NVJ compleet lid

— maandag 26 februari 2024, 08:30 | 0 reacties, praat mee

Onderzoek: De komende jaren komen er 8400 journalistieke banen vrij, maar die zullen snel ingevuld worden

Onderzoek: De komende jaren komen er 8400 journalistieke banen vrij, maar die zullen snel ingevuld worden
© Pexels / Fauxels

In de journalistiek komen er tot aan 2028 in totaal duizenden banen vrij, blijkt uit onderzoek. Maar werkgevers hebben naar verwachting weinig moeite om die banen te vullen. Laatste wijziging: 26 februari 2024, 16:18

In de journalistiek komen er tussen nu en 2028 naar verwachting 8400 banen vrij zijn. Net iets meer dan tweederde deel daarvan betreft bestaande banen, die vrijkomen omdat journalisten bijvoorbeeld met pensioen gaan of arbeidsongeschikt raken. De rest, 30 procent, betreft nieuwe banen.

Dat blijkt uit data van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA). Het ROA publiceert iedere twee jaar een onderzoek naar de arbeidsmarkt, en bepaalt daarin onder andere de arbeidsmarktkansen voor diverse opleidingen en beroepen. Het rapport - De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2028 - biedt een prognose voor de komende jaren.

De meest recente editie van het rapport (PDF) verscheen in december en kijkt vooruit tot 2028*. Het ROA gebruikt in het rapport data uit juni 2022 als uitgangspunt, maar doet voorspellingen voor de periode 2023-2028. Wanneer het rapport bijvoorbeeld spreekt over een stijging van 1000 banen tot aan 2028, betekent dat dus dat het ROA verwacht dat er tussen begin 2023 en eind 2028 1000 banen bijkomen.

De subsector staat er niet goed voor
In het rapport wordt gewerkt met subsectoren. De journalistiek is daarbij ingedeeld in de subsector Journalistiek, gedrag en maatschappij. Daar vallen ook onder andere opleidingen psychologie, sociale en maatschappijwetenschappen onder.

Die subsector staat er volgens het rapport slecht voor. Tot aan 2028 komt in deze sector jaarlijks 2 procent van de bestaande banen vrij (dit wordt de vervangingsvraag genoemd). Ter vergelijking: de vervangingsvraag voor de hele arbeidsmarkt ligt volgens het rapport op 2,9 procent. Ook het aantal nieuwe banen dat erbij komt (de uitbreidingsvraag) is in de subsector Journalistiek, gedrag en maatschappij lager dan gemiddeld: 0,2 procent.

Aan de journalistiek ligt het niet
Studenten die de komende jaren een bachelor in de subsector Journalistiek, gedrag en maatschappij afronden, moeten volgens het rapport ‘rekening houden met een verslechtering van hun arbeidsmarktperspectieven’. Maar aan de journalistiek ligt dat niet. Dat blijkt uit uitgesplitste cijfers die alleen betrekking hebben op het beroep journalist, die werden onderzocht in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor. Die cijfers zijn niet terug te vinden in het ROA-rapport, maar zijn wel in te zien op de website van het ROA.

De ROA-data laten zien dat er tussen 2023 en 2028 naar verwachting 8400 banen vrijkomen in de journalistiek. 6000 van die banen ontstaan vanwege de vervangingsvraag. Ze komen vrij omdat werkenden de arbeidsmarkt (tijdelijk) verlaten, bijvoorbeeld vanwege pensioen, arbeidsongeschiktheid, migratie of zorg voor de kinderen.

De overige 2400 banen zijn nieuwe banen, die ontstaan vanuit de uitbreidingsvraag. Om wat voor soort banen het gaat, heeft het ROA niet in kaart gebracht. Het ROA baseert zich voor het becijferen van de uitbreidingsvraag onder andere op ramingen over de werkgelegenheid van het CPB en naar ontwikkelingen binnen de verschillende sectoren (zie voor meer informatie over de totstandkoming van de uitbreidingsvraag pagina 13 van het rapport (PDF)).

Banen toch niet voor het oprapen
Hoewel er in de journalistiek meer banen vrij- en bijkomen dan in andere beroepen die in dezelfde subsector vallen, wil dat niet meteen zeggen dat de journalistieke banen de komende jaren voor het oprapen liggen. Het ROA kijkt naast de vraag ook naar het aanbod binnen verschillende beroepsgroepen en legt deze data naast elkaar.

Aan de hand van die data berekent het ROA hoe groot de kans is dat werkgevers moeite gaan krijgen met het vervullen van hun vacatures. Omdat er ook genoeg nieuwe journalisten bijkomen, verwacht het ROA dat journalistieke werkgevers tot 2028 vrijwel geen moeite hebben om genoeg personeel te vinden. Voor andere beroepen in de subsector Journalistiek, gedrag en maatschappij geldt overigens hetzelfde. Al scoort de journalistiek wel net iets beter dan andere beroepen in deze subsector.

Niet (makkelijk) te vervangen door anderen
De journalistieke arbeidsmarkt is dus in beweging, de komende jaren. Het ROA becijfert dat tot aan 2028 jaarlijks 4,3% van het totale aantal banen in de journalistiek vrijkomt. Vooral de verwachte uitbreidingsvraag is voor het beroep van journalist hoger dan gemiddeld is in de arbeidsmarkt.

Daarnaast laten data over de zogenoemde substitutiemogelijkheid zien dat journalisten zich niet makkelijk laten vervangen door werknemers uit andere sectoren. De substitutiemogelijkheid geeft de mate weer waarin werkgevers voor een beroep werkenden kunnen aantrekken met een uiteenlopende opleidingsachtergrond. Voor journalisten is deze volgens de ROA-data laag.

Journalisten hebben daarentegen volgens de data wel een gemiddelde mogelijkheid om uit te wijken naar andere beroepen. Daar staat tegenover dat de journalistieke arbeidsmarkt volgens de data erg gevoelig is voor conjunctuur. Hoewel de data een positief beeld laten zien, kunnen veranderingen in de economie veel effect hebben op de journalistieke arbeidsmarkt.

* Op het moment van publicatie van de prognoses van het ROA is nog niet duidelijk wat de arbeidsmarktplannen van het nieuw te vormen kabinet zijn. De mogelijke invloed daarvan, en andere nog onvoorziene factoren, kan ervoor zorgen dat de journalistieke arbeidsmarkt zich in de praktijk anders ontwikkelt.

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.