website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

De Tijd In Kleur: nieuwe urgentie voor historische foto’s

Lars Pasveer — Geplaatst op dinsdag 18 september 2018, 12:08

© 1943: razzia in het getto van Warschau, ingekleurd door Marina Amaral

Opinie Het verleden heeft geen kleur. Filmregisseurs en fotografen werken vaak met opzet in zwartwit om een gevoel van tijdloosheid te vangen. Historische foto's, op glasplaten en zwartwit-film, staan daarmee automatisch op afstand in de tijd. De Braziliaanse Marina Amaral bewijst dat het omgekeerde ook werkt.

Amaral (24) kleurt historische foto’s in. Dat is een armoedige en volstrekt ontoereikende beschrijving van haar talent: nog voor ze haar digitale penseel erbij pakt, doet ze uitgebreid onderzoek naar wat vermoedelijk de beste kleuren zijn - bij interieurs bijvoorbeeld - of wat simpelweg de vereiste kleuren zijn - zoals van uniformen, vlaggen en insignia.

Koppel dat met respect voor het bronmateriaal met een zelfverzekerde en subtiele hand bij het inkleuren, en je hebt weinig minder dan een tijdmachine. In het boek ‘The Colour of Time’ haalt Amaral tweehonderd iconische en obscure foto’s uit de periode 1850-1960 naar het hier en nu, voorzien van context door de Britse historicus Dan Jones.

De Nederlandse editie ‘De Tijd In Kleur’ zou in oktober verschijnen, maar is nu vervroegd uitgegeven. Beide edities zijn uitgevoerd in een fraaie gebonden hardcover waarin het werk van Amaral prachtig tot zijn recht komt. De teksten van Jones zijn goed vertaald en geven een prettige historische aanvulling op het beeldmateriaal.

Het boek bevat geestige foto’s van zwemsters op een strand in 1919 van wie de blote beenlengte boven de knie (maximaal 10 centimeter, red.) wordt opgemeten door de hoeders van de Goede Zeden. Marie Curie in haar laboratorium. De ramp met de Titanic. De oranjerode vuurbal van de Hindenburg.

Het is bijzonder hoe het herintroduceren van kleur prompt de kloof met het verleden dicht. De eerste proefvluchten van de Wright-broers tegen een helblauwe lucht. Maar ook de eerste oorlogsjournalisitiek: foto’s van doden op de slagvelden van de Amerikaanse burgeroorlog in de onverbiddelijke zomerzon van 1866. De bouw van de Eifeltoren - toen nog felrood geverfd. De Kristallnacht in kleur. De iconische foto van een razzia in het getto van Warschau.

De Tweede Wereldoorlog figureert in het boek prominent: Amaral is betrokken bij het project Faces of Auschwitz [tek.st/el], waarvoor ze foto’s van kampgevangenen inkleurt. Het heeft een zekere poëzie dat foto’s, gemaakt als onderdeel van een cynisch bureaucratisch proces bedoeld om mensen te laten verdwijnen, nu worden gebruikt om hun verhaal te vertellen.

Amaral geeft met haar inkleuringen voor ‘De Tijd In Kleur’ materiaal nieuwe urgentie, zelfs of misschien juist van foto’s die deel uitmaken van ons collectieve geheugen. Het mijn inziens beste compliment voor de vaardigheden van Amaral kwam toen ik een collega de foto Migrant Mother (1936) van fotografe Dorothea Lange [tek.st/ek] liet zien. “Die was toch altijd al in kleur?”, twijfelde ze, niet langer in staat zich de foto in zwartwit voor te stellen.

De Tijd In Kleur - Beelden uit de wereldgeschiedenis 1850-1960
Marina Amaral & Dan Jones
ISBN: 9789401914352
€ 35 [Hardcover, 432 pagina’s]

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Journalist van het jaar 2018

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.