foj 2019

— maandag 26 januari 2015, 14:05 | 0 reacties, praat mee

ISIS of toch Islamitische Staat?

Terroristen, extreme moslims of misschien ordinaire bandieten? Er is weinig duidelijk over het samenwerkingsverband van islamitische strijders dat in Irak en Syrië huishoudt en inmiddels bijna alleen maar vijanden kent in die regio en ver daarbuiten. De journalisten Hans Jaap Melissen en Judit Neurink proberen beiden in een eigen boek licht op de zaak te werpen. En als twee het kunnen, dan zijn zij het wel. Beiden reizen en werken al jaren in de regio (en Neurink woont er ook).

Het is een zegen en deels ook een geruststelling dat journalisten nog zo lang en intensief over een onderwerp kunnen berichten. Makkelijk wordt het ze daarbij niet gemaakt. Zowel Neurink als Melissen tonen als freelancers erg veel doorzettingsvermogen en persoonlijke moed om lezers te blijven informeren. Voor beide journalisten is het zoeken naar opdrachtgevers die hun belangrijke en gevaarlijke werk mogelijk maken. Het is ook een zegen dat die er nog zijn.

Neurink (De oorlog van ISIS) en Melissen (IS tot alles in staat) kiezen in hun boek bijna hetzelfde perspectief: waar komen de strijders vandaan, hoe zit het conflict in Syrië en Irak in elkaar en is er een voorspelling mogelijk welke kant het op gaat? Dat leidt bijvoorbeeld bij beiden tot een begrippenlijst, een tijdlijn en een (bijna) chronologisch verteld verhaal.

Toch vullen beide boeken elkaar eerder aan dan dat ze overlappen. Daar waar Melissen zijn boek laat beginnen met de aanslagen op de VS in 2001, kiest Neurink er voor wat eerder in de tijd te beginnen. Voor haar is de kiem voor ISIS al gelegd onder het bloedige verdeel- en heersregime van Saddam Hoessein begin jaren ’80.

Melissen put ruim uit eerder werk. Zijn vele reizen naar Afghanistan, Irak en Syrië komen ruim aan bod om de huidige situatie te duiden. Neurink leunt iets zwaarder op andere bronnen, maar ook zij weet veel uit eerste hand te melden.
Er zijn meer verschillen. Neurink ziet nauwe banden tussen leden van de oude Baath-partij van Saddam Hoessein en ISIS, terwijl Melissen er toch vooral vanuit gaat dat ISIS de Syrische Baath-partij van Assad bestrijdt. Wellicht is in het verwarrende gebied beide tegelijk mogelijk, maar het lijkt mij lastig.

Als er iets uit beide boeken duidelijk wordt, is dat we voorlopig nog niet van de ellende af zijn. En erger, de mensen daar ook niet. Bij gebrek aan een krachtige nationale macht, zijn Irak en Syrië eigenlijk één gebied geworden waar bendes/groeperingen elkaar in wisselende coalities te lijf gaan. Het Westen is daarbij voor alle groepen afwisselend vriend en vijand, net als Rusland, Iran en Saoedi Arabië.
Probleem is, dat het opnieuw installeren van een dictator geen optie is en de partijen nog te veel onderling uit te vechten hebben om samen te werken in een vorm van democratie. Zo bezien lijkt opdeling voor de hand te liggen, alleen wil iedereen dan waarschijnlijk weer net hetzelfde stukje land. Voor zowel Melissen als Neurink geldt dan ook, dat er geen vrolijke boodschap in het boek in verstopt.

Beide boeken hebben helaas ook een gemis. Zowel Melissen als Neurink hebben geen leden van ISIS gesproken. Hoe de strijders precies zijn georganiseerd, hoe het leven van de strijders er uit ziet, hoe de belangen precies lopen, het wordt toch allemaal niet kristalhelder.

Nu kan dat ook niet. De (vooral) ­heren van ISIS laten zich nu eenmaal niet zo maar interviewen en een dagje meelopen zit er al helemaal niet in. De boeken verkennen dan ook zeer uitvoerig en compleet de randen van het onderwerp, maar komen niet letterlijk bij de kern.

Daarmee blijft ISIS ook naar de duiding van Melissen en Neurink een wat ongrijpbare en onbegrijpelijke ‘organisatie’ in een verder ook volstrekt chaotisch landschap.

Judit Neurink: De oorlog van ISIS. Uitgeverij Conserve. ISBN 9789054293781, € 14,99

Hans Jaap Melissen: IS tot alles in staat. De opmars van een terreurbeweging. Uitgeverij Carrera. ISBN 9789048825509, € 15,0

platform makers

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.