Openbaarheidsdag 2025: oorlogsarchief en archiefstukken over Nederlands-Indië en Indonesië
In het kader van de jaarlijkse Openbaarheidsdag opent het Nationaal Archief in Den Haag vandaag opnieuw vele stukken. Het gaat om archieven die tot dit jaar gesloten dienden te blijven of alleen onder strikte voorwaarden mochten worden ingezien. Het openbaar maken van archiefstukken moet bijdragen aan een beter begrip van de geschiedenis. Er is al veel te doen geweest over de openbaarmaking van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), ook bekend als het Oorlogsarchief, maar er komt nog veel meer vrij.
De totale lijst met archiefstukken die vrijvallen in 2025 bestaat uit meer dan 8.000 pagina’s, meldt het Nationaal Archief. Het gaat in totaal om meer dan 180.000 inventarisnummers (.pdf).
Het gaat veel over de jaren direct na de oorlog en de nasleep in Nederland, Nederlands-Indië en Indonesië, schrijft de organisatie. Wat gebeurde er bijvoorbeeld tijdens de nadagen van Nederlands-Indië en het begin van de Republiek Indonesië? Hoe werd aangekeken tegen de verzetsstrijders na 5 mei 1945, in het licht van de opkomende Koude Oorlog?
En er komen dossiers vrij van de Netherlands Forces Intelligence Service (Nefis). Die geven meer informatie over de bezetting en het einde van de Nederlandse overheersing in voormalig Nederlands-Indië. Het Nationaal Archief stelt dat het door de inhoud een omstreden archief is, waarvan nu dus weer onderdelen vrijvallen.
Verder zijn in verschillende dossiers, de eerste tekenen van (het begin van) de Koude Oorlog terug te vinden.
Ook het eerder genoemde CABR wordt in januari volledig openbaar op grond van de Archiefwet. Het beladen oorlogsarchief bevat de dossiers van 425.000 Nederlanders die in de Tweede Wereldoorlog werden verdacht van collaboratie met de Duitse bezetter. Maar hoewel het de bedoeling was dat het archief stapsgewijs ook digitaal toegankelijk zou worden zijn er na kritiek van de Autoriteit Persoonsgegevens over mogelijke AVG-schendingen nieuwe voorwaarden aan gesteld.
Onderzoekers en familie van nabestaanden kunnen in de studieruimte van het Nationaal Archief (NA) in Den Haag onder voorwaarden onderzoek gaan doen in het gedigitaliseerde oorlogsarchief.
Praat mee