— dinsdag 1 november 2016, 10:35 | 2 reacties, praat mee

Recensie: ‘Iedereen Journalist’

© Roeland Schweitzer (l) en Willem Wansink, auteurs van ‘Iedereen journalist’ | Hans Hordijk

Studievrienden Roeland Schweitzer (66) en Willem Wansink kennen elkaar van de School voor Journalistiek (SvJ). In een tijd zonder sociale media of internet leerden zij de kernwaarden van de journalistiek. Tegenwoordig is alles anders, de opkomst van sociale media heeft het gat tussen journalistiek en het publiek verkleind. Radio, televisie en kranten hebben continu te maken met dalende kijkcijfers en krimpende oplages. Schweitzer en Wansink vinden dit zorgelijk en uitten deze zorgen in hun boek ‘Iedereen journalist’.

Het boek is geschreven voor gebruikers van sociale media, journalisten en aspirant journalisten. De teksten zijn kort en krachtig en lezen makkelijk weg. De paragrafen worden aangeduid met hashtags en samengevat in tweets.

De auteurs hebben een rijke carrière in de media achter de rug. Wansink als journalist en Schweitzer meer als trainer, kunstenaar en schrijver.

Om te beginnen analyseren de auteurs de journalistiek anno 2016 en constateren dat de journalist, die het publiek objectief informeert, goeddeels is verdwenen. Ook is het drukker geworden op het nieuwsfront. Journalisten zijn niet meer de enigen die het nieuws brengen dank zij de komst van de sociale netwerken en de telefoon mét camera en microfoon.
Schweitzer en Wansink vinden dat hierdoor veel slecht overwogen informatie wordt verspreid. Dat brengt uiteindelijk de democratie in gevaar, concluderen zij. Slecht geïnformeerde burgers zorgen voor slechte besluiten. Dus kunnen we volgens Schweitzer en Wansink niet zonder beroepsjournalisten die onafhankelijk en betrouwbaar berichten.

Dan zitten we op de helft van het boek en maken de auteurs plotseling een draai. De oplossing voor het verlies aan betrouwbare informatie ligt niet bij het behoud van de journalistiek, maar bij het fors uitbreiden van het journaille. Hoe dat is zijn werk gaat? Schweitzer en Wansink komen met 11 basisvoorwaarden voor de journalist. Als iedereen zich daar aan houdt, is iedereen journalist. Zo simpel kan een oplossing zijn.

Tenslotte veranderen de auteurs toch weer van mening. Ze lezen een opinie van Nico Kussendrager, oud-docent aan de School voor Journalistiek, waarschijnlijk een stuk van hem op Villamedia. Daarin betoogt hij dat journalistiek wel degelijk een vak is. En dat zeker niet iedereen journalist is.
Dus verleggen Wansink en Schweitzer het perspectief van de journalist naar de lezer. Het gaat er uiteindelijk om dat de lezer zich kritisch informeert, niet alles voor zoete koek slikt en niet alle rotzooi klakkeloos deelt. En als de lezer zich aan de 11 uitgangspunten houdt, is hij ook nog eens journalist.

‘Iedereen journalist’ is een boek wat hoopvol begon. Alle bedreigende factoren van de klassieke journalistiek worden in kaart gebracht om een oplossing te vinden voor de situatie nu. Helaas is de argumentatie vaak wispelturig en de oplossing niet geheel helder, waardoor het boek vragen achterlaat.

‘Iedereen journalist’. Uitgever Schworks, ISBN 9789081844918, 92 pag. € 12,50.

cop 2019

Praat mee

2 reacties

roeland schweitzer, 1 november 2016, 13:10

Misschien voor de goede orde: Nico Kussendrager was proeflezer van ons boek. De suggestie in dit artikel is dus volstrekte onzin en een voorbeeld van journalistieke non journalistiek. Ons boek verscheen, gedrukt en wel,  op 7 oktober, het stuk van Nico op Villamedia verscheen 5 oktober jl.. Nico vindt de discussie terecht zo belangrijk dat hij deze ook heeft aangekaart op Villamedia.
Wat is die discussie? Is iedereen journalist, nu iedereen journalist is, en wat is er voor nodig?
Elf voorwaarden staan achterin het boek, maar misschien moet het gewoon in het onderwijs omdat anno 2016 iedereen echt journalist is, terwijl het toch ook echt een vak is.

Tot slot nog een citaat uit het stuk van Nico Kussendrager:
‘Verificatie. De lezer mag ervan uitgaan dat door professionele journalisten vergaarde en verwerkte informatie juist is. Dat de journalist de moeite heeft genomen om te controleren of de feiten kloppen, waar nodig hoor- en wederhoor heeft gepleegd en heeft gecheckt en gedubbelcheckt.’ Niets van gemerkt in dit geval, maar het is toch een aardige recensie omdat het een voorbeeld is van de problemen die wij noemen en het bovendien de vinger op de zere plek legt. Een glasheldere oplossing is er niet, het debat is een voorwaarde om verder te komen en intussen is wel iedereen journalist.

roeland schweitzer, 1 november 2016, 21:44

Aiai, pot verwijt ketel. Willem wees me er fijntjes op dat datum van artikel van Nico Kussendrager inderdaad 5 oktober is, maar wel van het jaar 2015 en dus niet 2016. Daar had ik overheen gelezen en dan lijkt ons verhaal /  boek er inderdaad enigszins op gebaseerd en een flink uitgediepte navolging.
Dat kan dan zo lijken, maar is toch niet zo, want ik had het artikel nooit eerder gelezen en Willem evenmin.
Wel sterk dat Nico een van onze proeflezers was!
Als iets echt speelt borrelt het blijkbaar op meerdere plaatsen.
Meer kan ik er niet van maken.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.