Afstudeerprijs Villamedia 2019

— dinsdag 22 oktober 2019, 10:06 | 0 reacties, praat mee

Strateeg Gonnie Spijkstra over atomiseren en het nut van meta-journalistiek

© Eva Roefs

Als een menu in een restaurant. Zo omschrijft Gonnie Spijkstra de manier waarop media een journalistiek verhaal het beste online kunnen presenteren. ‘Journalisten zijn nu vaak geneigd alleen hun belangrijkste verhaal – het hoofdgerecht – te delen. Maar als je daar andere verhalen omheen maakt, als allerlei gerechtjes, dan kun je een lezer een veel vollediger verhaal vertellen.’

En Spijkstra kan het weten: de laatste jaren hielp ze als strateeg diverse redacties met het bedenken van manieren om verhalen aan de man te brengen. Bij De Telegraaf groeide ze in 2,5 jaar tijd van social media manager tot contentstrateeg, en de kennis die ze opdeed paste ze sindsdien als freelancer toe bij de Volkskrant, Het Financieele Dagblad en de NOS.

Atomiseren kun je leren
Atomiseren, heet dat wat Spijkstra doet met een duur woord: ‘Je bedenkt elementen die op zichzelf een verhaal zijn, maar die ook bijdragen aan een groter verhaal. Bij het FD hebben we dat toegepast toen Gerrit Zalm in 2016 vertrok als bestuursvoorzitter van ABN Amro. Natuurlijk hadden we een exit interview, maar daar omheen maakten we ook andere verhalen, bijvoorbeeld over zijn liefde voor videogames. Dat samen gaf een heel compleet beeld van hem.’

Die ‘verschillende elementen’ kunnen van alles zijn: een artikel, een fotoreportage, een video, een podcast en al het andere dat je kunt bedenken. ‘Toen ik bij de Volkskrant werkte zijn we begonnen met het opzetten van ‘redactionele minicampagnes’: wat zijn onze belangrijkste verhalen en hoe kunnen we hier zoveel mogelijk aandacht voor krijgen?’ Als voorbeeld noemt Spijkstra een interviewreeks van journalist Fokke Obbema over de zin van het leven. ‘We hebben dat onderwerp op alle mogelijke manieren gebracht’, zegt Spijkstra. ‘Artikelen, video, podcasts, een evenement, een boek… we hebben er nog net geen scheurkalender bij gemaakt.’

Denken vanuit het verhaal
Maar verhalen aan de man brengen is meer dan het alleen maar op sociale media zetten. Spijkstra leerde dat in haar tijd bij De Telegraaf. ‘Toen ik daar in 2013 als social media manager begon waren het de hoogtijdagen van Facebook. De directie was heel blij met alle bezoekers die via Facebook kwamen. En dus werden er vooral verhalen op het platform gedeeld die het daar goed deden.’

Zoals een artikel over een olifant die na een lange gevangenschap vrijgelaten werd en precies op dat moment een traan over zijn wang liet rollen. ‘Zoiets trok veel verkeer, maar door alleen dat soort verhalen te delen verlies je je eigen identiteit. We hebben toen een nieuwe strategie opgezet waarbij we ons zijn gaan richten op de verhalen die pasten bij de missie van de krant. Die zijn we gaan delen.’

Story first noemt Spijkstra dat (niet toevallig ook de naam van haar bedrijf). Denken vanuit het verhaal en hoe dat het best tot zijn recht komt, en dus niet vanuit het platform. Maar ook: denken vanuit de lezer. Dat zorgt ook nog eens voor meer verbondenheid met het medium. Helemaal als je daarnaast ook nog eens laat zien hoe je verhaal tot stand is gekomen en waarom je het belangrijk vond om te maken.

Geen kunstje
Alleen één dimensionaal het nieuws vertellen is online niet meer genoeg, vindt Spijkstra. ‘Zeker niet in tijden van polarisatie en waarin mensen het nieuws soms niet helemaal begrijpen.’ Het is, in andere woorden, niet meer genoeg dat het nieuws klopt: je moet ook laten zien dát het klopt. Ze adviseert redacties om ook het verhaal achter het verhaal te vertellen. ‘Door te laten zien hoe je te werk bent gegaan wek je vertrouwen op. En je kunt tegelijkertijd laten zien hoe bijzonder je verhalen eigenlijk zijn.’

Een kanttekening bij dit soort meta-journalistiek: het werkt alleen als het ook echt iets toevoegt en wanneer je jezelf de maat durft te nemen. ‘Het moet geen kunstje zijn. Als je het alleen gebruikt als platte promotie, prikt de lezer daar zo doorheen.’

Wanneer je het goed doet krijgt je verhaal dus eigenlijk drie lagen. Je vertelt je verhaal zelf – het hoofdgerecht – , maakt met bijgerechten duidelijk waarom de lezer je verhaal moet lezen en je legt uit hoe je verhaal tot stand is gekomen.

 

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.