Voorzitter Vereniging Veronica richt Omroep Blauw op en maakt huidige tijdschriftleden automatisch lid

Dit blijkt onder meer uit het vertrouwelijke beleidsplan van Omroep Blauw uit maart 2024, dat in handen is van Villamedia. “Vereniging Veronica heeft een aantal keer een wezenlijke rol gespeeld in de evolutie van de Nederlandse media”, aldus dit plan. “Met het oprichten van vereniging Omroep Blauw herneemt de vereniging haar rol als mede-drager van het publieke omroepbestel.”

Albrecht is al veertien jaar voorzitter van de Vereniging Veronica, die lang voor zijn aantreden een omvangrijk vermogen overhield aan de verkoop van de roemruchte omroep van die naam, en van de bijbehorende omroepgids. Die was ooit het grootste tijdschrift van Nederland, met een miljoen abonnees. De honderdduizend abonnees die de Veronica Superguide nu nog over heeft waren automatisch lid van de Vereniging Veronica - al hadden de meesten daar geen idee van. De gids is al jaren eigendom van DPG Media.

Door de vereniging vorig jaar in tweeën te splitsen, hebben Albrecht en zijn medebestuurders die honderdduizend abonnees automatisch lid gemaakt van de nieuwe vereniging Omroep Blauw. Deze kreeg een startkapitaaltje mee van 10.001 euro. Het resterende Veronica-vermogen van 72,5 miljoen euro bleef achter in de oude vereniging, die vervolgens werd omgezet in een stichting. Albrecht en de zijnen kunnen dat kapitaal nu geheel naar eigen goeddunken investeren, zonder nog leden om toestemming te hoeven vragen.

Voorkennis of belangrenverstrengeling?
Het beleidsplan van Omroep Blauw komt inhoudelijk sterk overeen met het eerdere advies aan de minister van Media over hervorming van het bestel door het Adviescollege Publieke Omroep, beter bekend als de Commissie Van Geel. Yoeri Albrecht zat in dat college als onafhankelijk adviseur over de toekomst van het bestel.

Een half jaar na verschijning van het advies dat hij zelf hielp formuleren, stichtte hij Omroep Blauw. Villamedia legde hem onder meer de vraag voor of hier geen sprake was van voorkennis en van belangenverstrengeling. Albrecht reageerde niet op de vragen van Villamedia. Voorzitter van Veronica werd hij in februari 2011, drie maanden nadat hij algemeen en artistiek directeur was geworden van het Amsterdamse debatcentrum De Balie.

Veronica en haar dochters - inclusief Omroep Blauw - zijn ingeschreven op het adres van De Balie, worden van daaruit gerund en delen ook hun bestuurders met het debatcentrum. Veronica-bestuurders Teun Gautier en Eline Blaauboer verhuisden mee naar de gelijknamige stichting. Gautier werd ook bestuurder van Omroep Blauw, al heeft hij beide functies inmiddels neergelegd. Hij wil niet zeggen waarom (Teun Gautier wilde vooraf geen vragen beantwoorden voor ons artikel. Na publicatie liet hij weten dat hij, anders dan het artikel stelt, nog steeds bestuurder is bij Omroep Blauw, JR/KvK). Omroep Blauw heeft als telefoonnummer het mobiele nummer van Barbara Kaufman, oud-bureaumanager van Veronica en tegenwoordig ‘Director Finance & Donations’ bij de Stichting Veronica.

Het juridische traject dat tot de oprichting van Omroep Blauw leidde is de laatste stap naar deze vrijwel volledige personele en organisatorische unie. Na het beleidsplan uit maart 2024 volgde twee maanden later een “voorstel tot splitsing” van de Vereniging Veronica in twee verenigingen, waarvoor instemming vereist is van de leden van Veronica en goedkeuring door de rechter.

Lang voordat die waren verkregen werd de vereniging Omroep Blauw opgericht, al op 8 april 2024. Pas op 11 juli werd het splitsingsvoorstel aangenomen, tijdens een vergadering van het bestuur met de ledenraad en de verenigingsraad. Na goedkeuring door de rechtbank Amsterdam volgde op 3 oktober 2024 de omzetting van de oude vereniging in een Stichting Veronica. 

Abonnees Superguide gaan mee naar nieuwe omroep
Onduidelijk is of, en zo ja, hoe, waar en wanneer, de leden zijn opgeroepen voor deze vergadering met ingrijpende gevolgen, laat staan hoeveel leden daar aanwezig waren. De statuten schrijven zo’n oproep voor; in het verleden werden zij ruim van tevoren opgeroepen via een advertentie in de Veronica Superguide. Albrecht reageert niet op vragen hierover. Martijn Albers, de Amsterdamse notaris die de omzetting begeleidde, acht zich ‘verplicht tot geheimhouding ten aanzien van al hetgeen hij uit hoofde van zijn werkzaamheid kennisneemt’.

De abonnees op de Superguide zijn automatisch mee overgegaan naar de nieuwe omroep. “Omroep Blauw heeft bij oprichting 100.000 leden”, stelt het beleidsplan dan ook. “Het zijn mensen die een abonnement hebben op Veronica Superguide en daardoor ook lid zijn van Omroep Blauw.” Om hen ook te maken tot leden “in de zin van de omroepwet” is volgens het beleidsplan nog één aanvullende stap nodig: “Daarvoor moeten de leden een omroepbijdrage van 8,50 euro betalen.”

Van artikel 3.1.a in de Mediawet mag een omroep leden werven door bijvoorbeeld een korting te geven op een programmablad van de omroepvereniging - zolang die korting niet hoger is dan de verplichte jaarcontributie van 8,50 euro. In principe kan Stichting Veronica aan uitgever DPG Media 850 duizend euro overmaken waardoor, ook voor de wet, de 100 duizend leden ineens omroeplid zijn. Ook op vragen daarover reageert Albrecht niet.

Het beleidsplan stelt dat er een marktonderzoek is uitgevoerd onder de lezers van de Veronica Superguide. Al blijft onduidelijk hoe, wanneer en door welk bureau dit is gedaan. Uit dat onderzoek “is gebleken dat het betrokken mensen zijn die media consumeren en liberaal-burgerlijke waarden delen.” Omroep Blauw wil “deze groep mobiliseren en, als collectief, toe laten treden tot het omroepbestel, mogelijk in samenwerking met een andere omroep.”

Piratenschip
Veronica begon ooit als een commercieel radiostation voor popmuziek, dat uitzond vanaf een ‘piratenschip’ op de Noordzee, omdat commerciële omroepen in die tijd verboden waren in Nederland. Later trad de omroep toe tot het publieke bestel, om weer later opnieuw commercieel te gaan. Maar afgezien van die woelige geschiedenis was Veronica altijd apolitiek gebleven. Als omroep heeft Veronica nooit ‘liberaal-burgerlijke’ of enige andere politieke waarden voorgestaan. Het is dan ook de vraag of Omroep Blauw een maatschappelijke stroming vertegenwoordigt, zoals de Mediawet vereist.

Stichting Veronica heeft vergelijkbare statutaire doelstellingen als de voormalige vereniging van die naam: “Bijdragen aan de ontwikkeling van een vitaal en duurzaam medialandschap mede ter bevordering van een democratisch staatsbestel”, deels via “het bevorderen en bewaken van een onafhankelijke basis voor informatie- en nieuwsvoorziening”. Vereniging Veronica investeerde in het verleden onder meer in NRC Media en persbureau ANP. Beide belangen zijn al jaren geleden afgestoten.

Advies Commissie-Van Geel
In maart van dit jaar is Ronald Ockhuysen toegetreden tot het bestuur van Stichting Veronica. Ockhuysen is algemeen directeur van de VandenEnde Foundation, de goede-doelenstichting van mediamiljardair Joop van den Ende.

Het is de vraag of Omroep Blauw wel toekomst heeft, als het publieke bestel wordt hervormd zoals de demissionaire minister van Media Eppo Bruins dat voor ogen heeft. Albrecht hielp zelf de lijnen uitzetten voor die hervorming, in het kader van het advies van de commissie-Van Geel. Maar Bruins wil het bestel beperken tot vijf of zes ‘omroephuizen’, waarvoor de huidige ledenomroepen fusies en samenwerkingen moeten aangaan. Voor een zelfstandige nieuwe toetreder als Omroep Blauw is in dat bestel geen plaats.

Het beleidsplan van de omroep voorziet al wel in zo’n samenwerking. Als derde pijler van verenigingsactiviteiten staat namelijk: “het onderzoeken en mogelijk aangaan van samenwerkingen met andere omroepverenigingen, als fusie- of als samenwerkingspartner.”