ANP-directeur Martijn Bennis: ‘Geen voordeel te behalen in het scenario waarin uitgevers ANP-productie overnemen’

Bennis kondigde onlangs aan dat hij in de loop van 2024, na zeven jaar aan het hoofd, bij het ANP vertrekt. Hij noemt het een goed moment om te gaan. “Het vertrouwen van de nieuwsuitgevers in het ANP is groot, het bedrijf is in de afgelopen jaren versterkt met drie succesvolle overnames en we hebben nieuwe, krachtige proposities ontwikkeld, zowel voor de media als voor de zakelijke markt.”

In theorie zijn er ook andere grote ANP-klanten, zoals Mediahuis en NOS, die hun eigen persbureau zouden kunnen spelen. Hoe realistisch is dat toekomstbeeld?
“Door de consolidatie en de daaruit voortkomende omvang van de overgebleven partijen zijn de grote uitgevers wel in staat om het ANP te bedreigen. Dat brengt het ANP in een kwetsbare positie. Elke nieuwe overname verhoogt die kwetsbaarheid.”

Het belang van het ANP voor Nederlandse journalistiek wordt in het recente ACM-bericht hoog aangeslagen. De toezichthouder constateert bijvoorbeeld dat veel kleinere afnemers de productie van het ANP niet kunnen overnemen. Zouden de kleinere afnemers juist te maken kunnen krijgen met een kostenstijging door de herziening van de contracten van het ANP met de grotere afnemers?
“Er is maar één uitgever nodig die besluit om te stoppen met het ANP en het persbureau wordt in zijn voortbestaan bedreigd, zeker als de andere uitgevers niet bereid zijn om hogere kosten te accepteren die, in dat geval, onvermijdelijk zijn.

In Australië is het persbureau (AAP) kopje onder gegaan toen de grootste uitgever weigerde nog langer de andere afnemers ‘te subsidiëren’ via het persbureau. AAP is in sterk verkleinde vorm doorgestart met subsidies van de overheid. Dat is geen duurzame oplossing.”

De ACM is bang dat het voor het fusiebedrijf van DPG en RTL verleidelijk zal zijn om één bericht te maken van ANP-kopij en dat weer binnen de organisatie te verspreiden, met negatieve gevolgen voor de pluriformiteit van het nieuws.
“Als het persbureau zou verdwijnen is dat problematisch voor de pluriformiteit van de media. Alle nieuwstitels gebruiken ANP-content intensief, maar kleinere uitgevers zijn echt afhankelijk van het persbureau. Voor toetreders op de mediamarkt wordt het vrijwel onmogelijk om zonder persbureau een positie te verwerven tegenover enkele nieuwsreuzen.”

DPG Media kan de toezichthouder wellicht geruststellen door het ANP bijvoorbeeld een langjarige afnamegarantie te geven. Zou dat een reële optie zijn om ACM tot groen licht te bewegen? Welke toezeggingen zouden de beoogde fusiepartners minstens moeten doen?
“Het ANP heeft aan de ACM laten weten niet gerust te zijn op de overname vanwege de kwetsbaarheid voor het ANP en voor de mediasector als geheel. Het ANP vreest bovendien voor omzetverlies als de overeenkomsten van het ANP met DPG Media en RTL met elkaar verbonden worden.

Een langlopend zelfstandig contract met RTL - die overeenkomst moet dit jaar verlengd worden - zou de vrees voor omzetverlies voorlopig wegnemen, omdat daarmee wordt bewezen dat de nieuwsproductie van RTL niet geïntegreerd wordt in die van DPG Media. “

In de wandelgangen horen we signalen dat ANP mogelijk weer in de etalage gaat. Klopt er iets van die geruchten?
“Chris Oomen heeft het ANP gekocht omdat hij het persbureau als onafhankelijk producent van gecheckte nieuwsfeiten cruciaal vindt voor een democratische rechtsstaat. Relevantie is dus de belangrijkste doelstelling van het ANP én van Oomen.

Hij stelt wel de nadrukkelijke randvoorwaarde dat het ANP financieel zijn eigen broek moet ophouden. Oomen verlangt geen dividend, maar hij zal eventuele verliezen niet financiëren. Daarmee is het ANP een maatschappelijke onderneming die een redelijke winst moet maken om te kunnen investeren in de ontwikkeling van het bedrijf.

De ‘signalen uit de wandelgangen’ kloppen dus op geen enkele manier. Het ANP kan zich echt geen betere aandeelhouder wensen. Internationaal wordt er met jaloezie gekeken naar de eigendomsstructuur van het ANP.”