Villamedia test datavisualisatietools: van data naar grafiek

CHARTBLOCKS
Een interactieve visualisatie maken hoeft niet ingewikkeld te zijn. ChartBlocks laat dat goed zien. De in Groot-Brittannië gebouwde tool belooft je in een paar minuten van data naar visualisatie te brengen. Hoewel ChartBlocks daarin niet uniek is – de andere tools in deze test zijn ook allemaal snel en goed – maakt de tool het maken van een visualisatie wel héél idiot proof.

Data invoeren bij ChartBlocks kan op twee manieren. Je uploadt ofwel een Excel- of csv-bestand óf je kopieert de data rechtstreeks naar een spreadsheet in de tool zelf. De tool probeert hierna meteen te achterhalen welke kolommen en rijen data bevatten en in welke vakken zich de labels bevinden die vertellen wat al die cijfertjes nou moeten voorstellen. Vervolgens is het een kwestie van een type visualisatie selecteren (de keuze is beperkt tot staaf-, lijn-, gebieds-, spreidings-, taart-, donut- en verkiezingsdiagrammen), de relevante data selecteren en een sjabloon kiezen.

Een van de sterke punten van ChartBlocks is dat je je visualisatie ook hierna nog makkelijk aanpast. Visualisaties zijn volledig naar smaak bij te stellen, maar je wisselt ook gemakkelijk nadien nog van type grafiek. Komt je lijndiagram toch beter tot zijn recht als staafdiagram? Dan is dat met twee of drie klikken gefixt. Visualisaties zijn vervolgens te downloaden als PDF, afbeelding, vectorbestand of PostScript (een type programmeertaal dat tekst en afbeeldingen beschrijft). Embedcodes maken, zodat je de visualisatie kan insluiten op je website, is ook zo gebeurd.

Hoewel dat allemaal prima werkt, ging ChartBlocks bij onze test af en toe de mist in. Het verschil bepalen tussen data en labels ging een enkele keer mis (wat makkelijk te herstellen bleek), en na het uploaden van Excel-bestanden kregen we meerdere keren een lege grafiek terug. Heel uitgebreid is ChartBlocks ook niet, maar dat is niet per se een negatief punt. Voor simpele visualisaties is de tool uitermate geschikt. Met het gratis abonnement mogen visualisaties maandelijks 50.000 keer worden bekeken. Betaalde abonnementen zijn er voor 16,50 euro en 55 euro per maand en geven je een veelvoud daarvan. En die prijs is aanzienlijk lager dan bij van concurrentie.

Gebruiksgemak: ***
Veelzijdigheid: **
Bruikbaarheid gratis variant: ***
Prijs: *****

Deze visualisatie is gemaakt met ChartBlocks en laat zien hoe gebruiksvriendelijk we iedere visualisatietool vinden (op een schaal van één tot vijf).

DATAWRAPPER
Datawrapper was een paar jaar geleden mijn favoriete tool om data mee te visualiseren. Maar toen er in rap tempo diverse concurrenten bij kwamen, raakte het Duitse bedrijf op achterstand. Dat zat hem onder andere in de harde grens die Datawrapper hanteerde: visualisaties die met de gratis versie van de software werden gemaakt, konden in 2016 bijvoorbeeld maximaal tienduizend keer worden bekeken. Wie zijn visualisaties vaker wilde laten zien, moest de knip trekken.

Die harde grens is er inmiddels alweer een tijdje af bij Datawrapper. En ook de functionaliteit van de tool heeft een flinke upgrade gekregen. Net als de andere datavisualisatie-tools in dit overzicht is een visualisatie maken in Datawrapper een kwestie van data uploaden, je visualisatie finetunen en hem vervolgens embedden of downloaden. De tool kan uit de voeten met csv-bestanden en Excel, maar laat je ook data handmatig invoeren, linken naar een externe dataset of een koppeling maken met een Google Sheet. Handig aan die laatste: voer je een wijziging door in je Google Sheet, dan past Datawrapper je visualisatie automatisch aan.

Met Datawrapper kun je in totaal twintig verschillende soorten visualisaties maken. Die variëren van taartdiagrammen en lijndiagrammen tot kaarten en staafdiagrammen. Tot zover niet veel anders dan bij de concurrentie. Waar Datawrapper echt het verschil maakt, is met de kleine handigheidjes die de tool biedt. Zo controleer je met één muisklik of je visualisatie ook goed te begrijpen is voor personen die lijden aan kleurenblindheid. Daarnaast past Datawrapper automatisch de kleuren van je visualisatie aanpassen, wanneer bezoekers je website liever bekijken in de donkere weergave.

Ook fijn is dat Datawrapper je teams laat maken, zodat je samen met collega’s aan visualisaties kunt werken. Anders dan bij bijvoorbeeld Flourish, is werken in teams volledig gratis. Wie visualisaties in zijn eigen huisstijl wil kunnen opmaken en bijvoorbeeld logo’s wil toevoegen, moet daarvoor wél een betaald abonnement afnemen (vanaf 4990 euro per jaar).

Gebruiksgemak: ****
Veelzijdigheid: ***
Bruikbaarheid gratis variant: *****
Prijs: ***

Deze visualisatie is gemaakt met Datawrapper en laat zien hoe veelzijdig we iedere visualisatietool vinden (op een schaal van één tot vijf).

VILLAMEDIA’S KEUZE: FLOURISH
Van alle tools die we hier bespreken, is Flourish veruit het veelzijdigst. De tool laat je tientallen verschillende soorten visualisaties maken. En daar komen er nog steeds meer bij. Natuurlijk zijn er de standaard visualisaties als lijngrafieken, taartdiagrammen, staafdiagrammen en geografische kaarten. Maar met Flourish knutsel je ook (bijna) net zo snel spreidingsdiagrammen, heatmaps en Sankey-diagrammen in elkaar.

De tool laat je daarnaast sliders maken waarmee je twee afbeeldingen met elkaar kunt vergelijken, laat je een interactieve quiz bouwen, kan lijnen op een driedimensionale wereldbol trekken om stromen tussen steden te laten zien en kan uitslagen van sportwedstrijden voor je animeren. En dan is deze opsomming nog steeds niet compleet.

Minstens net zo belangrijk als de veelzijdigheid van Flourish is zijn gebruiksgemak. Een standaard grafiek maken is een kwestie van je data invoeren in een veld, of deze uploaden. Flourish kan uit de voeten met Excel-, CSV-, TSV-, JSON- en GeoJSON-bestanden. Tijdens het invoeren van je data, laat Flourish je live een preview zien van het voorlopige resultaat. Google Spreadsheets gebruiken kan ook, al moet je daarvoor wel een betaalde abonnement nemen. Dat betaalde abonnement laat je je visualisaties ook weergeven in je eigen huisstijl en laat je met meerdere mensen tegelijk aan een visualisatie werken. Bedrijfsabonnementen zijn beschikbaar vanaf 4000 dollar per jaar.

De enorme keuze aan visualisaties brengt als risico met zich mee dat je als gebruiker jezelf soms een beetje verdwaalt kunt voelen. Ook bij het finetunen van je visualisatie heb je zoveel te kiezen, dat een moeilijke beslisser soms meer tijd kwijt kan zijn dan hij zou willen. Een andere bijzondere functie is de zogenoemde ‘Stories’-mogelijkheid. Daarmee laat je gebruikers gemakkelijk bladeren door visualisaties die in elkaars verlengde liggen.

Gebruiksgemak: ****
Veelzijdigheid: *****
Bruikbaarheid gratis variant: ****
Prijs: ***

Deze visualisatie is gemaakt met Flourish en laat zien hoe bruikbaar we de gratis variant van iedere visualisatietool vinden (op een schaal van één tot vijf).

LOCALFOCUS
Het kan je bijna niet ontgaan zijn dat LocalFocus eind vorig jaar werd overgenomen door het ANP. Het was de volgende logische stap voor het datajournalistieke platform, dat sinds zijn lancering in 2013 uitgroeide van een tool die gebruikers snel visualisaties in elkaar laat zetten (en een redactie die zelf ook journalistieke visualisaties maakte) tot een volledige datajournalistieke dienst.

De combinatie van gebruikers zelf laten sleutelen en tegelijkertijd professionele diensten aanbieden maakt LocalFocus uniek in dit overzicht. Het platform verzamelt statistieken voor abonnees, door data van internet te schrapen en wob-verzoeken in te dienen. Gebruikers die er zelf niet uitkomen met hun visualisatie, kunnen dat werk ook uitbesteden aan het team van LocalFocus.

Voor het maken van de meeste visualisaties heb je die hulp waarschijnlijk niet nodig. LocalFocus werkt heel intuïtief. Na registratie kies je of je een visualisatie, kaart, tabel of slideshow wil maken. Data invoeren doe je door gegevens in LocalFocus te plakken of door een Google Spreadsheet te koppelen. De tool interpreteert de data en toont ook een voorbeeld van je visualisatie. Ontbreken er datapunten? Dan geeft LocalFocus helder aan waar het misgaat.

Wat visualisaties betreft, kun je kiezen uit spreidingsplots, staaf-, lijn en donutdiagrammen. Maar LocalFocus onderscheidt zich vooral met zijn kaartentool, waarop je bijvoorbeeld per wijk in een gemeente een verkiezingsuitslagen kunt laten zien. Omdat zaken als bestuurslagen, treinstations, buurten, veiligheidsregio’s en arbeidsmarktregio’s zijn voorgeprogrammeerd, is het maken van een kaart slechts een invuloefening. Wil je tot slot meerdere visualisaties na elkaar laten zien, dan maak je daar net zo snel een slideshow voor.

LocalFocus is typisch zo’n tool die je snel oppikt, maar die uitgebreider is dan hij lijkt. De tool is dertig dagen gratis te gebruiken. Abonnementen zijn er vanaf 500 euro per maand en laten je ook samen met collega’s aan visualisaties werken. Duurdere abonnementen geven je onder andere ook toegang tot branchedata van het ANP.

Gebruiksgemak: *****
Veelzijdigheid: ***
Mogelijkheden gratis variant: ***
Prijs: **

Deze visualisatie is gemaakt met LocalFocus en laat zien hoe we vinden dat de visualisatietools scoren wat betreft hun prijs (op een schaal van één tot vijf).