Afstudeerprijs Villamedia 2019

— maandag 29 juli 2019, 10:30 | 0 reacties, praat mee

Tom Kellerhuis: over HP/De Tijd, Joost Zwagerman en een glas wijn tijdens het interview

Tom Kellerhuis. - © Foto: Jean-Pierre Jans

Verslaafd aan de sportschool en een paar kilo te zwaar; een flinke wijncollectie alleen voor speciale gelegenheden; gestopt met roken en elk half uur een sjekkie; aan de PrEP en kerngezond; aan het roer van een opinietijdschrift dat neutraal is. Ontmoet Tom Kellerhuis, hoofdredacteur HP/De Tijd.

Wat vind je ervan? Tom Kellerhuis (55) kijkt trots over de redactievloer van HP/De Tijd. Het opinietijdschrift is sinds een paar maanden terug aan de Nieuwezijds Voorburgwal in Amsterdam, ooit de Fleet Street van Nederland. Kellerhuis wist via een bevriende makelaar een huurcontract te regelen voor een bescheiden souterrain en twee kamers daarboven. Genoeg voor de redactie die volledig uit freelancers bestaat. De verbouwing is alleen nog steeds niet af. Kellerhuis doet zijn werk met achter zich een wirwar aan kabels. Van de stress is hij weer gaan roken. De anti-rookmiddelen zijn besteld, verzekert hij. Dit is zijn laatste pakje shag.

We verkassen naar het terras van brasserie Carstens waar hij op mijn verzoek een tafeltje heeft gereserveerd. Met een man die tot vijf jaar geleden in de keuken van sterrenrestaurants werkte, eet je geen broodje kaas. Helaas serveert chef-kok Maik Kuijper (jarenlang chef bij driesterrenzaak de Librije) vandaag geen lunch. Restaurantmanager Timo van der Stad duikt zelf de keuken in en laat ons desondanks wat lekkers proeven. Hij serveert er drie mooie wijnen bij en een hele straffe cocktail als afsluiter.

Hoe gaat het met HP/De Tijd?
‘Naar omstandigheden gaat het best goed. Maar je weet hoe de markt is. Tot vorig jaar was het stabiel tot lichte groei. Dit jaar zien we een stevige daling met name in print en met name in de foodsector. Onze doelgroep lijkt steeds minder in de supermarkt te komen, en bestelt de boodschappen online. En daar zijn wij nog niet. Dus ik wil dat wij als de bliksem bijvoorbeeld kassakoopje worden op AH.nl. Dat wordt nu aan gewerkt.’ Wat later in het gesprek: ‘Het is toch een vorm van monumentenzorg aan het worden. De familie De Leeuw (eigenaar van mediabedrijf Audax, waar HP/De Tijd onderdeel van is, red.) wil gelukkig bijdragen aan het in stand houden van HP/De Tijd.’

Gaat er dan net als bij Vrij Nederland 5 ton per jaar bij?
‘Over bedragen kan ik niks zeggen, maar bij VN doen ze dat alleen als de voltallige redactie, op de hoofdredacteur na, opstapt. De familie is er mee begaan, maar het is te vroeg om daar nu al over te praten. Er wordt gewerkt aan een plan. We gaan met het merk misschien wel meer doen, een platform bouwen met verschillende activiteiten. En we zijn begonnen met de digitale betaalmuur op de site. Daar moet je toch op termijn tien- tot twintigduizend abonnees zien binnen te halen, wil je een toekomst hebben. Voor nu heb ik het blaadje uit het slop getrokken. We hebben nog steeds een verkochte oplage van ruim 21.000 exemplaren. Dat is meer dan tien jaar geleden.’

We drinken van de witte wijn. Hoeveel wijn hoort er bij een interview?
‘Is dit een serieuze vraag? Ik vind het wel lekker om te drinken om de tongen los te maken. Soms kun je het beter niet doen. Ruim vijfentwintig jaar geleden interviewde ik Jan Cremer. Ik zat al aan de volle glazen bier en wodka en had een setje voor hem klaar staan. Bestelde hij jus d’orange. “Anders ga ik allemaal rare dingen zeggen”, zei hij. Ik dacht: dat is precies de bedoeling. Ondertussen kon ik niet meer stoppen. Dus aan het eind was ik katjelam. En toch is het een heel goed interview geworden. Maar dat kwam door Jan, niet door mij.’

Moet een interview kloppen?
‘Altijd. Ik kan mij een interview herinneren van Bibeb met Gerard Reve waarin hij zulke rare dingen zei, dat Bibeb de dronkenschap van de geïnterviewde erbij verzonnen heeft. Dat vind ik een doodzonde. Dan vernachel je de waarheid. Mijn kracht ligt in het portretterende interview. Alles wat besproken wordt tijdens het interview, mag ik gebruiken. Tenzij het uit de context is gerukt of feitelijk onjuist is. En zaken die off the record zijn, dienen vooraf te worden gemeld. Maar als iemand een keer per ongeluk iets raars zegt, dan is het soms bespreekbaar om het te verwijderen. Een portretterend interview is tenslotte een samenspel. Zeker als je, zoals ik onlangs, regisseur Martin Koolhoven 8,5 uur lang sprak met veel drank en drugs. Uiteindelijk zaten we allebei in een ketamine-trip. Ik lag te kotsen over de vloer en ben maar naar bed gegaan, terwijl Koolhoven nog aan het oreren was. Toen ik wakker werd, lag hij naast me, in zijn linnen pak en zijn cowboylaarzen aan.’

Wel eens spijt gehad dat je iets uit een verhaal hebt gehaald?
‘Ik had zo’n twintig jaar geleden eens een heel koud interview met advocaat Gerard Spong. Ik kreeg anderhalf uur lang niets te drinken. Hij zat rianter en hoger aan zijn bureau dan ik. Dat werk. Zijn kantoor was op de begane grond met een raam. Mijn laatste vraag was: “Ben je niet bang dat je ooit door dat raam wordt afgeschoten?” Hij zei: “Welnee, criminelen zijn mijn beste vrienden”. Dat mocht er niet in. Verder stond het interview bol van allemaal rare uitspraken van hem maar daar maalde hij niet om. Omdat dit het enige was wat hij had op te merken, mocht hij het van mij veranderen in woorden van gelijke strekking. Een dag later wilde hij het hele interview aanpassen. Dat heb ik niet gedaan, terwijl hij dreigde met een kort geding. Alleen die ene zin heb ik aangepast. Je maakt afspraken en daar houd je je aan. Hoewel ik het wel jammer vond.’

tekst loopt door onder de foto


Hoe belangrijk zijn drugs bij een interview?
‘Niet. Nee. Ik gebruikte dat vroeger soms om mijn eigen onzekerheid te overwinnen. Dat met Koolhoven was meer iets tussen ons tweeën, en bovendien pas na gedane zaken. Meestal interview ik iemand straight in anderhalf uur. Als het in anderhalf uur niet lukt, dan lukt het in drie uur ook niet.’

Je hebt het laatste interview met Joost Zwagerman gemaakt. Dat duurde tien uur.
‘Dat was ook echt absurd. Ik vermoedde het al, maar werd het afgelopen weekeinde weer eens in dat vermoeden bevestigd dat het allemaal geënsceneerd lijkt te zijn door Joost, doordat ik bij toeval op een door hem geschreven essay uit 2013 stuitte over de Amerikaanse schrijver David Foster Wallace, die zichzelf thuis verhing in 2008. Ik was aanvankelijk helemaal niet geïnteresseerd in een interview met Joost. Ik hapte pas toe toen hij zei: “Ik wil je allerlei dingen gaan zeggen die ik nog nooit heb verteld”. Later heeft hij de afspraak drie keer afgezegd. Dat kwam door de medicatie en zijn ziektebeeld. Uiteindelijk is het interview doorgegaan en een paar dagen later pleegde hij zelfmoord.’

Wat voor gevoel houd je over aan dat interview?
‘Ik vond het in en in triest. Ik kon het niet bevatten. Ik vind het sowieso stompzinnig dat mensen hiervoor kiezen. Los van die zelfmoord was het een goed interview, alleen had het waarschijnlijk nooit zo goed verkocht als hij niet was doodgegaan. Daar heb ik wel een dubbel gevoel aan overgehouden. Maar ik ben in de eerste plaats een journalist die zijn werk probeert te doen. Ik was erg getroffen door zijn dood. Ook doordat we lang hebben gepraat, ik hem goed kende en we nog allerlei plannen hadden. Ik lag bijna in te dutten toen ik om 23.00 uur op de avond gebeld werd dat hij de hand aan zichzelf had geslagen en ben meteen aan het werk gegaan, tot in de vroege uurtjes. Ik had hem al een versie van het interview gestuurd, die hem nooit meer heeft bereikt. Ik heb alle passages over zelfmoord die er nog niet in stonden verder uitgewerkt en heb het interview daarmee aangevuld.’

Bij de introductie van je nieuwe site schrijf je dat HP/De Tijd gaat over waarheidsvinding. Welke waarheid vind je met drank en drugs op?
‘Laat ik vooropstellen dat ik nooit heb gedronken of gebruikt als ik schreef. Je moet je kop erbij houden. Maar een interview is 80 procent voorbereiding. Dus dan kan het tijdens het fysieke gesprek. Mijn drank- en drugsgebruik en mijn jeugd liepen tot diep in mijn veertigste levensjaren. Als ik dat nog zou doen, zou ik niet meer leven. In mijn Haagse Post-tijd was het drie, vier dagen helemaal down the drain en dan drie dagen in je nest liggen en tussendoor nog stukken schrijven. Mijn moyenne was, als je dat met nu vergelijkt, laag in die tijd. Honderd pagina’s per jaar. Ik maakte tien grote interviews. Kat in het bakkie. Toen ik freelancer werd, merkte ik dat ik voor de helft van het geld vijf keer harder moest werken. En ik ben gewoon niet kapot te krijgen. Ik zit aan de PrEP tegenwoordig, een middel ter preventie van hiv. Dan moeten je nieren en lever goed zijn, en elke drie maanden worden getest. Ik bleek de beste waardes te hebben die je kunt krijgen. Ik zei tegen die arts: “Je moest eens weten wat er allemaal doorheen is gegaan”. Dankzij de PrEP kan ik zonder meteen aan de dood te hoeven denken eindelijk mijn jeugd beleven. Want toen ik rond mijn achttiende seksueel actief werd, brak de pleuris uit. Jaren leefden we door de gevreesde ziekte Aids in doodsangst. Die gasten die toen wel hun seksleven botvierden zijn bijna allemaal overleden. Het is zo’n bevrijding.
Ik vind dat iedereen moet doen wat hij wil: vrijheid, blijheid. Dat vind ik ook met HP/De Tijd. Wij wijzen nergens met het vingertje. Dat wordt ons wel eens onterecht verweten. We hadden met de Europese Verkiezingen het verhaal van onze sterreporter Ton F. van Dijk over de onkostenvergoeding van Sophie in ´t Veld. Dan krijg je de hele tijd mensen die roepen ‘jullie deden dat om D66 te beschadigen’. Onzin. Wij zijn slechts de boodschapper, en het verhaal deugde van A tot Z.”

Tekst gaat door onder de foto

Is HP/De Tijd links, rechts?
‘We zijn pragmatisch en neutraal. Het enige opinieblad zonder uitgesproken politieke kleur. Dat is ook onze kracht. We zoeken uit. En we geven wel degelijk meningen. Die zijn soms links, en soms rechts. Het is niet één kant op. Ik heb in 2017 een interview gemaakt met Thierry Baudet. Daarin flirt ik een beetje met hem, maar pest hem ook. Aan het eind vraagt hij: “Ik ben benieuwd hoe je over tien jaar op mij terugblikt.” Waarop ik zeg: “Misschien zijn we dan wel vrienden en ben ik lid van je beweging.” Waarop hij zegt: “Of staatssecretaris van Propaganda in het kabinet-Baudet I.”
Daar kwam met name vanuit de Volkskrant fikse kritiek op. Want van die krant mag je niet flirten met rechts. Ook niet als het spel is. Zoiets ontstaat gewoon tijdens het gesprek. En ik steek niet onder stoelen of banken dat ik twee keer op zijn partij heb gestemd. Niet op Baudet, maar op Hiddema. Dat is een goede vriend van mij. Maar na Baudets enge laatste overwinningstoespraak ben ik er een beetje van teruggekomen. Het is mijn club niet. Maar noem een partij waar ik wel bij wil horen: ik zou het niet weten. Waarom zou ik mij dan met mijn blaadje aan een bepaalde politieke stroming verbinden? In die zin was ik voor Jacques de Leeuw, die me bij de HP heeft gehaald, misschien ook wel de ideale kandidaat. Ook hij vond dat een hoofdredacteur onafhankelijk moet zijn en zijn koers niet te veel op een politieke kleur moet vastpinnen.”

Staat in HP/De Tijd jouw kijk op het leven?
‘Ik zie mijn functie bij HP/De Tijd niet als een baan, maar als een levenswijze. Het voelt helemaal niet als werk. En je krijgt via HP/De Tijd wel degelijk ook mijn visie op het leven en de wereld. In de keuze van de stukken die we afdrukken. We noemen onze volgers, heel hip, geen abonnees meer, maar leden. Je wordt bij HP lid van een bepaald levensgevoel, een manier om in het leven te staan via de stukken die we publiceren. Er zijn gelukkig nog steeds mensen in Nederland, ook jongelui, die een anker zoeken. Een product waarbij ze iets meer richting krijgen over hoe in het leven te staan. En dat is wat we zijn.’

Ik zit hier met een pastoor aan tafel?
‘Nee zeg. Ik ben journalist. Maar wel eentje van katholieke huize.’

Bekijk meer van

Tom Kellerhuis HPDe Tijd Audax

Praat mee

VVOJ banner congres

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.