website over journalistiek

Wat ging er fout bij de verslaggeving rond de zoektocht naar Anne Faber?

Trudy Brandenburg - van de Ven — Geplaatst in Journalistiek op vrijdag 13 oktober 2017, 19:00

Politieagenten zoeken naar Anne Faber in Zeewolde

Politieagenten zoeken naar Anne Faber in Zeewolde - © Vincent Jannink / ANP

Nieuws

Het lichaam van Anne Faber is gevonden. Tijd voor een terugblik op het mediacircus van de afgelopen twee weken. Heel Nederland leefde mee, en de media voorzagen in de informatiebehoefte. Maar dat ging soms te ver en ook gruwelijk fout.

UPDATE Het lichaam van Anne Faber is donderdag 12 oktober gevonden. De hele dag waren er al berichten dat de zoektocht bijna ten einde zou zijn. Op het moment dat er in Zeewolde een gebied werd afgezet, omdat de verdachte had aangegeven dat het lichaam zich daar bevond, doken de media er bovenop. Enkele journalisten lieten drones de lucht in, meldt de oud-hoofdredacteur van AT5, Ton F. van Dijk bij De Nieuwe Reporter. Er volgde een vliegverbod, maar de foto’s waren al gemaakt. Ze zijn te zien in de beeldbank van het ANP en één foto is geplaatst op de voorpagina van De Telegraaf van vandaag. Ook de NOS en Trouw plaatsten zo’n foto.

Vervolgens werd gemeld dat het lichaam van Anne Faber al gevonden was, terwijl dat helemaal niet het geval was. Telegraaf-journalist Niels Kalkman plaatste om 10.30 uur een - inmiddels gewiste - tweet dat er een lichaam was gevonden. Vermoedelijk van Anne Faber. Kalkman moest zeven minuten later echter melden dat het toch niet klopte.

Het was echter al te laat voor De Telegraaf. Die had al een pushbericht de deur uitgestuurd.

Vervolgens moest de krant het pushbericht corrigeren.

Geen enkele journalist wil iets missen en het liefst wil je als eerste het nieuws brengen. Maar zoals RTV Utrecht al had laten zien kun je daarin flink doorschieten. De regionale omroep leek het op 6 oktober een goed idee om live verslag te doen van het dreggen van een vijver bij Huis ter Heide, waar de fiets van de 25-jarige vrouw was gevonden. Met het risico dat het lichaam live werd gevonden. Voor ouders, familie en vrienden van Faber en de rest van Nederland te zien. De omroep kreeg veel kritiek om die keuze.

Hoofdredacteur Wim Kramer verdedigde het besluit met de volgende woorden: “Wij dachten dat dat risico ook niet zo heel groot zou zijn, maar eerlijk is eerlijk dat heeft bij de beslissing live te gaan geen rol gespeeld.”

Marianne Zwagerman, voormalig Telegraaf-topvrouw en tegenwoordig innovatiestrateeg, roept op tot een discussie. 

Zwagerman krijgt inmiddels bijval van Ton F. van Dijk, oud-hoofdredacteur van AT5 en publicist. Ton F. van Dijk pleit bij De Nieuwe Reporter voor een mediacode. “Die moet voorkomen dat dit soort journalistieke excessen plaatsvinden.”

Wat volgens F. van Dijk verder opvalt is het gebrek aan excuses van media die volgens hem verkeerde besluiten namen. Hoewel de hoofdredactie van de NOS binnen een half uur na plaatsing besloot om de gewraakte foto van de nieuwssite te halen legde men daar niet openlijk verantwoording over af. ANP liet weten geen excuses te hebben aangeboden.

Trouw nam, als een van de weinige media duidelijk afstand van de redactionele keuze om de luchtfoto te plaatsen. Trouw-ombudsman Adri Vermaat noemt de plaatsing van de luchtfoto “onfatsoenlijke journalistiek.” (betaald, via Blendle)

“De politie zoekt daar naar een mens. Dit soort berichtgeving raakt de ethiek van ons vak, de privacy van betrokkenen, en belemmerde de opsporing van Faber.”

Mark Deuze, hoogleraar mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam, noemt de zaak-Faber een klassiek voorbeeld van een mediahype. “En in zulke gevallen nemen journalisten beslissingen die niet altijd even gelukkig zijn.”

 

1 reactie

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

  1. 1. Herman Spinhof, 13 oktober 2017, 19:27

    Idd ongepast, echter mediacode is niet nodig, journalisten moeten weer leren om zich niet als cowboys/-girls (weet ff niet hoe je dat genderneuraal zegt) te gedragen, fatsoenlijk dus. Van Telegraaf tot RTV Utrecht en alle andere media die zich als lijkenpikkers hebben gedragen.