— zaterdag 23 februari 2019, 20:00 | 0 reacties, praat mee

Voorbespreking: Poetins waarheid volgens Peter Pomerantsev

© Tegenlicht (VPRO)

De Brits-Russische documentairemaker en schrijver Peter Pomerantsev werkte tien jaar lang voor de Russische televisie tijdens Poetins presidentschap. Hij zag van dichtbij hoe de media het steeds moeilijker kregen om althans nog een beetje onafhankelijke koers te varen - tot ze uiteindelijk moesten capituleren. Over Pomerantsev is een documentaire gemaakt die zondagavond 24 februari bij Tegenlicht (VPRO) wordt uitgezonden. Villamedia bekeek de documentaire vooraf.

Het beetje democratie dat onder de Jeltsin-jaren was opgebloeid is door Poetin in korte tijd teniet gedaan - via machtspolitiek en bedreiging worden de media naar de hand gezet van het Kremlin. Opmerkelijk daarin is de rol van de in het Westen niet erg bekende, maar oppermachtige Vladislav Soerkov, een cynische reclameman die eind jaren 90 is overgestapt naar het campagneteam van Poetin.

Deze Soerkov krijgt bij het aantreden Poetin in 2000 zomaar de functie van plaatsvervangend hoofd van de regering en voert met harde hand controle over de media. ‘Iedere vrijdag krijgen de kranten en de nieuwsstations op het Kremlin instructies over wat wel en niet mag worden uitgezonden. Ook de gasten voor de Russische talkshows worden voorgeschreven’, stelt Pomerantsev in de Tegenlicht-documentaire Poetins waarheid volgens Peter Pomerantsev.

Hij schetst een ontluisterend beeld hoe Soerkov in opdracht van Poetin een realityshow van de politiek maakt waarin feit en fictie volstrekt door elkaar lopen. Zo zien we Poetin op de Amerikaanse televisie glashard ontkennen dat Rusland troepen heeft gestuurd naar de Oekraïne, terwijl kort daarop eer betoont aan de Russen die er waren gestationeerd.

Alles is fake, wil Pomerantsev maar zeggen, de waarheid zet je in hoe en wanneer het uitkomt.

Toen hij na tien jaar in Moskou terugkeerde naar Londen ontdekte hij met verbazing en afgrijzen dat in het Westen hetzelfde gebeurt. Ook hier lopen feit en fictie steeds meer door elkaar. Hij verwijst in dit verband naar Trump. Maar ook naar de Brexit, die door politici wordt aangegrepen om een dramatische realityshow weg te geven, terwijl het om ‘een volstrekt abstract begrip’ gaat dat – bij gebrek aan grote ideologieën - door politici bewust is gecreëerd om zich te kunnen profileren.

Tegenlicht toont in deze documentaire via een uitgebreid interview met Pomerantsev –afgewisseld met nog weinig vertoonde beelden van Poetin – een somber beeld van hoe Westerse politici in navolging van Poetin hun pr-machines informatieoorlogen laten voeren en het publieke debat bepalen. De journalistieke media worden hiermee volgers van de show, in plaats van dat ze zelf de agenda kunnen bepalen.

Poetins waarheid volgens Peter Pomerantsev onder regie van Shuchen Tan, VPRO’s Tegenlicht, 24 februari, NPO 2 om 21.05. Terugkijken kan hier.

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.