ANP-fotograaf Remko de Waal: ‘Wat me zo trekt aan het nieuws weet ik niet, maar ik wil alles weten’

Sifan Hassan
‘Een kilometer voor de finish werd ik van de vrachtwagen gegooid. Vanaf die plek zag ik een geconcentreerde Sifan Hassan. Het licht van de motor­rijder achter haar leek haar in de schijnwerpers te zetten. Een mooi beeld. Even daarna hoorde ik dat ze goud won. Dat gaf die foto lading. Dat het beeld iconisch werd was voor mij een totale verrassing. Ik doe amper sport. Dit was zelfs mijn eerste marathon. Dan win je vervolgens de Zilveren Camera met een sportfoto, echt ongelooflijk.’

Tekst loopt door onder de foto.

Nicolien van Vroonhoven
‘Hoe goed je foto ook is, het nieuwsmoment moet allereerst belangrijk zijn. Ik wist dat er een crisisoverleg aankwam in het Catshuis na het aftreden van staatssecretaris Nora Achahbar. Ik stond op dat moment te wachten op alle betrokken partijen. Je staat daar met allemaal andere fotografen en wil iets maken wat uniek is. Mijn doel is altijd een combinatie van vorm en inhoud. Terwijl Van Vroon­hoven aan kwam rijden met al die fotografen om haar auto, drukte ik af. Wat daar nu gebeurt, is niet direct duidelijk. Kijkt ze zo verschrikt vanwege het crisisoverleg of door de vele fotografen om haar auto? Het kan allebei.’

Tekst loopt door onder de foto.

Geert Wilders
‘Sinds Wilders op dinsdag bij het vragenuur de pers te woord staat, is dat een soort verkapte persconferentie geworden. Het is altijd chaos, want iedereen wil hem spreken. Op een bepaald moment zag ik door mijn camera het beeld van zijn haar met enkel die microfoon. Zo’n foto kan je alleen met hem maken, omdat iedereen hem herkent aan zijn kapsel. Tegelijk wist ik op dat moment wel dat het een lastige foto is voor in de krant, want je ziet geen ogen. Toch is het beeld razendsnel via sociale media verspreid. Heel geinig.’

Tekst loopt door onder de foto.

Beeldvorming
‘Daar denk ik wel over na. De huidige bewindslieden gaan anders om met fotografie dan bijvoorbeeld Mark Rutte. Hij wist precies wat het effect was van bepaalde foto’s. Zo was ik eens met hem bij een bedrijf dat VR-brillen maakte. Hij weigerde zo’n bril op te zetten omdat hij wist dat het er lullig uit zou zien. Voor mij is dat natuurlijk irritant, maar ik vind het wel knap dat hij zo vooruit kan denken. De huidige ministers zijn daar veel minder mee bezig. Laatst was Marjolein Faber te vroeg voor het debat. De meeste bewindslieden gaan dan terug naar de ministerskamer, maar zij ging in de wandelgangen een glaasje water drinken. Dat ziet er heel lullig uit. Als fotograaf zoek ik naar de afwijking, dus dan leg je dat vast.’

Regisseren
‘Nooit. Voor mij is het belangrijk dat de betekenis van de foto klopt. Zo haalt Rutte heel vaak zijn hand over zijn gezicht om zijn haar weg te strijken. Als je op het juiste moment afdrukt, kan het lijken alsof hij baalt. Maar dat is niet zo, dus gebruik ik zo’n foto niet. De boodschap moet oprecht blijven.’

Weg- en waterbouwkunde
‘Die studie leek me leuk omdat je dan aan dijken kon bouwen. Wat mij alleen niet aansprak in de civiele techniek is dat bouwprojecten in Nederland lang lopen. Tijdens mijn stages merkte ik dat zo’n proces vanwege alle regelgeving zomaar tien jaar kan duren. Dat vond ik slopend. In mijn vrije tijd fotografeerde ik al. Daar kreeg ik veel energie van. Na mijn studie ben ik een tijdje gaan reizen en daarna gaf ik mezelf een jaar de tijd om te onderzoeken of de fotografie echt wat kon zijn.’

Kees van de Veen
‘Als ventje van 12 zat ik al urenlang naar CNN te kijken toen de Golfoorlog begon. Wat me zo trekt aan het nieuws weet ik niet, maar ik wil alles weten. Toen ik in 2012 aan de fotoacademie in Groningen begon, dacht ik opeens: hé, je kan ook nieuws fotograferen. In het Dagblad van het Noorden zag ik foto’s van Kees van de Veen; een waanzinnige fotograaf. Spontaan besloot ik hem te bellen en vroeg of ik eens met hem mee mocht. Prima, vond hij. Samen gingen we naar een of andere papa-van-het-jaar-verkiezing, echt totaal niet boeiend. Maar onderweg spraken we over fotografie en werd Kees steeds gebeld door opdracht­gevers. In die auto besloot ik: dit ga ik ook doen.’

I love the news
‘Een paar weken later belde Kees. Hij had gelezen dat NVJ/NVF samen met het ANP de fotografie-talentenjacht “I love the news” organiseerde. De winnaar mocht stagelopen bij het ANP. Ik wist direct: dit is iets voor mij. Ik hoorde die week dat medewerkers van de asielopvang in Ter Apel gingen staken en ben met ze meegegaan naar Den Haag. Daar heb ik een fotoserie gemaakt waarmee ik won. Dat was in 2013. Ik was een onbeschreven blad bij het ANP, heel gemotiveerd en wilde alles leren.’

United Photos
‘Na mijn stage wilde ik eigenlijk bij het ANP blijven, maar collega Koen van Weel raadde me aan om nog een stage te lopen. Het ANP is geen opleidingsinstituut, zei hij, daar gaat alles veel te snel. Volgens hem kon ik bij United Photos in Haarlem veel leren. Een goed advies. Het bleek een plek waar je van niets iets leerde te maken. Waar ik veel meer zelf moest bedenken wat mijn onderwerpen zouden zijn. Zo ging ik mee met de burgemeester naar een stel dat vijftig jaar getrouwd was; daar moet je dan spontaan iets cre­ëren. Ik kreeg veel feedback over wat ik goed en minder goed deed. Een waardevolle periode. Daarna kwam er begin 2014 toevallig net een vaste functie bij het ANP vrij, waarvoor ik werd aangenomen.’  

Perfectionisme
‘Ik wil altijd de allerbeste foto maken. Ooit heb ik opgeschreven na een klus: Remko, je hoeft niet overal een World Press Photo van te maken. Maar waar ik ook ben, ik wil gaan voor het beste beeld. Dat lukt niet altijd, want soms gebeurt er gewoon niets bijzonders. Heel frustrerend vind ik dat. Toch moet ik ook gewoon fotograferen als ik bij een debat zit zonder bijzonder­heden. Dat verwacht het ANP. Ik zorg ervoor dat er altijd materiaal is, al is het maar van een minister achter een microfoon. Ondertussen blijf ik zoeken naar dat unieke moment.’

Privé
‘Als fulltime werkende nieuwsfotograaf moet je flexibel zijn. Soms zijn er onverwachte nieuwsgebeurtenissen of ga ik bijvoorbeeld met de koninklijke familie een paar dagen naar het buitenland. Thuis heb ik twee jonge dochters. Mijn vriendin werkt momenteel niet omdat het anders niet goed te combineren is. Ze weet hoe belangrijk mijn werk voor me is, maar het is natuurlijk niet altijd gemakkelijk. De kinderen groeien op, ontwikkelen zich en zijn bijvoorbeeld jarig. Sommige momenten mis ik. Ik hoop dat de komende jaren de balans tussen werk en privé beter wordt.’  

Zilveren Camera
‘In 2014 liep ik stage, toen ik de derde prijs in de categorie Cultuur & Entertainment bij de Zilveren Camera won, met een foto van de eerste Color Run in Nederland. Dat is natuurlijk enorm motiverend. Ik weet nog dat ik in die tijd met mijn vader en zusje aan tafel zat in mijn studenten­kamer in Groningen en zei: jongens, over tien jaar ga ik die Zilveren Camera zelf winnen. Gewoon om mezelf een beetje te motiveren. Dat zullen we nog weleens zien, zeiden ze lachend. Iets meer dan tien jaar later won ik hem met de foto van Sifan. Geweldig natuurlijk en eervol, maar het verandert ook weer niet zoveel. Ik wil nog steeds dat elke foto de beste wordt.’

Toekomst
‘Ik heb het ontzettend naar mijn zin bij het ANP. De waardering is groot en ik mag veel mooie dingen doen. Als fotograaf ben je bij belangrijke gebeurtenissen, die wellicht zelfs historisch worden. Mijn foto’s gaan soms zelfs de wereld over. Ze zullen blijven bestaan, geweldig toch? Ik hoop dat ik dit nog heel lang mag doen.’