Mediaorganisaties sturen brieven naar Letschert: hervorm Woo nog niet

De organisaties willen dat het nieuwe kabinet investeert in informatiespecialisten, dat Woo-ambtenaren een onafhankelijke mandaat krijgen binnen elk ministerie, interne processen minder tijd kosten en minder handtekeningen vereisen. Ook willen ze dat de regering gebruik gaat maken van best practices aan de hand van een door de VVOJ en Open State Foundation geschreven witboek.

De Woo moest overheden transparanter maken, schrijft het collectief. “Zij moest ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Deze beloften zijn helaas nog niet waargemaakt. De overheid moet eerst haar eigen processen verbeteren voordat geoordeeld kan worden of de wet goed functioneert.”

De organisaties wijzen erop dat de overheid prematuur is met de voorstellen van ambtenaren om de wet te hervormen. Ministeries en besturen kampen met een grote achterstand op de informatiehuishouding. Maar vooral de cultuur van het bestuur speelt een grote rol volgens het collectief. Bestuur en ambtenarij zouden transparantie niet als fundamenteel voor een functionerende democratie zien maar als risico.

De wet wordt op dit moment nog onderzocht en geëvalueerd, een standaardprocedure binnen vijf jaar na het invoeren van een wet. De organisaties kunnen het zich niet voorstellen dat de wet nu al hervormt zou worden.

Spoon en Open State Foundation
Ook de Open State Foundation en de expertisecentrum SPOON hebben een brief gestuurd naar de Tweede Kamer over de Woo. De organisaties keurde sommige van de initiatieven en voorstellen goed, maar wijzen ook op de onjuiste informatie en beweringen van ambtenaren. Als positief worden de voorstellen voor het stroomlijnen en toepassen van de innovaties gezien.

Tegelijk gaan de organisaties fel in tegen het door de ambtenaren en politici geschetste beeld dat de administratieve last en problemen bij de aanvragers zouden liggen. Het toelaten van ‘algemeen belang’ als uitsluitingsgrond zou bovendien het einde van de Woo betekenen.

Ook worden er meerdere suggesties gedaan die niet door de ambtenaren waren genoemd. Zo zou het bestuur de Woo moeten zien als dienstverlening aan de burger, moet er ook naar de baten van de wet worden gekeken in plaats van alleen maar de kosten en moeten Woo en informatiespecialisten de ruimte krijgen om het zoekproces te verbeteren. De Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) zou een echte autoriteit met bevoegdheden moeten worden en de overheid moet een documentenregister invoeren.

Lees hier het position paper van SPOON en de Open State Foundation: Woo_-_reactie_op_formatiepaper_van_BZK.pdf

Woede bij onderzoeksjournalisten
De Woo kwam vorige week in het nieuws door uitspraken van CDA-fractievoorzitter Henri Bontebal en voorstellen van ambtenaren aan formateur Buma. Onderzoeksjournalisten waren woedend over de voorstellen. Tim Staal van SPOON en Investico reageerde verontwaardigd: “De overheid creëert een probleem door de wet op een onpraktische manier uit te voeren en legt de schuld bij de indieners omdat die te grote verzoeken zouden indienen.”

Lees hier de volledige brief: Brief_aan_informateur_Letschert_18-12-2025.pdf