data als kans

— donderdag 29 september 2022, 10:55 | 5 reacties, praat mee

Thomas Bruning reageert op Hubert Smeets: ‘Desinformatie bestrijd je niet met censuur’

© Bart Maat / ANP

Als het om leven en dood gaat worden sommige zaken plotseling relatief. En niemand wil voor het karretje gespannen worden van een vijand, die kwaad in de zin heeft. Daarop is de NVJ zeker geen uitzondering. Maar dat mag niet betekenen dat grondrechten plotseling geen waarde meer hebben, dat schrijft algemeen secretaris van de NVJ, Thomas Bruning, in deze reactie op de ingezonden opinie van Hubert Smeets. Laatste wijziging: 30 september 2022, 07:55

Het is aan de journalistiek om zoveel mogelijk waarnemer te kunnen blijven van een strijd en bij de verslaglegging geen partij te kiezen, zelfs als een conflict ons heel nabij komt. En om dat te waarborgen dient de rechtsstaat wel te functioneren.

Zodat het publiek toegang houdt tot alle bronnen, ook die van propagandakanalen uit vijandige mogendheden, al was het maar om te kunnen zien hoe grote delen van het publiek in deze landen over het conflict worden geïnformeerd.

Wanneer regeringsleiders gaan bepalen wat het publiek wel of niet mag zien, op basis van normen, die niet in nationale parlementen wettelijk zijn vastgelegd, verliezen we de essentie van een rechtstaat uit het oog.

Dat is immers wat de Raad van Europese ministers in haar blokkadebesluit van een zestal Russische zenders heeft gedaan. En dat roept de vraag op of we datgene waarvoor we zeggen te strijden, zelf nog wel toepassen. Die vraag heeft de NVJ, in een coalitie van persvrijheids- en internetvrijheidsorganisaties en providers aan de Europese rechter voorgelegd. 

‘Vechten voor principes’
Wij willen niet Rusland en China achterna waar door het regime bepaald wordt wat het publiek mag zien en waar het regime bepaalt wat “ware” informatie betreft en wat als desinformatie wordt beschouwd.

Daar gaat deze kwestie óók over. Zelfs in een tijd waar we op voet van oorlog staan met Rusland moeten we in het oog houden dat we vooral vechten voor principes. Het principe van zelfbeschikking, democratie en de beginselen van een rechtsstaat.

Het volledig blokkeren van zenders en websites door de politieke macht is een middel dat een rechtsstaat niet past. Het is niet onze rol om propaganda te promoten of Rusland een goede dienst te bewijzen. Wat Hubert Smeets de NVJ daarover verwijt is pijnlijk en komt hard aan. Die oorlog zit ons ook buitengewoon dwars – dat is het grotere kwaad.

Maar feitelijk doen we iets geheel anders. Wij laten Rusland hiermee zien dat onze rechtsstaat wél functioneert en dat er ruimte is om kritiek op regeringsbesluiten te uiten en deze aan de rechter ter toetsing voor te leggen.

‘Gevaarlijk terrein’
De kern van onze vraag is om te beoordelen of politieke leiders een besluit tot een volledig verbod mogen nemen en of hierbij voldoende duidelijke en wettelijk
vastgelegde criteria zijn gehanteerd. Als politieke leiders, zonder borging vanuit de nationale parlementen mogen gaan bepalen wat ze als desinformatie beschouwen, betreden we immers een gevaarlijk terrein. 

Het gaat ons er zeker niet om RT en Sputnik te legitimeren als nieuwskanalen. Het zijn ook in onze ogen propagandakanalen, die niets met onafhankelijke journalistiek te maken hebben.  Het gaat ons erom dat de journalistiek en wetenschap en daarmee ook het bredere publiek tenminste kennis kan nemen van deze kanalen. Dat is iets geheel anders dan het promoten of actief onder de aandacht te brengen van dit soort kanalen in een programma-aanbod in de nieuws-zoekresultaten van Google of een social media-aanbieder.

Daarvoor moeten de distributeurs zelf verantwoordelijk blijven, waarbij de mediawet en de mediatoezichthouder de regie hebben. Niet de politiek.
Het feit dat social mediabedrijven en zoekmachines nog moeilijk aan te spreken zijn op het verspreiden van misleidende informatie is ook ons een doorn in het oog.
Maar dat moet je niet oplossen met een door regeringsleiders afgevaardigd algeheel verbod op basis van arbitraire criteria. Dat maakt potentieel alle regeringskritische of oorlogskritische informatie kwetsbaar.

Net als in de Tweede Wereldoorlog win je de strijd tegen een dictatuur door vast te houden aan het geloof in je eigen beginselen.
In dit geval betekent dit dat ons geloof in de kracht van onze onafhankelijke media zo sterk is, dat deze bestand is tegen de abjecte vorm van beïnvloeding, die Rusland ons via dit soort kanalen tracht op te dringen.

Zwitserland en Noorwegen kiezen voor deze lijn, waarin het geloof in de kracht van de eigen rechtstaat centraal staat en geen kanalen worden geblokkeerd. Wij vragen de Europese rechter en de landen van de Europese Unie hetzelfde te doen.

Bekijk meer van

Thomas Bruning NVJ NVJ

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

5 reacties

robert dulmers, 29 september 2022, 14:38

Een volwassen democratie kan fake-nieuws aan. En de kijker/lezer is geen kleuter. Thomas: houd je rug recht!

Eduard Bekker, 29 september 2022, 20:44

De RT-app (Duits) heb ik gewoon kunnen downloaden, dus de dagelijks trolberichten kan ik gewoon lezen.
Gisteren zou een Poolse ex-minister de Amerikanen hebben bedankt voor het opblazen van de Nordstream-pijpleidingen, bijvoorbeeld. Waarschijnlijk is dit niet waar.

Johan, 1 oktober 2022, 11:49

‘Het is aan de journalistiek om zoveel mogelijk waarnemer te kunnen blijven van een strijd en bij de verslaglegging geen partij te kiezen, zelfs als een conflict ons heel nabij komt. En om dat te waarborgen dient de rechtsstaat wel te functioneren’, lees ik in het artikel. Daar zondigt de staatsomroep NPO constant tegen door bijvoorbeeld over Klimaat en corona maar één geluid te laten horen en anderen (bijvoorbeeld wetenschappers) totaal niet aan bod te laten komen.

Peter Meijwes, 2 oktober 2022, 13:52

Het is niet slechts de taak van de journalistiek om waar te nemen. Het is ook de taak van de journalistiek om die waarneming te interpreteren en te verbinden met andere waarnemingen. Ook is het de taak van de journalistiek om hieruit conclusies te trekken en deze uit te leggen. Dat daaruit niet altijd eensluidende conclusies kunnen worden getrokken lijkt me duidelijk; zelf gewenst.
Maar soms zijn waarnemingen onvermijdelijk met waarheid verbonden. Eventuele ‘alternatieve’ waarnemingen kunnen dan gerust als obsoleet worden afgedaan.
Het belang van de journalistiek ligt hem erin dat deze obsolete berichtgeving wordt geduid. Niet in het vrijelijk toestaan ervan.

A. Graaff, 11 oktober 2022, 11:51

Bizarre kronkelredenering van TB: ‘Het is aan de journalistiek om zoveel mogelijk waarnemer te kunnen blijven van een strijd en bij de verslaglegging geen partij te kiezen, zelfs als een conflict ons heel nabij komt. En om dat te waarborgen dient de rechtsstaat wel te functioneren. ‘
Nou TB, blijf dan waarnemer. Kies dan géén partij - zoals je wel doet bij Ongeh NL of bij Wilders.

Alsof met dit verbod de rechtsstaat in gevaar komt… De meeste rechtsstaten verbieden belediging, smaad en laster en leugens.

In maart uitte ik al mijn kritiek op Bruning vanwege Russia T.
https://krapuul.nl/nvj-profeet-thomas-bruning-en-russia-today-als-dat-maar-goed-gaat/

Minpunt discussie met Smeets: Bruning gaat niet in op het inconsequentie-argument van Smeets en weerlegt dat niet. Slap. B protesteert inconsequent tegen Ongeh NL en ook tegen Wilders.

Definitie:  RT is geen journalistiek medium, omdat het zich niet houdt aan journalistieke normen zoals waarheidsvinding, onafhankelijkheid, hoor en w, en transparantie en is te vergelijken met de AH Bonuskrant of nieuwsbrieven/propaganda van politieke partijen (zie ook statuen van de NVJ voor definitie van ‘medium’)

Verbod EU: er zijn grenzen aan de vrijheid v M. RT heeft die al jaren duidelijk overschreden. Net zo goed als Ongeh NL, Wilders, Hitler en het FvD dat doen of deden. Dat blijft fout gaan en er zijn grenzen. Journalistiek is ook om na analyse te oordelen. Het is een eerbewijs aan de rechtsstaat dat de EU RT wil verbieden.

Prioriteit: Waarom steun aan RT voorrang geven? Is Russia T onze steun waard? Verloren zaak. Steun mij liever.

Kosten: wat kost deze rechtzaak in geld, reizen naar Straatsburg, externe advocaten, NVJ-manuren en manuren van bestuursleden?

Reactie van Bruning?

Arthur Graaff, 40 jr NVJ-Lid, vm. lid bestuur sectie FL,  coördinator ‘Herdenk nazi’s niet op Ysselsteyn’‘

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.