website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Kees Schaepman over auteursrecht: Freelancers, laat dat geld niet liggen en sluit je aan bij Lira

Kees Schaepman — Geplaatst op dinsdag 12 december 2017, 12:00

© Truus van Gog

Opinie Door de povere honorering dreigt journalistiek een hobby te worden, maar het werk dat journalisten afleveren is van blijvende waarde. Wie denkt dat oud nieuws alleen goed is om er de vis in te verpakken, loopt hopeloos achter. Uitgevers realiseren zich dat 'content' geld kan opleveren, ook lang nadat artikelen voor de eerste keer gepubliceerd zijn. Dus proberen zij, goedschiks of kwaadschiks, zoveel mogelijk rechten in bezit te krijgen, vaak ten koste van individuele freelancers, aldus Kees Schaepman. In een nieuwe maandelijkse column op Villamedia praat hij ons bij over het auteursrecht. Zijn missie: individuele freelancers bewustmaken van de (financiële) betekenis van hun auteursrecht.

Hoewel journalistieke beroepsopleidingen in hun lesprogramma’s het belang van ondernemerschap benadrukken, laten veel collega’s zich in de praktijk met een kluitje het riet insturen als het gaat om bescherming van hun wettelijk vastgelegde auteursrecht. Terwijl het daarbij toch om vele tientallen miljoenen gaat. Laat ik maar bekennen dat ik zelf het er ook vaak bij liet zitten als ik, bijvoorbeeld, gedigitaliseerde artikelen van mijzelf tegenkwam zonder dat ik voor dat hergebruik toestemming had gegeven. Waarom zou ik mijn goede relatie met een opdrachtgever op het spel zetten met gezeur over een paar centen? Zij zijn groot en ik ben klein, tenslotte.

Dat is veranderd sinds de NVJ mij een aantal jaar geleden vroeg zitting te nemen in het bestuur van Lira, de auteursrechtorganisatie voor schrijvers en vertalers. Lira incasseert voor auteurs vergoedingen voor (her)gebruik van teksten en betaalt die vervolgens aan hen uit. Het bestuurslidmaatschap zou me nauwelijks tijd kosten, werd mij verzekerd, dus ik trapte erin. Zo’n keurige organisatie die vergoedingen int en ervoor zorgt dat ze bij de rechthebbenden terecht komen, daar kon ik me geen buil aan vallen.

Wist ik veel.

Mijn eerste jaar aan de bestuurstafel, voelde ik me of ik door een spiegel was gestapt en in Wonderland terecht was gekomen. Reprorecht, thuiskopie, PAM, kabelvergoedingen, artikel 45 van de Auteurswet (héél belangrijk), RODAP, Vevam, Norma - het duizelde me. Tot ik doorkreeg waar het in essentie om draaide, namelijk dat er, niet zelden illegaal, geld wordt verdiend met het werk van vele duizenden slecht betaalde freelancers. Toen werd mij ook duidelijk dat mijn auteursrecht, en dat van mijn collega’s, voortdurend bewaakt, verdedigd en soms opnieuw veroverd moet worden - anders raken we het nog sneller kwijt dan Oekraïne de Krim.

De strijd die Lira, NVJ en Auteursbond voeren om ons recht en de vergoeding die daarbij hoort te waarborgen, doet soms denken aan de vakbondsstrijd in het begin van de vorige eeuw. Het is vaak ook een zeer eigentijdse, taaie, juridische strijd omdat de digitale revolutie tot publicatiemogelijkheden heeft geleid die de wetgever nooit voorzien heeft.  Dat vraagt om sterke organisaties om de belangen van freelancers te behartigen. En om bewustzijn bij individuele freelancers van de (financiële) betekenis van hun auteursrecht. In deze column wil ik proberen maandelijks een stukje te ontsluiten van het labyrint van Europese regels, rechterlijke uitspraken en ministeriële beschikkingen dat is gegroeid rond de oorspronkelijke auteurswet van 1912.

Nu alvast een eerste tip aan freelancers: sluit je (kosteloos!) aan bij Lira, al was het maar omdat het geld kan opleveren. Meer daarover in de volgende aflevering van De Centen.

Kees Schaepman is vicevoorzitter van Lira, de auteursrechtorganisatie voor schrijvers en vertalers.

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.