Hof: Jiskefet Encyclopedie mag worden verkocht zonder sticker

Jiskefet is een satirisch-absurdistisch tv-programma dat in de jaren negentig en beginjaren van deze eeuw op televisie te zien was. Het werd gemaakt door Michiel Romeyn, Herman Koch en Kees Prins.

Makers Koch en Romeyn stapten in oktober vorig jaar naar de rechter omdat zij inzage wilden in de Jiskefet Encyclopedie van uitgeverij Noblesse. Het boek was zonder hun medeweten tot stand gekomen. De rechter wees die inzage toe, waarna de mannen opnieuw de gang naar de rechtbank maakten. Deze keer wilden zij dat het voor kopers duidelijk zou zijn dat zij niets met de totstandkoming van het boek te maken hebben gehad en beriepen zich op het merkrecht.

De rechter stelde Romeyn en Koch in het gelijk en oordeelde dat de uitgeverij alle boeken moest voorzien van een sticker met de tekst ‘ongeautoriseerd’. Maar het hof gaat hier niet in mee. Het hof stelt dat de titel van een individueel boek een onderdeel van de waar zelf is, oftewel het boek. De titel is volgens het hof niet een teken van onderscheid waarmee een uitgever aanduidt dat dat boek afkomstig zou zijn van Jiskefet.

Geen inbreuk op merkrecht
Het uitbrengen van de encyclopedie maakt volgens het hof ook verder geen inbreuk op het merkrecht van Jiskefet BV. De door Noblesse gebruikte titel Jiskefet Encyclopedie is een voor de hand liggende aanduiding voor het door haar uitgegeven boek en daarom heeft zij een geldige reden voor dat gebruik, aldus het hof.

Het Persvrijheidsfonds, opgericht door journalistenvakbond NVJ en het Genootschap van Hoofdredacteuren, steunde de uitgeverij en betaalde mee aan het hoger beroep. Zij vonden dat de rechter bij de eerdere uitspraak onvoldoende rekening had gehouden met journalistieke belangen.

Jiskefet-makers overwegen naar Hoge Raad te stappen
Het team van Jiskefet is “verbijsterd door de uitspraak”, zegt advocaat Onno Hennis, die de makers bijstaat. “Jiskefet heeft deze zaak niet alleen gevoerd voor zichzelf, maar ook om een principieel punt te maken voor andere kunstenaars en artiesten die worden geconfronteerd met commerciële partijen die meeliften op de bekendheid en verkoopbaarheid van hun werk.” De makers overwegen naar de Hoge Raad te stappen vanwege de uitspraak.

De advocaat van Noblesse Uitgevers, Brigitte Spiegeler, meldt dat de organisatie blij is met de uitspraak. Maar ook stelt ze dat het “verdrietig” blijft voor de uitgeverij.

“Allemaal gedoe en toestanden. Volgens mij zijn er uiteindelijk veel minder boeken verkocht dan gehoopt.” Dat terwijl het boek volgens hen, “en wat het hof ook zegt, duidelijk een encyclopedie is en juist een eerbetoon aan de makers van Jiskefet”. De advocaat van Koch en Romeyn, Onno Hennis, zegt dat zij zich nog beraden op een reactie.