Onderzoeksjournalisten doneren Europese persprijs aan Oekraïense en Russische media
De ruim 40 journalisten achter het Europese onderzoeksproject Shadow Fleets: the ghost ships that keep Russia running hebben besloten het volledige prijzengeld (20.000 euro) van de Europese persprijs Daphne Caruana Galizia Award for Journalism 2025 te doneren aan twee onafhankelijke media: het Oekraïense Slidstvo.Info en het Russische iStories.
De journalisten willen zo hun solidariteit tonen met collega’s die onder de moeilijkste omstandigheden blijven berichten over machtsmisbruik, corruptie en oorlogsmisdaden.
“Deze prijs is een erkenning van collectieve journalistiek uit heel Europa, maar het echte werk gebeurt onder levensgevaarlijke omstandigheden zoals in Gaza. Maar ook in Europa, denk aan Oekraïne en Rusland. Zonder journalisten in deze landen blijft de waarheid verborgen,” zegt onderzoeksleider Birte Schohaus.
“Alleen door samen te werken met journalisten in die gevaarlijke landen, kunnen wij ons werk in relatieve veiligheid doen. Daarom gaat het prijzengeld rechtstreeks naar onze collega’s daar. Zij verdienen niet alleen onze steun, maar ook de middelen om hun werk te blijven doen.”
De Daphne Caruana Galizia Award, jaarlijks uitgereikt door het Europees Parlement, is bedoeld voor diepgravende journalistiek die “de waarden van de EU” verdedigt. Het team achter Shadow Fleets kreeg de prijs tijdens een ceremonie in Straatsburg op dinsdag.
Shadow Fleets is een grootschalige, grensoverschrijdende samenwerking tussen zestien mediaorganisaties, waaronder het Nederlandse Follow the Money, het Griekse Reporters United, het Oekraïense Slidstvo.Info en iStories. Het project werd mogelijk gemaakt met steun van Journalismfund Europe.
De serie onthult hoe Rusland — ondanks sancties — olie blijft exporteren via een vloot van duizenden “schaduwschepen”, vaak zonder verzekering, onder valse vlag, en met behulp van Europese infrastructuur. De productie en coördinatie van het onderzoek stond onder leiding van Follow the Money’s Engelstalige redactie, FTM EU.
De Daphne Caruana Galizia Award is vernoemd naar de Maltese onderzoeksjournalist die in 2017 werd vermoord vanwege haar onthullingen over corruptie. De prijs wordt sinds 2021 uitgereikt en is bedoeld voor journalistiek die bijdraagt aan transparantie en democratie binnen en buiten Europa.
Shadow Fleets is gepubliceerd in oktober 2024 en leidde tot Kamervragen, internationale aandacht én aangescherpte regels rond scheepvaartverzekeringen binnen de EU.
Lidmaatschapsactie FTM EU
De Engelstalige tak van Follow the Money lanceert naar aanleiding van de prijs een tijdelijke lidmaatschapsactie: nieuwe leden kunnen zich aanmelden via ftm.eu, en de eerste drie maanden van hun contributie worden volledig verdeeld over Slidstvo.Info en iStories.
Zo willen de makers de symbolische donatie koppelen aan structurele ondersteuning van onafhankelijke onderzoeksjournalistiek in Rusland en Oekraïne.
Praat mee