaartje zit, zijn de cijfers verdubbeld. Een half jaar geleden zeiden mensen nog dat VN een zinkend schip was. Het dertiende verlieslijdende jaar was net afgesloten. De nieuwe aanpak moet zich nog vertalen in langdurige betaalrelaties. Maar ik zie al een groei in abonnementen via de website.’
 
Wijdelts kan melden dat de oplageteller na een grote advertentiecampagne voor het nieuwe maandblad stond op 20.000 abonnees en 20.000 exemplaren in de losse verkoop. De verkochte oplage is nu 30.000 exemplaren, waarvan 17.000 in abonnementsvorm. De cijfers zijn een opsteker voor het tijdschrift dat in zijn glorietijd, rond 1978, nog een oplage had van bijna 120.000 exemplaren.

Nu VN in de lift zit, is het wel sneu dat moederbedrijf WPG Uitgevers vorige maand flinke verliescijfers voor 2016 bekendmaakte: netto 2,5 miljoen euro. Wijndelts verwacht geen nieuwe bezuinigingsronde. Wel komt er een plan om het voormalige verzetsblad bij ‘nog meer slimme, progressieve mensen’ onder de aandacht te brengen.

Wat gaat er veranderen?
‘De plannen zijn voor de herfst rond, dan ben je de eerste die ze hoort. Als een reorganisatie nodig is, dan doen we dat. Dat hoeft niet te betekenen dat we gaan bezuinigen. Mijn ambitie is juist de redactie te versterken. Op dit moment zijn vijftien mensen in vaste dienst, onder wie zes schrijvend redacteuren. Zes medewerkers hebben een tijdelijk contract of zijn “zeer vaste freelancer”.’
 
Uit een grijze sok laat Wijndelts een aantal loden letters op tafel glijden. Hij maakt er het woord ‘Vrij Nederland’ van. ‘Het voorwerp dat ik heb meegenomen, is een combinatie van mijn liefde voor het maken van tijdschriftjes en voor de boekdrukkunst. De digitale toekomst van VN is belangrijk, maar ik geloof ook in print.’ Hij wijst vertederd naar het rijtje letters in zijn lievelingslettertype. ‘Kijk eens wat een blije e.’

Hoe zie je de toekomst door de ogen van dat jongetje van 8?
‘Ik zag toen andere mogelijkheden met dat balletje. Die zie ik nu ook bij VN. Het medialandschap verandert, dus wil ik meebewegen en af en toe een tikje geven. Op een gegeven moment zien meer mensen: Fuck, Vrij Nederland is cool.’

Ward Wijndelts (1975, Amsterdam)
Competenties (volgens hemzelf en collega’s):
Enthousiasmerend, communicatief, flexibel, ‘iemand voor wie je graag wilt werken’.
2017- heden:
Hoofd­redacteur Vrij Nederland
2015-2017:
Hoofdredacteur online platform Mindshakes, NRC Media
2005-2015:
Onder meer verslaggever, redacteur en business development manager NRC Handelsblad en nrc.next
2002-2005:
Freelance journalist
1998-2002:
Redacteur Folia Civitatis
1997-1998:
Productieleider debatcentrum De Balie, Amsterdam
1994-2007:
Studie Nederlands, Universiteit van Amsterdam
1987-1994:
VWO, Amsterdam, redactie schoolkrant Climax
Prijzen:
Best New Dutch App voor NRC Reader (2013)

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.