website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

De Pegel gaat langs bij Klaas van Dijken: ‘Het eerste verhaalidee is nooit het beste’

Erwin van 't Hof en Sjoerd Arends — Geplaatst op Monday 17 September 2018, 13:22

© Truus van Gog

De Pegel Hoe creëer je ruimte voor journalistiek die je écht belangrijk vindt? Om daarachter te komen, spreken Sjoerd Arends en Erwin van ’t Hof met vakgenoten. Deze keer met Klaas van Dijken, medeoprichter van productiebureau Lighthouse Reports. Voor de liefhebbers van deze serie: er is ook weer een podcast.

In juli 2017 reist Klaas van Dijken naar een natuurpark in het noordoosten van de Democratische Republiek Congo. ‘We volgden een groep rangers die het park beschermt tegen milities en illegale goudwinning. We gingen naar een gesloten goudmijn, waar een overval plaatsvond. We werden beschoten, midden op de dag. Vier rangers en een van onze dragers vonden de dood.’

Het is een van de reizen die Klaas maakt onder de vlag van Lighthouse Reports, een journalistiek productiebureau. Een onafhankelijk bureau, benadrukt Klaas. ‘We doen écht alleen journalistieke dingen en maken geen commerciële producties.’ Lighthouse Reports maakt vooral verhalen over oorlog en vrede, in allerlei vormen.

‘Toen we terugkwamen uit Congo, dachten we: “Dat goud, waar zo hard om wordt gestreden, zo hard dat er doden vallen, waar gaat dat eigenlijk naartoe? En hebben wij, als consumenten in de rijke wereld, een link met de doden in een jungle heel ver weg?” Dat onderzochten we.’ De uitkomst van dat onderzoek staat deze maand in een tweeluik in Trouw. Een een multimediale productie staat op de website Congos Gold.

Klaas en zijn team zijn twee maanden fulltime bezig, gedurende – ruim – een jaar. Er zijn tien tot vijftien man betrokken. Niet alleen bij de productie. Lighthouse Reports start een social media-campagne om mensen naar de website te lokken. ‘Dit zijn hele grote, dure projecten. Naar Congo gaan is zeer kostbaar. Met visum en permits ben je al gauw duizend euro per persoon kwijt. En dan moet je er nog naartoe reizen en je fixer ter plekke betalen.’

Klaas heeft inmiddels tien jaar ervaring met de financiering van grote projecten. In 2008 zegt hij zijn baan bij het Algemeen Dagblad op en gaat hij aan de slag als freelancer. Hij wil meer ruimte voor zijn verhalen. Letterlijk. ‘Een krantenverhaal bestaat uit 500 tot 1800 woorden. Dat is niet genoeg. In de landen waar ik kwam, was de situatie heel complex en daar wist ik op een gegeven moment heel veel over.’

De stap naar het freelance leven lijkt een gouden zet. De journalist richt met een aantal vrienden Butch & Sundance Media op, een freelancerscollectief dat later wordt omgedoopt tot de maatschap Lighthouse Reports. ‘Dan kun je wat grotere projecten oppakken en grotere fondsen aanspreken.’ Ze maken journalistieke games en werken aan andere vernieuwende mediaconcepten. Klaas sleept bovendien een aantal prijzen in de wacht, waaronder De Tegel in 2015.

Fondsen zijn de belangrijkste brandstof van Lighthouse Reports. Een groot deel van de projecten wordt met subsidiegeld betaald. Klaas en zijn collega’s steken veel tijd in de aanvraag ervan. ‘We willen voorkomen dat het [een afwijzing] aan ons zou kunnen liggen. Er zijn steeds minder fondsen waar steeds meer mensen op inschrijven. We kunnen ons geen fouten veroorloven.’

Soms zit er weken denkwerk in een aanvraag. ‘Het eerste idee is nooit het beste idee. Dat is een van de belangrijkste lessen die we hebben geleerd de afgelopen tien jaar. Dit is hoe wij nu werken: we verzinnen tien verschillende manieren om een verhaal te vertellen. Het resultaat is dat je buiten de gebaande paden denkt en een onderwerp van allerlei kanten belicht.’

Maar met een goed verhaal zijn ze er nog niet. De distributie van informatie is ook belangrijk. ‘Als je subsidies aanvraagt, willen ze heel graag zien dat het project een publiek krijgt. Je moet het aannemelijk maken dat je de mensen kan bereiken die je beoogt.’ Dat is een van de redenen waarom Lighthouse Reports samenwerkt met mediapartners. Dat kunnen omroepen zijn, maar ook geschreven media. In het geval van Congo’s Gold, werkt Lighthouse Reports samen met Trouw.

Samenwerkingspartners dragen bovendien financieel bij aan de verhalen. ‘Dan vragen wij: “willen jullie het helemaal betalen?” Dan is het antwoord vaak “Nee”. Of ze willen wel, maar kunnen het niet. Dan vragen we om een intentieverklaring. Soms gaat het nog een stap verder. Dan zeggen ze: “We leveren een x-aantal mensen aan, wij stoppen er een x-hoeveelheid geld in.” Dat nemen we mee in het plan voor de fondsaanvraag.’

Met een combinatie van fondsen en bijdrages van partners, houden de journalisten van Lighthouse Reports het hoofd boven water. ‘We doen meerdere projecten tegelijkertijd en zorgen dat we tussen projecten door subsidies aan blijven vragen. Daarnaast bouwen we een buffer op. Het blijft natuurlijk heel spannend of je projecten wel of niet binnenhaalt. Maar we hebben nu zo veel ervaring dat we weten: het lukt wel. We krijgen die projecten wel gefinancierd.’

Dit verhaal is mogelijk gemaakt door het Lira Fonds Reprorecht.

DE PEGEL PODCAST

Benieuwd naar het hele gesprek met Klaas van Dijken? Luister dan hieronder naar De Pegel podcast. Sjoerd en Erwin gaan elke aflevering langs bij een freelancer om te vragen hoe zij de verhalen vertellen die zij belangrijk vinden en tegelijkertijd hun broek ophouden.

 

 

Geleerd van Klaas

• Tijd investeren in fondsaanvragen loont.
• Mediapartners zorgen voor publiek én kunnen financieel bijdragen aan een project.
• Door samen te werken, kunnen journalisten grotere projecten realiseren en grotere fondsen aanschrijven.
• Netflix, en andere Amerikaanse mediabedrijven, bieden kansen voor Nederlandse journalisten/producenten (hier hoor je meer over in de podcast).

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

De orde van Chaos 2018