NVJ reageert op pleidooi Van den Ende: lovenswaardig maar steun aan overname RTL Nederland ‘fundamentele denkfout’

Van den Ende publiceerde de oproep vandaag via een advertentie in landelijke kranten, onder meer NRC, De Telegraaf en het AD. De producent hekelt “geklaag vanuit Den Haag” over het functioneren van de publieke omroep. Van den Ende vindt dat het publieke bestel beschermd moet worden, “zodat journalisten in staat blijven hun controlerende werk te doen.”

Vrees voor een dominante machtspositie van DPG Media met ingelijfd RTL is volgens Van den Ende “hopeloos achterhaald” in een markt die “allang mondiaal is”. De fusie zou volgens hem een Nederlands bedrijf in staat stellen een vuist te maken op die markt.

Shirbaz volgt Van den Ende - “spijker op zijn kop” - waar het gaat om dreiging van Amerikaanse techgiganten en hun invloed op onze democratie en media.

“Zijn oproep om strengere regelgeving en bescherming van onafhankelijke journalistiek is dan ook meer dan terecht. De macht van bedrijven als Meta, Google en X is gigantisch, zowel op het gebied van dataverzameling als in de beïnvloeding van publieke opinie. Dit vraagt om striktere regels en een krachtigere handhaving binnen Europa, zodat onafhankelijke journalistiek niet verder wordt uitgehold door de oneerlijke concurrentie met deze mondiale techreuzen”, zegt Shirbaz.

Dat een fusie van DPG Media en RTL Nederland de oplossing daartegen zou zijn, is volgens Shirbaz een fundamentele denkfout: “Verdere mediaconcentratie binnen Nederland lost het onderliggende probleem niet op, maar creëert juist nieuwe risico’s. DPG Media heeft nu al een ongekende dominantie in het Nederlandse medialandschap. Met deze overname zou het concern nog groter worden. Het risico bestaat dat deze machtspositie leidt tot minder pluriformiteit, een verdere verschraling van de regionale journalistiek en een verzwakte onderhandelingspositie voor freelancers en medewerkers. In een markt waar één grote speler de tarieven en arbeidsvoorwaarden dicteert, is er weinig ruimte voor onafhankelijke journalisten om eerlijke prijzen en werkomstandigheden af te dwingen.”

De uitgever is volgens Shirbaz bovendien weinig transparant zijn over de eigen financiële huishouding en de eigen datahonger naar (gedrag van) lezers en luisteraars.

“Dit zijn juist de praktijken waar we grote techbedrijven op aanspreken, en het zou naïef zijn te denken dat een nog grotere DPG Media hier immuun voor blijft. De oplossing voor de dreiging van Amerikaanse techgiganten ligt dus niet in het creëren van een Nederlandse mediagigant met dezelfde problematische kenmerken. Wat we nodig hebben is een bredere aanpak: strengere regulering van zowel techreuzen als nationale mediabedrijven, betere bescherming van onafhankelijke journalistiek en een eerlijke, transparante markt waarin verschillende mediapartijen een gelijk speelveld hebben”, aldus Shirbaz.

Volgens hem is het dan ook terecht dat toezichthouder ACM de fusie kritisch onderzoekt, met oog voor de gevolgen voor journalistieke pluriformiteit, de arbeidsmarkt voor (freelance)journalisten en de transparantie binnen de sector.