Rusland maakt jacht op in ballingschap levende journalisten

Zo hebben Russische autoriteiten de arrestatie van een in ballingschap levende journalist verzocht en zijn er twee nieuwe namen van journalisten toegevoegd aan hun lijst van gezochte verdachten. Er staan inmiddels ruim 95.000 namen op die lijst van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Zij lopen het risico gearresteerd te worden als ze Rusland binnenkomen.

Lijst gezochte verdachten
De rechtbank in Moskou heeft op 26 juni de voormalige presentator van staatsomroep Farida Kurbangaleeva bij verstek gearresteerd. Ze is aangeklaagd op beschuldiging van het rechtvaardigen van terrorisme en het verspreiden van “valse” informatie over het Russische leger nadat ze een soldaat van een pro-Oekraïense Russische paramilitaire groep op haar YouTube-kanaal had geïnterviewd.

De in Praag wonende journalist was een week eerder op de lijst van gezochte verdachten geplaatst en tot ‘buitenlands agent’ benoemd.

Vervolgd voor ‘ongewenste’ activiteiten
Daarnaast werden vijf journalisten vervolgd voor het werken met “ongewenste organisaties”, die niet in Rusland mogen opereren. Het gaat om Asya Zolnikova, werkzaam voor de in Letland gevestigde onafhankelijke nieuwssite Meduza, en vier journalisten van de in Letland gevestigde nieuwssite The Insider te weten Vladimir Romensky, oprichter en hoofdredacteur Roman Dobrokhotov, Timur Olevskiy en Timur Olevskiy.

Iedereen die deelneemt aan of werkt aan het organiseren van de activiteiten van dergelijke organisaties, riskeert tot zes jaar gevangenisstraf. Het is ook een misdaad om de inhoud van de organisaties te verspreiden of aan hen te doneren.

Buitenlandse agenten
Aleksandr Shurshev, hoofdredacteur van het onderzoeksinitiatief Khroniki (Chronicles Media), freelancer Olesya Gerasimenko en onderzoeksjournalist Sergey Yezhov van The Insider zijn op de lijst van ‘buitenlands agent’ geplaatst. 

Denis Kamalyagin, de in ballingschap levende hoofdredacteur van het onafhandkelijke dagblad Pskovskaya Guberniya en journalist Lyudmila Savitskaya hebben beiden boetes opgelegd gekregen op grond van de wetgeving inzake buitenlandse agenten.

Cel
Daarnaast zijn de afgelopen weken twee journalisten veroordeeld. Het gaat om journalist Evan Gershkovich, hij kreeg zestien jaar cel voor spionage. En Alsu Kurmasheva, een Russisch-Amerikaanse journaliste die voor Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) werkt, is in Rusland tot 6,5 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor het verspreiden van “valse informatie over het Russische leger”.

En eerder deze maand werd de onafhankelijke krant The Moscow Times van oprichter Derk Sauer bestempeld als “ongewenste organisatie”. Die beslissing komt voor Sauer niet als verrassing. Hij ziet het bijna als een aanmoediging, zei hij in gesprek met Villamedia.

Onafhankelijke berichtgeving
De Russische autoriteiten hebben sinds de oorlog in Oekraïne in 2022 de onafhankelijke berichtgeving in het land effectief aan banden gelegd. Honderden Russische journalisten zijn in ballingschap gevlucht, waar ze nu steeds meer worden lastiggevallen door de autoriteiten met boetes, arrestatiebevelen en gevangenisstraffen bij verstek. Ook wordt het joruanlisten steeds moeielijker gemaakt om verslag te doen vanuit het land. Zo trokken verschillende Nederlandse media hun correspondenten terug.