Column Kim van Keken: De onbekende petjes van politieke duiders

Halbe Zijlstra: ‘Ik durf te zeggen fifty-fifty.’
Presentator Thomas van Groningen: ‘Oh, dat vind ik een behoorlijke kans.’
Zijlstra: ‘Ja. Nou ja, niet in de komende weken, maar in de komende paar maanden.’
Van Groningen: ‘Een journalist van de krant zou, als die jou gesproken heeft, kunnen opschrijven: partijbaron zegt vijftig-vijftig. Dat is gewoon de voorpagina, toch?’

Het gesprekje dinsdag in het Telegraaf-programma Nieuws van de Dag op SBS6 ging over de mogelijke val van het kabinet. En het is zeker niet het enige programma dat wichelroedelopen verkoopt als politieke duiding. Je moet immers iets met die Haagse vierkante kilometer met de hoogste journalistendichtheid in het land. Onder het mom van ‘uitleggen hoe de politiek werkt’ (eerder een obsessie van veel parlementair journalisten) worden aan de lopende band oud-politici en spindoctors uitgenodigd om ‘onafhankelijk’ uit te leggen wat er allemaal in politiek Den Haag gebeurt.

Zijlstra is niet alleen VVD’er, maar vooral ook lobbyist en bestuurder. Zo is hij voorzitter van de Nederlandse Bond Van Bemiddelings- en Uitzendondernemingen die ‘gelooft in het belang van een flexibele uitzendmarkt’. Dat hij dus op televisie pleit voor het mes zetten in de sociale zekerheid komt niet zomaar uit de lucht vallen, alleen wordt nooit verteld welke belangen hij precies heeft.

Het vreemde is, zelden wordt expliciet verteld welke petjes oud-politici hebben, maar ze praten wel overal over mee. Het is heus niet zo dat ze allemaal belangen verstrengelen en profiteren, maar het is wel zo handig om als kijker en lezer te weten waar iemand vandaan komt. Waarom zou je als Volkskrant bijvoorbeeld niet bij een column van Diederik Samsom (PvdA) zetten dat hij naast natuurkundige en oud-politicus ook commissaris is bij de Gasunie? Of waarom er niet bij de column van Gert-Jan Segers (ChristenUnie) ‘It’s migration stupid’ (die wel over vluchtelingen, maar niet over arbeidsmigratie ging) wordt gezet dat hij adviseur is van OTTO Work Force, het grootste uitzendbureau voor arbeidsmigranten.

Segers (die ook presenteert voor de EO) heeft een podcast met Klaas Dijkhoff (VVD), de oud-minister van Defensie die onlangs nog voor de EO een documentaireserie maakte over… Defensie. Hij runt met oud-spindoctor Bas Erlings (VVD) en gedragspsycholoog Tom de Bruyne het lobbykantoor Sue & The Alchemists.

De drie mannen schuiven geregeld aan in talkshows om hun ‘onafhankelijke’ licht te laten schijnen op de politiek, maar wie hun klanten zijn blijft altijd onbenoemd. Dat alle zendtijd gratis pr is voor hun bedrijf blijkt wel uit de LinkedIn-berichten die ze na elke uitzending of geplaatste column sturen.

GeenStijl ontdekte dinsdag dat Sue & The Alchemists een klus deed voor OTTO Work Force, het bureau schreef een lobbystuk met, jawel, Segers over arbeidsmigratie en de Nederlandse economie. Segers zit ook in het Comité van Aanbevelingen van Voor Ons Nederland, een maatschappelijke beweging. Opgericht door onder andere Dijkhoff, Erlings en de Bruyne, met Frank van Gool, oud-baas van OTTO Work Force, in de Raad van Toezicht.

Genoeg stof voor een goed gesprek, zou je denken. Maar ik vrees dat een van de drie campagnemannen binnenkort weer ergens opduiken om te praten over ‘aapachtige rituelen’ in de Haagse politiek.