website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Bart Nijman van GeenStijl: ‘Dit is de meest vrije ruimte van alle Nederlandse redacties’

Boudewijn Geels — Geplaatst op vrijdag 13 juli 2018, 12:00

© TRIK

Interview ‘Zou u haar doen?’ Dit zinnetje van Bart Nijman (37) leidde tot een adverteerdersboycot waar GeenStijl ruim een jaar later nog steeds last van heeft. Zeker nu het te koop staat. De adjunct-hoofdredacteur: ‘Al dat geklaag is zóó saai. Saai en lui’. Interview met de ‘reserve-GroenLinkser’ van GeenStijl.

‘Dit’, zegt Bart Nijman plechtig, ‘is de meest vrije ruimte van alle Nederlandse redacties. Hier kun je echt alles zeggen en vinden. Daartoe uitgedaagd moet je alleen wel kunnen uitleggen waarom.’

Hij wijst op de stoel van zijn collega Timon Dias, oftewel Spartacus. ‘Spartacus vindt Donald Trump geweldig. The best thing since sliced bread. Je gaat niet veel redacties vinden waar iemand zit die dat zegt. Hij vindt het lachen dat ik totaal het tegenovergestelde vind.’

Collega Constanteyn Roelofs, artiestennaam Zentgraaff, is een ‘totale Minervabal’. Nijman: ‘Weinig staat verder van mij af dan die corporale ballencultuur. Dat vind ik ook van Constanteyn. Maar ik vind hem tegelijk heel scherp en heel slim.’

En Nijman, alias Van Rossem, zelf? De 37-jarige adjunct-hoofdredacteur is de ‘reserve-GroenLinkser’ van GeenStijl. Althans, zo betitelde oud-TMG-directeur Marianne Zwagerman – zij haalde GeenStijl in 2006 naar het Telegraaf-concern – hem onlangs in NRC Handelsblad. Nijman vindt van alles van die uitspraak én van Zwagerman. Maar, bevestigt hij, hij is elk geval niet rechts.

Wel is hij de scribent die in 2017 de toorn van ruim honderd overwegend linkse mediavrouwen wekte met een topic waarin hij zijn ‘reaguurders’ de vraag stelde: ‘Zou u haar doen?’

En dat heeft GeenStijl geweten.

Vijftien jaar bestaat de cynische, politiek incorrecte, ontregelende weblog nu. Bij rellen zoals rond Patricia Paay komt half Nederland kijken. De vaste fanbase bestaat volgens Nijman uit zo’n 1,5 miljoen mensen – vooral mannen. Dat zijn er beduidend meer dan de ruim 900.000 waar NRC Handelsblad 7 juni gewag van maakte. Nijman: ‘Daar klopte inderdaad geen reet van.’ Het heeft hem niet verrast. ‘De NRC moet GeenStijl al heel lang niet, en dat is wederzijds.’

Twee maanden eerder, in april, had de krant geprobeerd hem, het gezicht van het Donorwet-referendum, te portretteren. Het werd een ‘suggestief, slecht geïnformeerd kutstuk met nul bronnen die me goed genoeg kennen om iets zinnigs te kunnen zeggen’. Dixit Nijman.

Dat portret kwam er toch, net als het stuk over de toekomst van GeenStijl. Kop: ‘GeenStijl is te koop, maar wie heeft er nog interesse?’ ‘Geen grote uitgever durft er nog zijn vingers aan te branden’, zei wederom Marianne Zwagerman in het artikel.

‘We zullen zien’, zegt Nijman vastberaden.

Inderdaad staat de tent te koop. En die tent is – voorlopig althans – significant minder waard geworden door de oproep van de honderd mediavrouwen aan adverteerders om GeenStijl te boycotten.

Zij moeten ‘kritisch nadenken over de vraag of hun advertenties wel te zien moeten zijn in een omgeving vol vrouwenvernedering, racisme en homofobie’, schreven vrouwen als Eva Jinek, Sheila Sitalsing, Saskia Noort en Claudia de Breij vorig jaar mei in een manifest in NRC Handelsblad en de Volkskrant. Nogal wat adverteerders gaven aan die oproep gehoor.

Ja, dat heeft Nijmans humeur beïnvloed, geeft hij toe. En ja, dat kon je zien aan zijn stukjes. Die waren boos. Erg boos. En nee, dat is in principe niet des-GeenStijls, dat kritiek vrolijk-cynisch pleegt weg te lachen. Nijman zucht diep. ‘Het was net na de mislukte Tweede Kamercampagne. Eerder was ik druk geweest met het Oekraïne-referendum. Dat had zijn tol allemaal wel geëist. En vervolgens krijg je een adverteerdersboycot om je oren op basis van zo’n fucking sarcastisch grapje.’

Weer maakt hij zich kwaad. Columnist Loes Reijmer had in de Volkskrant geschreven dat GeenStijl ‘een universum heeft geschapen voor seksistische “complimentjes”.’ Nijman: ‘Totale onzin! Seksisme op internet is geen uitvinding van GeenStijl. We zíjn ook helemaal niet zo seksistisch. We zijn misschien een beetje bot en plat, maar geen vrouwenhaters. Dus dacht ik: hoe ga ik dit ooit weerleggen? Dat kan niet, dus gaf ik Reijmer maar gewoon gelijk. Ik schreef: “Zou u haar doen? Graag seksistische complimentjes”.’

Daarna ging Nijman nietsvermoedend boodschappen doen. ‘Het was zaterdagmiddag, dus ook al mijn collega’s waren met hun klapkrat naar de Aldi. Ondertussen kwamen er comments binnen. Comments die, toegegeven, best wat strakker gemodereerd hadden mogen worden. Mógen dus, niet móeten, want het waren uiteindelijk niets meer dan dommige tekstjes van wat reaguurders die mijn grap niet hadden begrepen. Gingen de dames die comments lopen uitprinten voor onze adverteerders.’ Nijman zet een zeurderig stemmetje op: ‘“Willen jullie híermee geassocieerd worden? Nee toch zeker?”’

Dan weer met zijn eigen stem: ‘Jezus, wat een NSB’ers zeg! No way dat ik ook maar een millimeter aan excuses zal aanbieden na de ranzigste actie van de Nederlandse journalistiek ooit. Ik zou dat topic gewoon nóg een keer maken als er een aanleiding was. Fuck hun!’

Fuck alles en iedereen, is al sinds 2003 jullie houding. Nu hebben wat mensen jullie ‘gefuckt’. Moet je daar niet gewoon tegen kunnen?

‘Mensen mogen van alles van ons vinden. See if we care. Maar je gaat níet aan de inkomsten van een ander medium zitten. Al dat geklaag, het is zóó saai! Saai en lui. Laatst ook dat weer protest tegen het boekenweek­thema “De moeder de vrouw”. Dat larmoyante gejammer over wie wat wel en niet mag schrijven.’

Stel dat over jouw partner, journalist Dieuwertje Kuijpers, verkrachtingsfantasieën zoals die over Loes Reijmer op een populaire site waren verschenen, had je dat dan vervelend gevonden?

‘Dat interesseert me geen reet, omdat ik weet dat het haar ook geen reet interesseert.’

Stel dat het over je dochter was gegaan.

‘Die heb ik niet. En zo wel: boeie! Het zijn mensen op internet. Je kunt ook denken: gut wat een sneue man, die is al drie maanden niet meer over zijn vrouw heen geweest. Dat is óók een houding. Als je daar niet tegen kunt, moet je lekker niet online gaan. Want daar is het allemaal nog ongefilterd. Zo heb ik het ’t liefst. Ik ben ook wel eens geïrriteerd over wat ik lees, maar beledigd zijn? Dat vind ik zo zonde van de tijd. Iemand vindt je stom op internet, nou boe fucking hoe!’

Nijman leidt zijn gast rond in het om negen uur ’s avonds verlaten kantoor nabij station Amsterdam Amstel – het adres moet uit veiligheidsoverwegingen geheim blijven. Veelkleurige tapijttegels. Versleten bankstellen. Een poolbiljart. Een bokszak. Hypermoderne studio’s voor podcasts en videoplatform Dumpert. Aparte vertrekken voor spin-off Das Kapital en sales. Er is veel ruimte voor in totaal 25 mensen.

De GeenStijl-redacteuren hebben zelf het grootste hok. Ze werken aan één lange tafel. Aan een muur hangt een vlag met een foto van de Friese wegblokkade tegen de komst van anti-Zwarte Piet-activisten uit Amsterdam. Op foto’s van Jan Roos, boegbeeld van het Oekraïne-referendum, zijn bloksnorren geplakt. GeenStijl-humor. Tussen Roos en GeenStijl botert het al een tijdje niet meer.

Op een andere foto staat zowaar ook Marck Burema, nom de guerre Pritt Stift, al vele jaren de enigmatische hoofdredacteur van GeenStijl van wie op internet geen enkel kiekje te vinden is. We zien een man in een zwart pak, met een grote zwarte bril. Volgens Nijman is hij voorin de vijftig.

Ooit werkte Burema freelance voor de Volkskrant. Als GeenStijl het niet redt, hoeft hij daar waarschijnlijk niet meer aan te kloppen voor klusjes.

Iedereen die wel eens op GeenStijl komt, weet dat jullie geen bijster hoge dunk hebben van wat jullie de MSM noemen, de mainstream media.

‘Klopt. De media moeten eindelijk eens het héle verhaal vertellen. Dat een Mohammed minder makkelijk een baan krijgt dan een Keesje, ongetwijfeld. Maar is dat ook omdat de eerdere ervaringen met Mohammeds wat minder goed waren dan de ervaringen met Keesjes? Dat moet je dan óók uitzoeken. En neem een kwaadaardig mens als Peter R. de Vries. Die nare man durft te suggereren dat de Charlie Hebdo-redactie die moordaanslag zelf heeft uitgelokt.’

‘Er is zoveel selectieve verontwaardiging. Donald Trump stopte kinderen in kooien. Schandalig, dus terecht dat er ophef ontstond. Maar waar waren de Nederlandse media toen grooming gangs van Pakistaanse ­moslims handelden in blanke Britse onderklassemeisjes in ­Rotherham? Anti-islam-activist Tommy Robinson moest dertien maanden de bak in omdat hij de verdachten probeerde te filmen, en toen waren de media er weer wel: “Terecht opgepakt, die nare rechts-extremist”. Die verhouding is helemaal van het padje. Maar als je dat opschrijft ben je zelf ook een rechts-extremist.’

Scheer je nu niet alles over één kam? Bij een medium als de Volkskrant zitten toch niet alleen politieke correcte schrijvers?

‘Nee, die krant heeft gelukkig ook Martin Sommer, en hoofdredacteur Philippe Remarque is volgens mij ook best een toffe vent. Maar zijn adjunct Pieter Klok is een totale lul. Ik hoorde hem op de radio. Ook zo’n dichtgetikte deugneus, met zo’n links-moralistisch pantser om het maar niet over de moeilijke vragen te hoeven hebben. En dus doen de mensen op rechts het. Maar de moeilijke onderwerpen wil je niet alleen aan rechts overlaten hoor. Want voor je het weet staat er weer zo’n mongool met een barbecue voor zijn buik bij een moskee.’

Zulke ‘mongolen’ kom je niet veel tegen onder de achterban van GeenStijl, bezweert de adjunct-hoofdredacteur. Ze mogen zich dan nogal eens rabiaat-rechts en platvloers uitdrukken, de gemiddelde reaguurder is, stelt Nijman, bepaald niet dom.

En dus wist hij al snel dat het fout zat met zijn politieke partij GeenPeil.

Het Oekraïne-referendum was in 2016 een eclatant succes geworden. Maar toen Nijman vervolgens van plan bleek om levende stemkastjes (aangevoerd door Jan Dijkgraaf; Nijman was zelf niet verkiesbaar) de Tweede Kamer in te krijgen, gingen de reaguurders-duimen meteen omlaag. ‘Toen wist ik: we gaan het niet redden. Want als het internet zegt: het wordt Trump, dan wordt het Trump, en omgekeerd. Maar ja, we konden moeilijk halverwege stoppen.’

4945 stemmen kregen jullie in maart 2017.

‘Eh, ja. Ik heb die mensen bijna allemaal persoonlijk kunnen bedanken.’

In theorie klopte jullie verhaal.

‘Maar het had te veel denkstappen. Ik troost me met de gedachte dat de man die de gevestigde partijen nog veel vreselijker vinden, wel twee zetels haalde. Fantastisch en veelzeggend dat ze zo bang zijn voor hun eigen positie dat ze een latente homo die dwars over een piano ligt vrezen als de nieuwe Hitler.’

Je werkte met Thierry Baudet samen bij het Oekraïne-referendum. Vind je hem een aanwinst voor het politieke landschap?

‘Er moet een tegenmacht zijn die wél de juiste dingen zegt. Dat “Wir Schaffen das” de domste driewoordencombinatie van deze eeuw is, misschien zelfs wel sinds 1945. Dat Guy Verhofstadt van Rusland de vijand maakt die het niet is. Rusland is geen leuk land, maar de bedreiging voor de Westerse vrijheden komt niet uit Moskou.’

Baudet zegt zulke dingen. Maar in zijn tv-duels met Alexander Pechtold gaat het steeds over zijn uitglijders. Over racisme.

‘Dat is ook de reden waarom niemand bang voor Thierry hoeft te zijn. En dat is zijn eigen schuld. Waarom moet hij zijn verhaal nou weer omlijsten met de bewering dat Europa blank moet blijven? Het gaat niet om kleur, het gaat om ideeën! En waarom gaat hij eten met een keiharde racist als Jared Taylor? Thierry wil met denkers uit alle richtingen praten, beweert hij zelf. Oké, dan wil ik je een week later een blik koude pasta naar binnen zien knagen in een kraakpand aan het Spui. Maar dat doet hij niet.’

Zie hier het alternatief voor het ‘partijkartel’.

‘Ik heb mijn hoop een beetje gevestigd op Vrij Links, dat strikt seculiere initiatief van filmmaker Eddy Terstall en oud-PvdA-Kamerlid Keklik Yücel. Toen GeenStijl het steunde, riepen veel linkse mensen meteen: “Zie je wel: Vrij Links is eigenlijk iets heel rechts!”’ Toen voelde ik me wel een beetje schuldig richting Eddy.’

Je wilt een linkse Thierry Baudet, heb ik de indruk.

‘Ik heb in elk geval een hekel aan regressief links. Dat heeft de mars richting de instituties gemaakt en evo­lueert niet meer. Blijft alleen maar moraliseren. Daarom is rechts nu zo interessant. Baudet is de vaandeldrager van het romantisch conservatieve gedachtegoed. Voor het wat serieuzere werk moet je naar iemand als de Amerikaanse filosoof Sam Harris luisteren. Zijn boodschap: je hoeft niet steeds nederig schuld te bekennen voor het feit dat wij het beter hebben dan anderen. We dóén het namelijk ook beter. Een vriend van me zei: de Joden doen het zo goed omdat ze een boek hebben waar niemand iets van kan maken, de Thora. Dus geven ze er zelf maar een interpretatie aan. Zo blijven ze zichzelf ontwikkelen. Bij de islam is het: dit is het boek, dit zijn de regels en nou bukken!’

GeenStijl vindt de islam een belangrijk issue. Het milieu daarentegen…

‘Totaal oninteressant. Je doet er toch niks aan. Ik zie heus wel dat de mens de aarde afbreekt, maar o wee als je constateert dat er wel eens wat minder mensen zouden mogen zijn. Nee, het is beter om iedereen in een onbetaalbare Tesla te proppen. Ik zeg: ga eerst eens in India praten met de mensen die elke wikkel die ze van hun vreten trekken in het water flikkeren. Maar wij moeten weer gidslandje zijn. Flikker toch op met dat gedram. Het is gewoon weer een nieuwe kerk: de groene.’

Heb je kinderen?

‘Nee. En ik wil ze ook niet, net als mijn vrouw. Wij investeren liever in elkaar. Dieuwertje is promovenda aan de VU en freelance journalist voor Follow the Money en werkt net als ik meer dan 60 uur per week. We zijn hier nog een paar jaar en in die tijd zal de wereld niet vergaan. Ik hoop dat iedereen die na mij komt de zaak leefbaar houdt. Maar zolang de mensheid zo blijft groeien zie ik het somber in.’

Is dat de motivatie om geen kinderen op de wereld te zetten?

‘Nee, dat is te fatalistisch. Kinderen moet je gewoon goed voorbereiden op de toekomst. Daar hebben we in Nederland alle faciliteiten voor. Ik vind kinderen gewoon stom. Kan er niet mee communiceren.’

Je tweede referendum, over de Donorwet, heeft het niet gehaald. Te weinig handtekeningen. Heeft je dat verbaasd?

‘Het Oekraïne-referendum was vooral een protest tegen de EU. Dit was iets anders. Ik kreeg direct zoveel bijval van de mainstream media dat ik dacht: er zal wel iets mis mee zijn. Maar het is alleen mijn schuld hoor, kennelijk was mijn campagne niet goed genoeg. Het was toch weer een denkstap te veel. Want ging het nou over het referendum of over de Donorwet? En je kunt toch nog steeds zelf kiezen of je donor wilt zijn? Dus waarom dan referendum? Ach, falen is niet erg. Nu alleen iets verzinnen om op voorhand te kunnen zien of je gaat winnen.’

Besef jij ten volle hoeveel power GeenStijl heeft?

‘Ja, en ik vind dat we daar best verantwoordelijk mee omgaan. Ik vind ook dat wij niet verantwoordelijk zijn voor wat anderen schrijven. Wij zijn geen poortwachters, zoals de MSM, dus laten we alles zien. De bezoeker moet vervolgens zelf weten of hij erop klikt, IS-propaganda incluis. Want wie ben ik om te bepalen wat jij wel en niet mag zien? Information wants to be free. Dat is het internet.’

Het plasseksfilmpje van Patricia Paay ‘wilde vrij zijn’?

‘Daar zat ook weer een dubbele laag in. Al weken ging het erover in RTL Boulevard, en Johan Derksen schreef in een column: “Ik hoop dat niemand het ooit hoeft te zien.” En toen dook het ineens op op Twitter. Specifieker: het kwam tientallen keren binnen aan de achterkant van onze videosite Dumpert. We gingen het niet embedden, ervan uitgaand dat het een gestolen filmpje was – later bleek dat Paay het zelf heeft rondgestuurd. We hebben alleen de tweet ge-embed.’

Voor het effect maakt dat natuurlijk niets uit. Had dit iets met journalistiek te maken?

‘Natuurlijk. Die avond zei Peter R. de Vries op tv dat je kon zien dat de man in het filmpje een tijgertattoo had. Toen dachten wij: hee, dan heb jij nog een ander filmpje gezien vriend! Namelijk dat waarin Paay doggy style seks heeft met een man met een tijgertattoo op zijn rug. Hadden wij ook binnengekregen. Niks mee gedaan, want dit was niet het filmpje waar het Mediapark al weken hypocriet over giechelde.’

Jullie hadden eerder een filmpje waarin een meisje DJ annex model Dave Roelvink bevredigde, en nog veel eerder een evidente privévideo van de keeper van ADO Den Haag die nogal ongebruikelijke dingen deed met zijn vriendin.

‘Dat laatste was in 2006. Toen werkte ik hier nog niet.’

Die keeper heb ik destijds gesproken. Hij durfde nauwelijks meer naar buiten. Stel nou dat iemand er na zo’n actie van jullie een eind aan maakt?
‘Dit wordt een politiek antwoord: met zo’n als-dan-vraag kan ik niks. Sowieso is het natuurlijk nooit onze bedoeling.’

Dat is een laf antwoord.

‘Nee hoor. Kijk, dat van Paay was dus al een nieuwsitem. Met zo’n keepersfilmpje zouden we nu niets doen, want het is ongetwijfeld onrechtmatig verkregen. In die tijd wist nog niemand hoe je met internet omging. Er was ook nog geen jurisprudentie. Inmiddels wel. En de zaak-Paay levert weer nieuwe jurisprudentie op. We houden rekening met een veroordeling wegens onterechte openbaarmaking.’

Jullie medeoprichter Ambroos Wiegers zei onlangs dat hij jullie vorig jaar, na die adverteerdersboycot, had willen terugkopen, maar dat TMG niet thuis gaf. Hij zei ook: ‘Mijn redenering was dat GeenStijl een kans maakte door te erkennen fouten te hebben gemaakt, excuses aan te bieden en met een nieuwe eigenaar verder te gaan.’

‘Eh, dan moet Ambroos eerst die fouten benoemen.’

Is dit verraad van een founding father?

‘Nee hoor. Ik heb goed contact met Ambroos.’

Kan zijn. Maar hij zegt dus dit.

‘Dat moet hij zelf weten. Commercieel gezien heeft hij misschien nog gelijk ook, qua excuses. Maar flikker op zeg, ik ga hier niet voor buigen! Dan raak ik nog liever mijn baan kwijt.’ 

Vanwege de zomervakantie, elke dag een groot interview op Villamedia. Lees alle interviews hier.

Bart Nijman werd 37 jaar geleden geboren in Roosendaal. Na het VWO rende hij na een jaar ‘gillend weg’ bij de School voor Journalistiek in Tilburg. Daarna studeerde hij American Studies in Utrecht en volgde er toch nog een minor journalistiek. Nijman schreef artikelen voor een Utrechtse huis-aan-huiskrant. In een café ontmoette hij Bert Brussen, die een verleden had bij GeenStijl. Nijman ging aan de slag voor Brussens site De Jaap. Later introduceerde Brussen hem bij GeenStijl. Daar trad Nijman in 2011 in vaste dienst. Eind 2012 werd hij adjunct-hoofdredacteur. Zijn nickname bij GeenStijl is Van Rossem.

1 reactie

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

  1. 1. Jan Everhard, 30 juli 2018, 16:57

    Een aardig interview. Jammer dat Boudewijn Geels de dubbele moraal van Nijman niet blootlegt en Nijman hiermee confronteert. Nijman komt veel te makkelijk weg als hij bekritiseerd wordt met de Loes Reijmer affaire.

expertisedag 2019

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.