Nederland wil EU-consortium oprichten voor digitale infrastructuur na beïnvloeding Musk

Het doel is volgens hem te komen tot een “meer weerbaar Europees online-ecosysteem waarbij privacy, transparantie en keuzevrijheden centraal staan”.

Partijen toonden zich aangenaam verrast door het plan, vooral omdat in de Tweede Kamer grote zorgen leven over de afhankelijkheid die in Europa is ontstaan van de socialemediaplatforms van grote Amerikaanse techbedrijven, zoals X en Meta.

Musk verspreidt voortdurend desinformatie
Directe aanleiding voor die zorgen is de invloed die miljardair Elon Musk via zijn platform X openlijk probeert uit te oefenen op Europese regeringen en verkiezingen. Musk verspreidt voortdurend desinformatie en bekritiseerde onder andere de Britse premier en Duitse bondskanselier.

De techmiljardair is een vertrouweling van aankomend president Donald Trump en krijgt een flinke rol in diens regering. Ook op Facebook zal desinformatie naar verwachting toenemen nu Meta-topman Mark Zuckerberg heeft gezegd dat hij stopt met de onafhankelijke factcheckers, die tot nu toe de inhoud controleerden op onjuistheden.

Taart bij de PVV
Bij de grootste regeringspartij PVV werd hierna “taart gegeten en de slingers opgehangen”.

Volgens PVV’er Marco Deen is dit juist goed voor de vrijheid van meningsuiting en een open debat. Andere partijen en het kabinet zijn wel bezorgd.

Tegelijk mist de oppositie de urgentie bij minister Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken) om hieraan snel iets te doen. D66’er Jan Paternotte hekelde dat andere Europese landen al wel hebben gereageerd op de acties vanuit Amerika, maar dat het vanuit Nederland “oorverdovend stil” is.

Barbara Kathmann van GroenLinks-PvdA is bang dat dit kabinet “ligt te tukken” terwijl op dit moment digitale platforms worden ingezet om geopolitiek te bedrijven. De Kamer twijfelt of een recente Europese wet (DSA) burgers digitaal goed genoeg beschermt tegen illegale inhoud.

‘Nederland heeft liggen tukken’
Szabó meent dat Nederland 25 jaar “heeft liggen tukken” op het gebied van digitalisering. Hij wees op meerdere rapporten die sinds 2000 zijn uitgebracht, maar waar de overheid niet veel mee heeft gedaan.

Er waren volgens hem kansen op het gebied van artificiële intelligence, cloudopslag, innovaties en Europese samenwerking, “maar die hebben we niet opgepakt”. De staatssecretaris werkt nu aan een digitaliseringsstrategie.

Roemenië
Roemenië scherpt in aanloop naar de presidentsverkiezingen van mei de regels aan voor sociale media als TikTok en Facebook. Zo moet herhaling worden voorkomen van de politieke chaos van vorig jaar, toen een relatief onbekende kandidaat na een omstreden TikTok-campagne de meeste stemmen kreeg.

Premier Marcel Ciolacu zei dat de regels worden aangepast om te voorkomen dat sociale media kandidaten kunnen voortrekken. De platformen moeten binnen vijf uur content verwijderen als de kiesautoriteiten daarom vragen, staat in een decreet van zijn kabinet. Gebeurt dat niet, dan dreigen hoge boetes. Die kunnen volgens de premier “in de miljarden euro’s” lopen.

De maatregel volgt op de verkiezingen van november. Toen kreeg de relatief onbekende pro-Russische kandidaat Calin Georgescu verrassend de meeste stemmen in de eerste ronde. De autoriteiten concludeerden dat zijn campagne hulp van buitenaf kreeg, vooral op videoplatform TikTok.

Het hooggerechtshof besloot vervolgens de uitslag ongeldig te verklaren. Dat besluit leidde tot protesten van Roemenen die het ondemocratisch vinden om de verkiezingsuitslag te schrappen.