Representatie van vrouwen en mensen met een beperking blijft sterk achter op Nederlandse televisie

Beperking
12 procent van de Nederlanders heeft een zichtbare of onzichtbare beperking. Op televisie komen echter weinig mensen met een beperking aan het woord. Een povere 0,6 procent van alle personen op televisie had een voor het publiek waarneembare beperking, bijvoorbeeld een chronische ziekte of een fysieke, zintuiglijke, verstandelijke of psychische beperking.

Als ze al in beeld komen spreekt het overgrote deel van mensen met een beperking in de televisieprogramma’s óver hun beperking. Mensen met een beperking zijn dan ook meestal in beeld als patiënt of onderwerp van een portret.

Vrouwen
Ook vrouwen zijn te opzichte van mannen sterk ondervertegenwoordigd, maar hebben nog wel een flinke voorsprong op mensen met een beperking. Het aantal vrouwen op televisie is 37 procent, vergelijkbaar met voorgaande jaren: in 2019 stond de teller ook op 37 procent en in 2021 op 39 procent. De representatie van vrouwen op televisie lijkt over tijd dus nauwelijks te ontwikkelen. Vrouwen worden verder vaak beperkt tot niet-deskundige rollen.

Onzichtbaar
Het is sinds 2019 de derde keer dat de mediawaakhond naar dit onderwerp onderzoek heeft uigevoerd in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). Voor het onderzoek zijn 1.009 goed bekeken programma’s geanalyseerd van zowel de publieke omroep (NPO) als commerciële televisiezenders van RTL Nederland en Talpa Network. Het gaat om programma’s die in 2023 zijn uitgezonden.

“Deze cijfers tonen aan dat een groot deel van de samenleving onvolledig of onzichtbaar is op het scherm, en het Commissariaat is van mening dat dit dringend moet veranderen. Een eerlijke en inclusieve representatie is essentieel voor een divers medialandschap dat bijdraagt aan herkenning en betrokkenheid voor iedereen. Wij roepen de hele sector, zowel publiek als commercieel, op om hier gezamenlijk invulling aan te geven,” zegt Commissariaat-voorzitter Amma Asante.

Reacties NPO en RTL
NPO noemt de conclusies van het onderzoek “pijnlijk”.

Tegenover het ANP verklaarde RTL dat de cijfers laten zien “dat we aan de slag moeten en dat onze inspanningen van de afgelopen tijd niet voldoende zijn geweest”. Een woordvoerder zegt dat de omroep bezig is “met het invullen van concrete stappen om de representatie van vrouwen en mensen met een beperking te verbeteren, de cijfers van het onderzoek van het Commissariaat zijn daarbij belangrijk en geven houvast.” Meer bij de Monitor Representatie 2023 van het CvdM